คู่มือการโอนสิทธิเรียกร้อง: ผลทางกฎหมายและเงื่อนไขในการยกขึ้นอ้าง

ประเด็นสำคัญ

• โดยหลักแล้ว สิทธิเรียกร้องระบุเจ้าหนี้สามารถโอนได้ แต่หากโดยสภาพของสิทธิเรียกร้องไม่อาจโอนได้ หรือมีข้อตกลงห้ามโอน ต้องพิจารณาเป็นกรณีไป (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 449 (민법 제449조))
• หากผู้รับโอนต้องการยกการโอนขึ้นอ้างต่อลูกหนี้ ต้องมีการแจ้งของผู้โอนหรือความยินยอมของลูกหนี้ และหากต้องการยกขึ้นอ้างต่อบุคคลภายนอกที่ไม่ใช่ลูกหนี้ ต้องมีการแจ้งหรือความยินยอมโดยเอกสารที่มีวันเดือนปีที่แน่นอน (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 450 (민법 제450조))
• กรณีมีการโอนสิทธิเรียกร้องซ้ำ ต้องเปรียบเทียบเวลาที่การแจ้งซึ่งมีวันเดือนปีที่แน่นอนไปถึงลูกหนี้ หรือเวลาที่มีการให้ความยินยอมซึ่งมีวันเดือนปีที่แน่นอน ไม่ใช่พิจารณาเพียงวันที่ทำสัญญาโอนหรือวันที่แน่นอนที่ระบุไว้ในเอกสาร (กรณีที่ 1)
• แม้จะมีข้อตกลงห้ามโอน หากผู้รับโอนไม่รู้ถึงข้อตกลงและไม่ได้ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ลูกหนี้อาจไม่สามารถยกข้อตกลงดังกล่าวขึ้นอ้างต่อผู้รับโอนได้ ลูกหนี้ซึ่งเป็นฝ่ายกล่าวอ้างต้องพิสูจน์ว่าผู้รับโอนรู้หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 449 วรรคสอง (민법 제449조 제2항), กรณีที่ 3, 9 และ 25)
• ลูกหนี้สามารถยกเหตุที่เกิดขึ้นกับผู้โอนก่อนที่จะได้รับแจ้งการโอนขึ้นอ้างต่อผู้รับโอนได้ และหากลูกหนี้ให้ความยินยอม ประเด็นสำคัญคือในขณะที่ให้ความยินยอม ลูกหนี้ได้สงวนสิทธิโต้แย้งไว้หรือไม่ เป็นต้น โดยหลักแล้ว ลูกหนี้ไม่สามารถหักกลบลบหนี้กับผู้รับโอนโดยใช้สิทธิเรียกร้องที่ตนเพิ่งได้มาหลังจากให้ความยินยอม (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 451 (민법 제451조), กรณีที่ 10 และ 16)
• ผู้รับโอนอาจแจ้งการโอนในฐานะตัวแทนของผู้โอนได้ แต่ต้องแสดงให้เห็นความสัมพันธ์การเป็นตัวแทน หากแจ้งในนามของผู้รับโอนเองเพียงฝ่ายเดียว การแจ้งนั้นอาจไม่ได้รับการยอมรับว่ามีผล (กรณีที่ 4 และ 6)
• แม้จะโอนสิทธิเรียกร้องค่าจ้างได้ นายจ้างก็ไม่อาจจ่ายเงินให้ผู้รับโอนโดยตรงได้ นอกจากนี้ การโอนสิทธิเรียกร้องที่มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้มีการดำเนินคดีอาจเป็นโมฆะ (กฎหมายมาตรฐานแรงงาน มาตรา 43 วรรคหนึ่ง (근로기준법 제43조 제1항), กฎหมายทรัสต์ มาตรา 7 (신탁법 제7조), กรณีที่ 8 และ 21)
• สิทธิเรียกร้องให้คืนเงินประกันการเช่าที่ไม่มีการจดทะเบียนอาจโอนได้โดยมีเงื่อนไขว่าสิทธิเรียกร้องในการคืนเงินจะเกิดขึ้นในอนาคต และแม้ผู้ให้เช่ากับผู้เช่าจะต่อสัญญาหลังจากโอนสิทธิเรียกร้องในการคืนเงินประกันการเช่าแล้ว ผลของการต่อสัญญาก็อาจไม่ผูกพันผู้รับโอน (กรณีที่ 2 และ 7)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 108 วรรคสอง (민법 제108조 제2항)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 114 (민법 제114조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 115 (민법 제115조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 149 (민법 제149조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 449 (민법 제449조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 450 (민법 제450조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 451 (민법 제451조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 452 วรรคสอง (민법 제452조 제2항)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 487 (민법 제487조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 667 (민법 제667조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 667 วรรคสาม (민법 제667조 제3항)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 668 (민법 제668조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 669 (민법 제669조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 670 (민법 제670조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 671 (민법 제671조)

ข้อควรระวัง

• การมีเอกสารที่ระบุวันเดือนปีที่แน่นอนเพียงอย่างเดียวไม่ได้กำหนดลำดับสิทธิเหนือบุคคลภายนอก ต้องตรวจสอบเวลาที่การแจ้งไปถึง หรือเวลาที่มีการให้ความยินยอมด้วย
• การแจ้งการโอนสิทธิเรียกร้องเป็นเพียงการแจ้งข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการโอน และอาจไม่ถือเป็นการเรียกร้องให้ชำระหนี้ด้วยตัวการแจ้งนั้นเอง หากสิทธิที่มีปัญหาเกี่ยวข้องกับกำหนดเวลาสิ้นสิทธิ ต้องตรวจสอบว่ามีการใช้สิทธิแยกต่างหากหรือไม่ (กรณีที่ 18)
• หลักการทั่วไปเรื่องการโอนอาจใช้ไม่ได้กับสิทธิเรียกร้องบางประเภท ต้องพิจารณาประเด็นแยกต่างหากสำหรับสิทธิเรียกร้องให้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ สิทธิเรียกร้องค่าจ้าง สิทธิเรียกร้องเงินฝาก และการโอนเพื่อเป็นหลักประกัน (กรณีที่ 11, 13, 17, 21 และ 25)

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 채권이 이중으로 양도된 경우 누가 우선권자가 되는지
2. 채권적 전세의 보증금반환채권을 양수한 채권양수인의 권리행사방법
3. 양도금지특약이 있는 채권을 양도한 경우 그 효력이 있는지
4. 하수급인이 수급인의 직불동의서 통지한 것이 채권양도통지인지
5. 채권양도나 채권에 대한 질권설정에 있어서 채무자가 이의를 보류하지 않은 승낙을 한 경우, 양수인 또는 질권자에게 대항할 수 없...
6. 채권양수인이 양도인의 대리인으로서 채권양도 통지를 할 수 있는지
7. 전세보증금반환청구채권 양도 후 양수인의 동의 없이 계약이 갱신된 경우
8. 부부사이에 소송행위를 하게 할 목적으로 채권양도를 한 경우 그 효력
9. 양도금지특약 있는 채권양도의 경우 채무자가 채권자불확지공탁 가능한지
10. 채권양도 승낙 후 취득한 채권으로 양도된 채권과 상계할 수 있는지
11. 소유권이전등기청구권양도의 경우 채무자에 대한 양도통지로 대항력 있는지
12. 다른 채무담보로 채권양도, 피담보채무소멸로 양수금청구 거절가능한지
13. 회생계획인가결정에 따라 회생채무자의 채권에 관하여 설정된 양도담보권이 소멸되는 경우, 채권양수인이 민법 상 대항요건을 갖추면 ...
14. 채권양도통지 후 계약해제된 경우 양수인의 그 사실통지의무 여부
15. 허위표시에 의해 성립한 지명채권을 선의 양수한 경우에도 채무자에게 통지하거나 승낙을 받아야 하는지 여부
16. 채권양도와 상계
17. 저당권의 피담보채권과 저당권을 함께 양수하였으나 채권양도의 대항요건을 갖추지 못한 경우, 양수인의 저당권실행 가부
18. 채권양도 통지만으로 제척기간 준수에 필요한 ‘권리의 재판외 행사’가 이루어졌다고 볼 수 있는지 여부
19. 채권양도통지가 채무자에게 도달하였는지 여부에 대한 판단기준
20. 처분권한 없는 자의 지명채권 양도의 유효성
21. 근로자 임금 채권의 양도성
22. 채권이 이미 타인에게 양도되었다는 사실이 민법 제451조 제1항 전단의 “양도인에게 대항할 수 있는 사유”에 해당하는지 여부
23. 대항력없는 채권양수인의 재판상 청구
24. 채무자가 채권양도를 승낙하면서 조건을 붙일 수 있는지
25. 예금채권을 양수한 경우 은행에 예금채권의 지급을 구할 수 있는지