คู่มือคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญตามมาตรา 68 วรรค 2 แห่งพระราชบัญญัติศาลรัฐธรรมนูญ (헌법재판소법 제68조 제2항)

ประเด็นสำคัญ

• หากมีข้อโต้แย้งว่าบทบัญญัติกฎหมายที่ใช้กับคดีซึ่งอยู่ระหว่างการพิจารณาขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ กรณีตัวอย่างแนะนำให้เริ่มจากยื่นคำร้องต่อศาลที่พิจารณาคดีนั้นเพื่อให้ส่งเรื่องวินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย (กรณีตัวอย่าง 3)
• มีกรณีตัวอย่างที่พิจารณายื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญหลังจากศาลยกคำร้องให้ส่งเรื่องวินิจฉัย แต่ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดและขั้นตอนในการยื่นคำร้อง การที่ศาลยกคำร้องจึงไม่ได้เป็นการรับประกันผลของคดี (กรณีตัวอย่าง 3)
• ความไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญของบทบัญญัติกฎหมายไม่ได้ตัดสินจากการกล่าวอ้างเพียงอย่างเดียว ศาลรัฐธรรมนูญจะพิจารณาสิทธิขั้นพื้นฐานที่เป็นประเด็น เช่น สิทธิในทรัพย์สิน สิทธิในความเสมอภาค เสรีภาพในการประกอบอาชีพ และสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งวัตถุประสงค์ของกฎหมายและความเหมาะสมของมาตรการ เป็นต้น (กรณีตัวอย่าง 1, 9, 15)
• ในด้านที่ฝ่ายนิติบัญญัติมีดุลพินิจในการกำหนดนโยบาย มีหลายกรณีที่วินิจฉัยว่าบทบัญญัติกฎหมายชอบด้วยรัฐธรรมนูญโดยเคารพดุลพินิจดังกล่าว (กรณีตัวอย่าง 2, 16, 18)
• ในทางกลับกัน ก็มีกรณีที่วินิจฉัยว่าบทบัญญัติกฎหมายละเมิดเสรีภาพในการทำสัญญาเนื่องจากฝ่าฝืนหลักห้ามจำกัดสิทธิเกินสมควร หรือเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร (กรณีตัวอย่าง 11, 24)
• แม้ศาลรัฐธรรมนูญเห็นว่าบทบัญญัติมีปัญหาเรื่องความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ก็อาจมีคำวินิจฉัยว่าบทบัญญัติไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญโดยให้แก้ไข แทนการทำให้กฎหมายสิ้นผลทันที ในกรณีนี้ บทบัญญัติกฎหมายอาจยังใช้บังคับเป็นการชั่วคราวจนกว่าจะมีการแก้ไขกฎหมาย (กรณีตัวอย่าง 24)
• การวินิจฉัยว่าบทบัญญัติขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ขึ้นอยู่กับบทบัญญัติกฎหมายและข้อเท็จจริงของแต่ละคดี แม้จะเป็นประเด็นเรื่องการจำกัดสิทธิในทรัพย์สินเหมือนกัน ผลก็อาจแตกต่างกันตามการประเมินประโยชน์สาธารณะและระดับของข้อจำกัด (กรณีตัวอย่าง 1, 21, 22)
• บทบัญญัติกฎหมายบางข้อที่ปรากฏในกรณีตัวอย่างถูกยกเลิกหรือแก้ไขในภายหลัง ดังนั้น สำหรับคดีปัจจุบันควรตรวจสอบเนื้อหาและฉบับของกฎหมายที่ใช้บังคับในช่วงเวลาที่เกี่ยวข้อง (กรณีตัวอย่าง 11, 19)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติศาลรัฐธรรมนูญ มาตรา 68 วรรค 2 (헌법재판소법 제68조 제2항)
• รัฐธรรมนูญ มาตรา 23 วรรค 3 (헌법 제23조 제3항)
• รัฐธรรมนูญ มาตรา 27 วรรค 3 (헌법 제27조 제3항)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 651 วรรค 1 (บทบัญญัติก่อนถูกยกเลิกในปี 2016, กรณีตัวอย่าง 11) (민법 제651조 제1항(2016년 삭제 전 조항, 사례 11))
• พระราชบัญญัติการบังคับคดีทางแพ่ง มาตรา 102 และมาตรา 130 (민사집행법 제102조, 제130조)
• พระราชบัญญัติหลักทั่วไปเกี่ยวกับภาษี มาตรา 35 วรรค 1 ข้อ 3 (국세기본법 제35조 제1항 제3호)
• พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน มาตรา 28 วรรค 1 (사립학교법 제28조 제1항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการจดทะเบียนอสังหาริมทรัพย์ในนามผู้มีสิทธิในความเป็นเจ้าของที่แท้จริง มาตรา 11 วรรค 1 และมาตรา 12 วรรค 1 (부동산 실권리자명의 등기에 관한 법률 제11조 제1항, 제12조 제1항)

ข้อควรระวัง

• ควรตรวจสอบก่อนว่าบทบัญญัติกฎหมายใช้กับคดีนั้นจริงหรือไม่ และการวินิจฉัยว่าบทบัญญัตินั้นขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่จะส่งผลต่อผลของคดีหรือไม่
• คำวินิจฉัยว่าบทบัญญัติชอบหรือขัดต่อรัฐธรรมนูญในกรณีตัวอย่างเป็นคำวินิจฉัยเกี่ยวกับบทบัญญัติและข้อเท็จจริงในขณะนั้นของแต่ละคดี จึงไม่อาจสรุปผลของคดีอื่นในลักษณะเดียวกันได้โดยอัตโนมัติ
• คำวินิจฉัยว่าบทบัญญัติไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญโดยให้แก้ไขกฎหมายอาจแตกต่างจากคำวินิจฉัยธรรมดาว่าบทบัญญัติขัดต่อรัฐธรรมนูญซึ่งทำให้กฎหมายสิ้นผลทันที จึงควรตรวจสอบเนื้อหาของคำวินิจฉัยและช่วงเวลาที่มีผลใช้บังคับ
• กรณีตัวอย่างไม่ได้ระบุระยะเวลายื่นคำร้องหรือวิธีการยื่นในแต่ละขั้นตอนไว้ครบถ้วน ดังนั้น ในคดีจริงควรตรวจสอบข้อกำหนดปัจจุบันของขั้นตอนที่เกี่ยวข้องแยกต่างหาก

บทความที่เกี่ยวข้อง

• เมื่อดินใต้ปั๊มน้ำมันปนเปื้อน: เจ้าของที่ดินต้องจ่าย แม้ไม่ได้เป็นคนก่อหรือไม่?
• ที่ดินโรงเรียนขายได้แค่ไหน เมื่อเจ้าหนี้รอเงินและกฎหมายกำหนดให้รัฐอนุญาตก่อน
• เมื่อศาลไม่ส่งกฎหมายให้ตรวจรัฐธรรมนูญ: ประตูอีกบานที่เปิดให้ประชาชนในเกาหลีใต้
• ก้าวข้ามแนวกั้นตำรวจแล้วถูกลงโทษ: เสรีภาพในการชุมนุมมีขอบเขตแค่ไหน
• เมื่อศาลไม่ส่งกฎหมายให้ตรวจรัฐธรรมนูญ: ประตูสู่การร้องเรียนที่ไม่ได้เปิดกว้างทุกกรณี
• คดีจบแล้ว แต่คำถามรัฐธรรมนูญยังไม่จบ: เมื่อใดคำร้องยังไปต่อได้

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 재건축결의에 반대한 구분소유권자 매도청구권 규정의 위헌 여부
2. 공상공무원의 보상금 지급대상자 제외 규정의 위헌 여부
3. 국세기본법상 국세우선 규정의 재산권 침해 여부
4. 주식의 명의신탁을 증여로 의제하고 있는 상속세 및 증여세법의 위헌 여부
5. 집시법 질서유지선
6. 부부공유 유체동산 압류 규정의 재산권 침해 여부
7. 민법상 인지청구의 소 규정의 위헌 여부
8. 부동산 강제경매 중 무잉여로 경매가 취소된 경우 재판청구권 침해 여부
9. 부동산중개 법정수수료제도가 평등권을 침해하는지 여부
10. 사립학교법상 재산관리 시 관할청 허가 규정의 위헌 여부
11. 임대차존속기간을 20년으로 제한한 법률조항이 계약의 자유를 침해하는지 여부(헌법재판소 2013
12. 자연공원법상 입장료징수 규정의 위헌 여부
13. 건설산업기본법상 건설업등록말소 규정의 위헌 여부
14. 아동ㆍ청소년대상 성폭력범죄자의 신상정보 공개 및 고지 제도가 인격권, 개인정보자기결정권을 침해하는지 여부
15. 매각허가결정에 대한 항고 시 보증금공탁제도의 재판청구권 침해 여부
16. 집합투자기구 손익공제
17. 의료법 의사면허취소
18. 현금영수증 미발부 과태료
19. 기존 명의신탁 실명등기의무 등 효력관련 규정의 위헌 여부
20. 뇌물죄 벌금 필요적병과
21. 하천법상 하천을 구성하는 토지에 대한 사권(私權)제한 규정의 위헌 여부
22. 토지수용보상기준 규정의 헌법상 정당보상 규정 위배 여부
23. 상소장 등에 인지를 첩부하도록 한 규정의 재판청구권 침해 여부
24. 불기소처분과 재심으로 인한 무죄를 다르게 보는 것의 위헌 여부
25. 자본시장법 감사인의 손해배상책임