คู่มือประเภทของการรับโอนหนี้และการเรียกร้องของเจ้าหนี้

ประเด็นสำคัญ

• การรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิมเป็นกรณีที่ผู้รับโอนเข้ารับช่วงสถานะของลูกหนี้ และลูกหนี้เดิมหลุดพ้นจากหนี้ หากทำโดยสัญญาระหว่างลูกหนี้กับผู้รับโอน จะมีผลเมื่อเจ้าหนี้ให้ความยินยอม (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 454 วรรคหนึ่ง (민법 제454조 제1항))
• การรับโอนหนี้โดยลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่เป็นกรณีที่หนี้ของลูกหนี้เดิมยังคงอยู่ และผู้รับโอนก็ต้องรับผิดต่อเจ้าหนี้โดยตรงด้วย ความยินยอมของเจ้าหนี้ไม่ใช่เงื่อนไขให้เกิดผล และเจ้าหนี้สามารถเรียกร้องให้ผู้รับโอนชำระหนี้โดยตรงได้ (ตัวอย่างที่ 12, คำพิพากษาศาลฎีกาเกาหลี ลงวันที่ 24 พฤศจิกายน 1998, 98다33765)
• หากไม่ชัดเจนว่าการรับโอนหนี้เป็นแบบปลดเปลื้องลูกหนี้เดิมหรือแบบที่ลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่ ให้ถือว่าเป็นแบบที่ลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่ อย่างไรก็ตาม ต้องพิจารณาประเภทที่แท้จริงโดยตีความเจตนาของคู่สัญญาที่ปรากฏในสัญญา (ตัวอย่างที่ 13, คำพิพากษาศาลฎีกาเกาหลี ลงวันที่ 24 กันยายน 2002, 2002다36228)
• การรับหน้าที่ชำระหนี้เป็นกรณีที่ผู้รับหน้าที่ตกลงกับลูกหนี้ว่าจะชำระหนี้ที่ลูกหนี้มีต่อเจ้าหนี้ หากไม่มีพฤติการณ์พิเศษ เจ้าหนี้ไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้รับหน้าที่ชำระหนี้ชำระหนี้โดยตรงได้ (ตัวอย่างที่ 14, คำพิพากษาศาลฎีกาเกาหลี ลงวันที่ 11 มิถุนายน 2009, 2008다75072)
• แม้ผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์จะรับโอนหนี้ที่มีหลักประกันหรือหนี้อื่น และได้รับการหักจำนวนดังกล่าวออกจากราคาซื้อขาย แต่เพียงเท่านั้นไม่ได้ทำให้เป็นการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิม การพิจารณาว่าเจ้าหนี้สามารถเรียกร้องโดยตรงได้หรือไม่ ต้องพิจารณาโดยรวมว่าได้มีเจตนาให้สิทธิโดยตรงแก่บุคคลภายนอกหรือไม่ เป็นต้น (ตัวอย่างที่ 2, คำพิพากษาศาลฎีกาเกาหลี ลงวันที่ 24 ตุลาคม 1997, 97다28698)
• การรับโอนหนี้โดยลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่อาจถือเป็นสัญญาเพื่อประโยชน์ของบุคคลภายนอกได้ หากเจ้าหนี้แสดงเจตนารับประโยชน์ เช่น เรียกร้องให้ผู้รับโอนปฏิบัติตามสัญญา เจ้าหนี้ก็อาจได้สิทธิเรียกร้องให้ผู้รับโอนชำระหนี้โดยตรง อย่างไรก็ตาม หากเจ้าหนี้ไม่ทราบว่าเป็นการรับโอนหนี้โดยลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่ และแจ้งว่าไม่ยินยอมต่อการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิม การกระทำนั้นอาจไม่ถือเป็นการปฏิเสธรับประโยชน์ (ตัวอย่างที่ 5, คำพิพากษาศาลฎีกาเกาหลี ลงวันที่ 13 กันยายน 2013, 2011다56033)
• หากยอมรับว่ามีการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิม สามารถขอหมายบังคับคดีสืบสิทธิเพื่อบังคับคดีต่อผู้รับโอนโดยอาศัยคำพิพากษาที่มีต่อลูกหนี้เดิมได้ ในทางกลับกัน การรับโอนหนี้โดยลูกหนี้เดิมยังคงมีหนี้อยู่เป็นการก่อหนี้แยกต่างหากจากหนี้ของลูกหนี้เดิม จึงไม่สามารถขยายผลบังคับคดีของคำพิพากษาเดิมไปยังผู้รับโอนได้ (กฎหมายว่าด้วยการบังคับคดีแพ่ง มาตรา 31 วรรคหนึ่ง (민사집행법 제31조 제1항))
• แม้ผู้รับโอนกิจการจะไม่ได้ใช้ชื่อทางการค้าของผู้โอน หากแจ้งเจ้าหนี้เป็นการเฉพาะว่าตนจะรับโอนหนี้ของผู้โอน ก็อาจต้องรับผิดชำระหนี้ต่อเจ้าหนี้รายนั้นได้ (ประมวลกฎหมายพาณิชย์ มาตรา 44 (상법 제44조), ตัวอย่างที่ 7)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 454 วรรคหนึ่ง (민법 제454조 제1항)
• กฎหมายว่าด้วยการบังคับคดีแพ่ง มาตรา 31 วรรคหนึ่ง (민사집행법 제31조 제1항)
• กฎหมายว่าด้วยการติดตั้งและการใช้สถานกีฬา มาตรา 27 วรรคหนึ่ง (체육시설의 설치·이용에 관한 법률 제27조 제1항)
• ประมวลกฎหมายพาณิชย์ มาตรา 44 (상법 제44조)
• กฎหมายภาษีเงินได้ มาตรา 88 วรรคหนึ่ง (소득세법 제88조 제1항)

ข้อควรระวัง

• แม้สัญญาจะระบุว่า “รับโอนหนี้” ก็ไม่อาจสรุปได้ทันทีว่าเป็นการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิม ต้องพิจารณาทั้งว่าลูกหนี้เดิมจะหลุดพ้นจากหนี้หรือไม่ และคู่สัญญาประสงค์จะให้เจ้าหนี้มีสิทธิโดยตรงหรือไม่
• การให้ความยินยอมโดยปริยายต่อการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิมอาจได้รับการยอมรับหรือไม่ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี การไม่คัดค้านหรือการจ่ายค่าเช่าให้ผู้รับโอนเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้ถือว่าได้ให้ความยินยอมอย่างแน่นอน
• ระยะเวลาอายุความอาจแตกต่างกันไปตามลักษณะของหนี้ ตัวอย่างกล่าวถึงหนี้ทางการค้าว่า แม้มีการรับโอนหนี้โดยปลดเปลื้องลูกหนี้เดิมแล้ว ระยะเวลาอายุความทางการค้าเดิมก็ยังคงใช้บังคับ อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำหลักดังกล่าวไปใช้กับหนี้ทุกประเภทโดยตรง
• ความรับผิดชำระหนี้ของผู้รับโอนกิจการ หรือการรับช่วงหนี้ของผู้รับโอนกิจการสถานกีฬา อาจแตกต่างกันไปตามกฎหมายที่ใช้บังคับและข้อเท็จจริงเฉพาะ จึงควรแยกพิจารณาจากหลักทั่วไปเกี่ยวกับการรับโอนหนี้

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 면책적채무인수와 승계집행문부여
2. 병존적 채무인수와 이행인수의 구별
3. 면책적 채무인수에 대한 묵시적 승낙
4. 면책적 채무인수와 소멸시효기간
5. 면책적 채무인수를 승낙하지 아니한다는 의사표시를 한 채권자가 다시 중첩적 수익의 의사표시를 하여 인수인에 대한 채권을 취득할 ...
6. 채무자와의 계약에 의한 채무인수의 성질
7. 영업양도와 채무인수
8. 부담부증여와 양도취득세
9. 이행인수인이 채권자에 대하여 채무자의 채무를 승인한 경우, 시효중단 사유가 되는 채무승인의 효력이 발생하는지 여부
10. 제3자의 보증적 채무인수가 있는 때의 이행최고의 상대방
11. 채무자의 의사에 반하는 채무인수
12. 중첩적 채무인수에서의 채권자의 승낙
13. 채무인수가 면책적인 것인지 병존적인 것인지 불분명할 경우
14. 이행인수인에 대한 채무 이행 청구
15. 채무인수의 방법