ห้างหุ้นส่วนและวงแชร์: ความรับผิดและการชำระบัญชีในการทำธุรกิจร่วมกันและวงแชร์

ประเด็นสำคัญ

• สัญญาร่วมทำธุรกิจอาจเป็นห้างหุ้นส่วนตามกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งมีบุคคลหลายคนร่วมลงทุนและดำเนินธุรกิจ แต่ขึ้นอยู่กับโครงสร้างของสัญญา เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ลงทุนเงินทุนกับผู้ดำเนินธุรกิจ อาจได้รับการวินิจฉัยเป็นห้างหุ้นส่วนไม่เปิดเผยชื่อ ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทในรูปแบบอื่น (กรณีตัวอย่าง 4, 11; ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 703 (민법 제703조))
• การยุติสัญญาห้างหุ้นส่วนโดยบอกเลิกสัญญาและเรียกร้องให้กลับคืนสู่ฐานะเดิมเช่นเดียวกับสัญญาทั่วไปทำได้ยาก โดยทั่วไปจะพิจารณาเรื่องการคืนส่วนแบ่งเนื่องจากการเลิกห้างหุ้นส่วน การถอนตัว การขับหุ้นส่วนออก หรือการชำระบัญชี (กรณีตัวอย่าง 2, 12, 14, 24)
• โดยหลักแล้ว ส่วนแบ่งของหุ้นส่วนที่ถอนตัวจะคำนวณจากสถานะทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วน ณ เวลาที่ถอนตัว หากไม่ได้กำหนดสัดส่วนการแบ่งกำไรขาดทุนไว้ ให้กำหนดส่วนแบ่งตามสัดส่วนของมูลค่าเงินลงทุน (กรณีตัวอย่าง 2, 18; ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 711, 719 (민법 제711조, 제719조))
• หากหุ้นส่วนคนหนึ่งถอนตัวจากห้างหุ้นส่วนที่มีสมาชิกสองคน ห้างหุ้นส่วนจะไม่เลิก เว้นแต่มีพฤติการณ์พิเศษ และหุ้นส่วนที่เหลืออาจดำเนินธุรกิจต่อได้ โดยหลักแล้ว ผู้ถอนตัวเรียกร้องได้เฉพาะส่วนแบ่งที่คำนวณจากทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วน ณ เวลาที่ถอนตัว ไม่ใช่เงินลงทุนทั้งหมด (กรณีตัวอย่าง 2, 12, 18; ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 719 (민법 제719조))
• หากผู้จัดการงานของห้างหุ้นส่วนได้สิทธิในนามของตนเองจากการดำเนินงานของห้างหุ้นส่วน อาจต้องโอนสิทธินั้นให้แก่ห้างหุ้นส่วน เว้นแต่จะมีข้อตกลงไว้เป็นอย่างอื่น การจำหน่ายหรือเปลี่ยนแปลงทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนอาจเป็นกิจการพิเศษ และหากไม่มีผู้จัดการงาน โดยหลักแล้วให้ตัดสินใจด้วยเสียงข้างมากของหุ้นส่วน (กรณีตัวอย่าง 8, 13; ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 706, 707, 709, 684 (민법 제706조, 제707조, 제709조, 제684조))
• ไม่อาจวินิจฉัยลักษณะทางกฎหมายของวงแชร์จากชื่อที่เรียกเพียงอย่างเดียว ต้องพิจารณาวัตถุประสงค์และการดำเนินงานของวงแชร์ ตลอดจนความสัมพันธ์ระหว่างท้าวแชร์กับสมาชิกและระหว่างสมาชิกด้วยกัน เพื่อวินิจฉัยว่าเป็นสัญญาห้างหุ้นส่วน สัญญากู้ยืมเงิน หรือสัญญาประเภทอื่นที่ไม่ได้ระบุชื่อไว้โดยเฉพาะ ซึ่งส่งผลให้คู่กรณีที่ต้องชำระบัญชีและวิธีการชำระบัญชีแตกต่างกันได้ (กรณีตัวอย่าง 3, 5, 7, 10)
• หากวงแชร์แบบประมูลดำเนินการเป็นธุรกิจส่วนตัวของท้าวแชร์ อาจถือเป็นความสัมพันธ์ในการคำนวณบัญชีรายบุคคลระหว่างท้าวแชร์กับสมาชิกแต่ละคน และอาจจัดการแตกต่างจากประเด็นการเลิกและชำระบัญชีของห้างหุ้นส่วน (กรณีตัวอย่าง 10, 16, 17)
• สหกรณ์ต้องดำเนินการตามขั้นตอนการจัดตั้ง และโดยหลักแล้วสมาชิกต้องลงหุ้นอย่างน้อยหนึ่งหุ้นตามข้อบังคับ ขั้นตอนการจัดตั้งประกอบด้วยการรับสมัครผู้เริ่มก่อการ การจัดทำข้อบังคับ การรับสมัครผู้แสดงเจตนาให้ความยินยอมในการจัดตั้ง การประชุมใหญ่เพื่อจัดตั้ง การยื่นแจ้งจัดตั้ง และการจดทะเบียน เป็นต้น (กรณีตัวอย่าง 1, 20)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 103 (민법 제103조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 684 (민법 제684조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 703 (민법 제703조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 706 (민법 제706조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 707 (민법 제707조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 709 (민법 제709조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 711 (민법 제711조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 712 (민법 제712조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 713 (민법 제713조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 718 (민법 제718조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 719 (민법 제719조)
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 746 (민법 제746조)
• พระราชบัญญัติพื้นฐานสหกรณ์ (협동조합 기본법)
• กฎกระทรวงว่าด้วยการบังคับใช้พระราชบัญญัติพื้นฐานสหกรณ์ (협동조합 기본법 시행규칙)
• พระราชบัญญัติธนาคารออมทรัพย์ร่วม มาตรา 2 (상호저축은행법 제2조)

ข้อควรระวัง

• อย่าวินิจฉัยลักษณะทางกฎหมายจากชื่อที่เรียกว่าการทำธุรกิจร่วมกันหรือวงแชร์เพียงอย่างเดียว ควรพิจารณาเนื้อหาของข้อตกลง รูปแบบการดำเนินงานจริง และความสัมพันธ์ระหว่างคู่กรณีประกอบกัน
• การถอนตัวหรือการยุติวงแชร์ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับเงินลงทุนคืนทั้งหมด ต้องตรวจสอบทรัพย์สินและหนี้สินของห้างหุ้นส่วน รวมถึงเวลาที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการชำระบัญชี
• การฟ้องคดีเกี่ยวกับทรัพย์สินของห้างหุ้นส่วนอาจต้องให้หุ้นส่วนทุกคนร่วมกันดำเนินคดี ขึ้นอยู่กับว่าทรัพย์สินนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ร่วมกันหรือไม่และคำขอในคดีมีเนื้อหาอย่างไร จึงควรตรวจสอบว่าสามารถฟ้องในนามบุคคลคนเดียวได้หรือไม่
• เอกสารและขั้นตอนที่จำเป็นสำหรับการแจ้งจัดตั้งสหกรณ์เป็นไปตามข้อมูลในกรณีตัวอย่าง เมื่อต้องจัดตั้งจริง ควรตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดกับหน่วยงานที่มีอำนาจ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• เมื่อเท้าแชร์เบี้ยวเงิน: เจาะลึกความรับผิดทางอาญาฐาน 'ละเมิดความไว้วางใจ' ในกฎหมายเกาหลี
• หุ้นส่วนล่าช้าในการลงทุน: ต้องมีการแจ้งเตือนอย่างเป็นทางการก่อนขับออกหรือไม่?

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 협동조합의 설립 절차
2. 동업계약 결렬된 후 출자금 반환청구 가능한지
3. 중간계주의 책임으로 모집한 계원에 대한 계주의 계금지급의무
4. 동업계약 후 일방만 실질적으로 회사를 운영한 경우 다른 동업자의 책임
5. 2명의 계주가 있는 계에서 계원들에 대한 각 계주의 책임
6. 2인으로 구성된 조합에서 1인이 탈퇴한 경우, 조합채권자가 잔존 조합원에 대하여 조합채무 전부의 이행을 청구할 수 있는지 여부...
7. 번호계(또는 순번계)가 파계된 경우 계금 미수령자의 구제방법
8. 조합의 업무집행자가 업무처리 중 자기의 이름으로 취득한 부동산에 관하여 조합원 중 1인이 조합원들 명의의 합유등기청구를 할 수...
9. 조합계약에서 개괄적으로 조합원 지분의 양도를 인정하고 있는 경우, 그 지분 일부의 양도도 허용되는지 여부
10. 낙찰계가 파계된 경우 계원의 불입금에 대한 계주의 책임
11. 동업계약의 유형
12. 두 사람으로 된 동업관계가 곧바로 결렬되는 경우의 동업관계
13. 업무집행자가 없는 조합의 업무집행의 방법 및 조합재산의 처분·변경이 특별사무에 관한 업무집행인지 여부
14. 조합계약 당사자 사이에 조합계약을 해제하고, 그로 인한 원상회복을 주장할 수 있는지 여부
15. 동업약정에 따라 토지를 공동매수한 경우, 공동매수인이 각자 자기 지분에 관한 소유권이전등기청구를 할 수 있는지 여부
16. 낙찰계가 파계된 후 기존계를 유지하기로 하는 합의의 효력
17. 계주의 남편이 실질적인 공동운영자라고 볼 수 있는 경우 남편에 대한 책임 여부
18. 2인 조합에서 1인이 탈퇴한 경우, 조합재산에 대한 법률관계 및 지분계산을 위한 자산평가의 기준 시기
19. 불법적인 사업의 동업관계
20. 조합원의 출자의무
21. 동업자로 인하여 재산상 손해가 발생한 경우 손해를 입은 주체
22. 동업계약체결 전 중요한 내용을 설명 받지 못한 경우 동업탈퇴 가능 여부
23. 출자의무를 지체한 조합원에게 이행최고를 하여야 하는지 여부
24. 동업체 해제 후 원상회복의무 부담여부
25. 출자한 부동산에 대하여 아직 조합의 재산으로 등기절차를 완료하지 않은 경우 제3자에 대한 소유권 행사 가능 여부