คู่มือเงื่อนไขการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากรัฐและหน่วยงานที่ต้องรับผิด

ประเด็นสำคัญ

• หากเจ้าหน้าที่รัฐก่อความเสียหายโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่อ ฝ่าฝืนกฎหมายขณะปฏิบัติหน้าที่ รัฐหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน (พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 2 วรรค 1 (국가배상법 제2조 제1항))
• การชดใช้ค่าสินไหมทดแทนอาจเกิดขึ้นได้เมื่อหน้าที่ในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐมีไว้เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยและประโยชน์ของบุคคล และมีความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลอย่างสมควรระหว่างการฝ่าฝืนหน้าที่กับความเสียหาย (กรณีตัวอย่าง 4 และ 12)
• การพิจารณาว่าถนน ท่อระบายน้ำ และสิ่งสาธารณูปโภคอื่นมีข้อบกพร่องหรือไม่ ต้องพิจารณาโดยรวมว่าไม่ได้มีความปลอดภัยตามปกติที่ควรมีตามวัตถุประสงค์การใช้งานหรือไม่ และผู้ดูแลได้ดำเนินมาตรการป้องกันตามระดับความเสี่ยงหรือไม่ (พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 5 วรรค 1 (국가배상법 제5조 제1항), กรณีตัวอย่าง 7, 11 และ 18)
• หากหลังได้รับแจ้งอันตรายแล้วมีการดำเนินมาตรการชั่วคราว เช่น ติดตั้งป้ายเตือน หรือหากเป็นการยากที่จะคาดหมายหรือหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุ การมีข้อบกพร่องของสิ่งสาธารณูปโภคเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้ถือว่ามีข้อบกพร่องในการดูแลรักษา (กรณีตัวอย่าง 18)
• แม้เจ้าหน้าที่รัฐมีดุลพินิจ การไม่ใช้อำนาจในสถานการณ์ที่เป็นรูปธรรมอย่างไม่มีเหตุผลชัดแจ้งก็อาจถือเป็นการฝ่าฝืนหน้าที่ในการปฏิบัติงานได้ (กรณีตัวอย่าง 4 และ 9)
• หน่วยงานที่ต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนอาจแตกต่างกันไปตามการเป็นเจ้าของภารกิจและความรับผิดตามกฎหมาย เช่น หน่วยงานที่มอบหมายภารกิจให้ดำเนินการ หน่วยงานที่ดูแลสิ่งอำนวยความสะดวก หรือผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่าย (พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 6 วรรค 1 (국가배상법 제6조 제1항), กรณีตัวอย่าง 5 และ 7)
• แม้ทหารหรือบุคคลอื่นได้รับบาดเจ็บเกี่ยวเนื่องกับการปฏิบัติหน้าที่ หากไม่มีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามกฎหมายฉบับอื่น การเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนจากรัฐก็อาจไม่ถูกจำกัด และเจ้าหน้าที่บริการสังคมภาคบังคับไม่ได้ถือเป็นทหารตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐเพียงเพราะสถานะดังกล่าว (ข้อยกเว้นตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 2 วรรค 1 (국가배상법 제2조 제1항 단서), กรณีตัวอย่าง 8 และ 23)
• สามารถยื่นฟ้องรัฐเพื่อเรียกค่าสินไหมทดแทนต่อศาลได้โดยไม่ต้องยื่นคำขอต่อคณะกรรมการพิจารณาค่าสินไหมทดแทนก่อน และขอบเขตความเสียหายที่ได้รับการชดใช้จำกัดเฉพาะความเสียหายที่พิสูจน์ได้ว่ามีความสัมพันธ์เชิงเหตุและผล (พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 9 (국가배상법 제9조), กรณีตัวอย่าง 11 และ 25)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 2 วรรค 1 และวรรค 2 (국가배상법 제2조 제1항·제2항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 5 วรรค 1 (국가배상법 제5조 제1항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 6 วรรค 1 (국가배상법 제6조 제1항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 8 (국가배상법 제8조)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 9 (국가배상법 제9조)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนของรัฐ มาตรา 10 (국가배상법 제10조)
• รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐเกาหลี มาตรา 29 วรรค 1 และวรรค 2 (대한민국헌법 제29조 제1항·제2항)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 750 (민법 제750조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 765 (민법 제765조)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจ มาตรา 4 วรรค 1 (경찰관직무집행법 제4조 제1항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจ มาตรา 10-4 วรรค 1 (경찰관직무집행법 제10조의4 제1항)
• พระราชบัญญัติว่าด้วยความรับผิดกรณีเกิดเพลิงไหม้จากความประมาท มาตรา 1 มาตรา 2 และมาตรา 3 (실화책임에 관한 법률 제1조·제2조·제3조)
• พระราชบัญญัติจราจรทางบก มาตรา 3 วรรค 1 (도로교통법 제3조 제1항)
• พระราชกฤษฎีกาบังคับใช้พระราชบัญญัติจราจรทางบก มาตรา 86 วรรค 1 อนุ 1 (도로교통법 시행령 제86조 제1항 제1호)
• พระราชกฤษฎีกาบังคับใช้พระราชบัญญัติการรับรองตราประทับ มาตรา 7 และมาตรา 13 (인감증명법 시행령 제7조·제13조)

ข้อควรระวัง

• ความผิดพลาดของเจ้าหน้าที่รัฐหรือข้อบกพร่องของสิ่งสาธารณูปโภคเพียงอย่างเดียวไม่ได้ทำให้เกิดความรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนโดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาความไม่ชอบด้วยกฎหมาย ความประมาท หรือข้อบกพร่องในการดูแลรักษา ควบคู่กับความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลกับความเสียหาย
• สิ่งสาธารณูปโภคไม่จำเป็นต้องอยู่ในสภาพสมบูรณ์ไร้ที่ติ แต่ต้องมีความปลอดภัยตามที่สังคมโดยทั่วไปคาดหมายได้ เวลาที่ทราบถึงอันตรายและความเหมาะสมของมาตรการชั่วคราวอาจส่งผลต่อการพิจารณาด้วย
• ความรับผิดของรัฐอาจแตกต่างกันไปตามว่าหน้าที่ในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่รัฐมีไว้เพื่อประโยชน์ของสาธารณะโดยทั่วไปเท่านั้น หรือมีไว้เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยและประโยชน์ของบุคคลด้วย
• การพิจารณาว่าการจำกัดสิทธิเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนของทหารหรือบุคคลอื่นใช้บังคับหรือไม่ อาจขึ้นอยู่ไม่เพียงแต่กับความเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ แต่ยังขึ้นอยู่กับว่ามีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามกฎหมายฉบับอื่นหรือไม่ จึงควรตรวจสอบข้อเท็จจริงเฉพาะของแต่ละกรณี

บทความที่เกี่ยวข้อง

• เมื่อศาลไม่ใช่ที่ที่ปลอดภัยที่สุด: รัฐต้องรับผิดชอบหรือไม่? หากพยานถูกทำร้ายในห้องพิจารณาคดี

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 군인과 공동불법행위를 한 민간인의 국가에 대한 구상권 행사 여부
2. 소방공무원의 실화에 실화책임에 관한 법률이 적용되는지
3. 경찰관이 무기를 사용할 수 있는 법적 요건과 한계
4. 소방공무원의 소방점검부실로 화재피해가 확대된 경우 국가배상청구
5. 교통신호기의 고장으로 교통사고 발생 시 누가 책임지는지
6. 사기꾼이 공무원의 부주의를 이용하여 타인의 인감증명서를 발급받아 이를 통해 금융기관에서 거액을 대출받은 경우 금융기관의 지방자...
7. 도로의 설치·관리상의 하자로 인한 국가배상청구권
8. 국가유공자 상이등급에 미달된 군인의 국가배상청구권
9. 이웃집 정신질환자에 대한 격리조치 미흡한 경우 국가배상청구
10. 국가가 예술작품인 벽화를 함부로 훼손한 경우 작가의 국가에 대한 손해배상청구 여부
11. 하수도 맨홀뚜껑이 없는 곳에서 추락한 자의 국가배상청구권
12. 수질기준 유지의무 위반하여 수돗물 공급한 경우 국가배상청구
13. 지방자치단체에서 설치·운영하는 학교에서 학생이 다른 학생들로부터 장기간 집단괴롭힘을 당하다가 자살한 경우 지방자치단체에 대한 ...
14. 국가가 압수한 고춧가루를 잘못 보관하여 전량 폐기처분한 경우 고춧가루 소유권자의 국가에 대한 손해배상청구 여부
15. 검사가 법원의 결정에 반하여 수사서류의 열람·등사를 거부한 경우 국가에 대한 손해배상청구 여부
16. 주한미군이 운전하는 차량에 사고 당한 경우 손해배상청구
17. 수익적 행정처분인 허가 등을 신청한 사안에서 공무원이 신청인의 목적 달성에 필요한 안내나 배려 등을 하지 않았다는 사정만으로 ...
18. 도로를 달리던 차가 노상의 맨홀 뚜껑으로 인하여 사고를 입은 경우 사고 운전자가 도로의 관리자인 지방자치단체에 대해 손해배상을...
19. 피해자가 고소를 하였음에도 불구하고 사법경찰관이 가해자를 형사입건하지 않은 채 징벌만 부과하여 사건을 종결한 경우 국가에 대한...
20. 경찰이 추적하는 도주차량에 치어 중상을 입은 경우 국가배상청구
21. 교통할아버지의 수신호 잘못으로 교통사고 발생한 경우 국가배상청구
22. 우울증을 앓고 있는 사람이 유치장에서 자살한 경우 그 가족들의 국가에 대한 손해배상청구 여부
23. 공익근무요원이 국가배상법상의 ‘군인’에 해당하는지
24. 국립 소△▽병원 등에 입원해 있다가 위 병원 등에 소속된 의사 등으로부터 정관절제수술 또는 임신중절수술을 받았음을 이유로 국가...
25. 담당공무원이 법령에 위반하여 체납정보를 제공한 경우 국가에 대한 손해배상청구 여부