Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish va mol-mulkni boshqarish bo‘yicha qo‘llanma
17 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish shaxsning tirik yoki o‘lik ekanligi muayyan muddat davomida noma’lum bo‘lgani uchungina avtomatik ravishda amalga oshmaydi; manfaatdor shaxs yoki prokuror sudga murojaat qilishi va sud qarorini olishi kerak. Qaror qonuniy kuchga kirsa, shaxs qonunda belgilangan vaqtda vafot etgan deb hisoblanadi. Shuningdek, mol-mulkni boshqaruvchining vakolatlarini va bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish bekor qilinganidan keyin mol-mulkni qaytarish masalasini ham ko‘rib chiqish lozim.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Umuman olganda, bedarak yo‘qolgan shaxsning tirik yoki o‘lik ekanligi 5 yil davomida noma’lum bo‘lsa, uni bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish to‘g‘risida murojaat qilish mumkin. Sud ommaviy e’lon qilish tartib-taomilidan so‘ng qaror chiqarishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 27-moddasi 1-qismi (민법 제27조 제1항)).
- Urush, kema cho‘kishi, havo kemasining qulashi va shu kabi o‘limga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan xavfga duch kelgan shaxsning tirik yoki o‘lik ekanligi xavf tugaganidan keyin 1 yil davomida noma’lum bo‘lsa, u favqulodda bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinishi mumkin. Xavfli holat deganda hayotga aniq tahdid soladigan va o‘lim ehtimoli juda yuqori bo‘lgan tashqi vaziyat tushuniladi (Fuqarolik kodeksining 27-moddasi 2-qismi (민법 제27조 제2항), Koreya Respublikasi Oliy sudining 2011-yil 31-yanvardagi 2010스165-son qarori).
- Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilingan shaxs bedarak yo‘qolganlik muddati tugagan paytda vafot etgan deb hisoblanadi. Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish uchun ariza berish mumkin bo‘lgan muddat o‘tgan bo‘lsa ham, sudning qaror chiqarish tartib-taomilidan o‘tish kerak (Fuqarolik kodeksining 28-moddasi (민법 제28조)).
- Murojaatchi — bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish natijasida bevosita shaxsiy yoki iqtisodiy huquqqa ega bo‘ladigan yoxud majburiyatdan ozod bo‘ladigan manfaatdor shaxs yoki prokuror. Meros munosabatlariga qarab kelin manfaatdor shaxs bo‘lishi mumkin, biroq keyingi navbatdagi merosxo‘r bo‘lgan jiyan manfaatdor shaxs bo‘lmasligi mumkin (Koreya Respublikasi Oliy sudining 1986-yil 10-oktabrdagi 86스20-son qarori, Koreya Respublikasi Oliy sudining 2008-yil 28-avgustdagi 2008스20-son qarori).
- Bedarak yo‘qolgan shaxsning mol-mulkini boshqaruvchi mol-mulkni saqlash, shuningdek, uning xususiyatini o‘zgartirmaydigan foydalanish va yaxshilash harakatlarini amalga oshirishi mumkin. Ko‘chmas mulkni sotish kabi vakolat doirasidan tashqaridagi harakatlar uchun sud ruxsati kerak. Ruxsat berish to‘g‘risidagi qaror nafaqat kelgusidagi tasarruf harakatlariga, balki allaqachon amalga oshirilgan tasarrufni keyinchalik ma’qullashga ham tatbiq etilishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 25- va 118-moddalari (민법 제25조·제118조), Koreya Respublikasi Oliy sudining 1983-yil 29-sentabrdagi 83나184-son qarori).
- Agar mol-mulkni boshqaruvchi vakolat doirasidan tashqaridagi harakat uchun sud ruxsatini so‘rab ariza berishga kelishib, ammo buni bajarmasa, ikkinchi tomon sud orqali ushbu ariza berish tartib-taomilini bajarishni talab qilishi mumkin. Iroda bayonotini berishni buyuruvchi qaror qonuniy kuchga kirsa, ruxsat so‘rab ariza berishga doir iroda bayonoti berilgan deb hisoblanadi (Koreya Respublikasi Oliy sudining 2002-yil 11-yanvardagi 2001다41971-son qarori, Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonunning 263-moddasi 1-qismi (민사집행법 제263조 제1항)).
- Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish bekor qilinsa, bu e’lon natijasida bevosita mol-mulk olgan shaxs uni vijdonan olgan bo‘lsa, hozirda saqlanib qolgan manfaat doirasida; yomon niyat bilan olgan bo‘lsa, olgan manfaatini foizi bilan qaytarishi va zarar bo‘lsa, uni qoplashi kerak (Fuqarolik kodeksining 29-moddasi 2-qismi (민법 제29조 제2항)).
- Ikki yoki undan ortiq shaxs ayni bir xavfli holat sababli vafot etsa, ular bir vaqtda vafot etgan deb taxmin qilinadi. Biroq ulardan biri boshqasidan oldin vafot etgani aniqlansa, bu taxmin bekor qilinadi va merosxo‘rlik munosabatlari meros navbatiga qarab o‘zgarishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 30-moddasi (민법 제30조)).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Oila a’zosi bedarak yo‘qolganidan 1 yoki 5 yil o‘tgach, avtomatik ravishda vafot etgan deb hisoblanadimi?
Yo‘q. Oddiy bedarak yo‘qolish holatida shaxsning tirik yoki o‘lik ekanligi 5 yil davomida noma’lum bo‘lsa, favqulodda bedarak yo‘qolish holatida esa qonunda belgilangan xavf tugaganidan keyin 1 yil davomida uning tirik yoki o‘lik ekanligi noma’lum bo‘lsa, suddan bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilishni so‘rash mumkin. Buning uchun sudning bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish to‘g‘risidagi qarori olinishi kerak; qaror chiqarilsa, shaxs bedarak yo‘qolgan muddat tugagan paytda vafot etgan deb hisoblanadi.
Q. Sho‘ng‘ishga borib bedarak yo‘qolgan holatda favqulodda bedarak yo‘qolish uchun belgilangan 1 yillik muddat qo‘llanadimi?
Faqat sho‘ng‘ishga ketganidan keyin bedarak yo‘qolgani faktining o‘zi favqulodda bedarak yo‘qolish uchun asos bo‘ladigan xavfli holat mavjudligini qat’iy tasdiqlashga yetmaydi. Yong‘in, suv toshqini yoki zilzila kabi hayotga aniq xavf tug‘diradigan va o‘lim ehtimoli juda yuqori bo‘lgan tashqi vaziyat aniqlanmasa, oddiy bedarak yo‘qolish uchun belgilangan 5 yillik muddat qo‘llanishi mumkin (Koreya Respublikasi Oliy sudining 2011-yil 31-yanvardagi 2010스165-son qarori).
Q. Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish to‘g‘risida kim murojaat qilishi mumkin?
Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish natijasida bevosita shaxsiy yoki iqtisodiy huquqqa ega bo‘ladigan yoxud majburiyatdan ozod bo‘ladigan manfaatdor shaxs yoki prokuror sudga murojaat qilishi mumkin. Merosdagi ulushiga bevosita ta’sir ko‘rsatadigan kelin manfaatdor shaxs bo‘lishi mumkin, biroq keyingi navbatdagi merosxo‘r bo‘lgan jiyan, oldingi navbatdagi merosxo‘r vafot etgani kabi alohida holat bo‘lmasa, murojaat qila olmasligi mumkin.
Q. Farzand bedarak yo‘qolgan ota-onasi nomidagi yer uchun kompensatsiyani olishi mumkinmi?
Agar bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinganidan keyin farzand merosxo‘r bo‘lsa, u merosxo‘rlik munosabatlariga asoslanib kompensatsiya bo‘yicha muzokara olib borishi va kompensatsiyani olishi mumkin. Misolda manfaatdor shaxs bo‘lgan farzandga bedarak yo‘qolgan shaxsning oxirgi yashash joyi bo‘yicha vakolatli oilaviy sudga murojaat qilish, qaror qonuniy kuchga kirganidan keyin esa belgilangan muddat ichida xabar berish tavsiya etiladi.
Q. Bedarak yo‘qolgan shaxsning mol-mulkini boshqaruvchi ko‘chmas mulkni sotishi uchun sud ruxsati kerakmi?
Ko‘chmas mulkni sotish mol-mulkni boshqaruvchining odatdagi saqlash va foydalanish vakolatidan tashqariga chiqadigan harakat bo‘lgani uchun sud ruxsati talab etiladi. Oldi-sotdi kabi tasarruf harakati allaqachon amalga oshirilganidan keyin ham sud uni keyinchalik ma’qullash orqali ruxsat berishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 25- va 118-moddalari (민법 제25조·제118조), Koreya Respublikasi Oliy sudining 1983-yil 29-sentabrdagi 83나184-son qarori).
Q. Mol-mulkni boshqaruvchi ruxsat olish uchun ariza bermasa, ikkinchi tomon nima qilishi kerak?
Agar mol-mulkni boshqaruvchi ruxsat olish uchun ariza berish tartib-taomilini bajarishga kelishib, ammo buni bajarmasa, ikkinchi tomon mol-mulkni boshqaruvchiga qarshi sud orqali ushbu tartib-taomilni bajarishni talab qilishi mumkin. Iroda bayonotini berishni buyuruvchi qaror qonuniy kuchga kirsa, ruxsat olish uchun ariza berishga doir iroda bayonoti berilgan deb hisoblanadi (Koreya Respublikasi Oliy sudining 2002-yil 11-yanvardagi 2001다41971-son qarori, Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonunning 263-moddasi 1-qismi (민사집행법 제263조 제1항)).
Q. Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish bekor qilinsa, meros qilib olingan mol-mulkni qaytarish kerakmi?
Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish natijasida bevosita mol-mulk olgan shaxs uni qaytarishi shart bo‘lishi mumkin. Agar u mol-mulkni vijdonan olgan bo‘lsa, hozirda saqlanib qolgan manfaat doirasida qaytaradi; agar yomon niyat bilan olgan bo‘lsa, olgan manfaatini foizi bilan qaytarishi va zarar bo‘lsa, uni qoplashi kerak (Fuqarolik kodeksining 29-moddasi 2-qismi (민법 제29조 제2항)).
Q. Otalik yoki onalik munosabatini aniqlash bo‘yicha sud ishi davomida ikkinchi tomon bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinishi qonuniy kuchga kirsa, ish qanday davom etadi?
Agar ikkinchi tomon bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinishi sababli vafot etgan deb hisoblansa, prokurorning uning o‘rnini egallashi uchun sudga ish bo‘yicha protsessual vorislikni so‘rab ariza berish kerak. Misolga ko‘ra, ariza ikkinchi tomon vafot etgan kundan boshlab 6 oy ichida berilishi lozim; shu muddat ichida ariza berilmasa, sud ishi yuritish tugatilishi mumkin (Koreya Respublikasi Oliy sudining 2014-yil 4-sentabrdagi 2013므4201-son qarori).
Q. Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinsa, oilaviy munosabatlar reyestri yopilishi mumkinmi?
Shunday bo‘lishi mumkin. Misolda shaxsning o‘zi bedarak yo‘qolgan yoki yo‘qolgan deb e’lon qilingan holat oilaviy munosabatlar reyestrini yopish uchun asos sifatida ko‘rsatilgan.
Tegishli qonunlar
- Fuqarolik kodeksining 23-moddasi (민법 제23조)
- Fuqarolik kodeksining 24-moddasi 1-qismi (민법 제24조 제1항)
- Fuqarolik kodeksining 24-moddasi 2-qismi (민법 제24조 제2항)
- Fuqarolik kodeksining 25-moddasi (민법 제25조)
- Fuqarolik kodeksining 27-moddasi 1-qismi (민법 제27조 제1항)
- Fuqarolik kodeksining 27-moddasi 2-qismi (민법 제27조 제2항)
- Fuqarolik kodeksining 28-moddasi (민법 제28조)
- Fuqarolik kodeksining 29-moddasi 1-qismi (민법 제29조 제1항)
- Fuqarolik kodeksining 29-moddasi 2-qismi (민법 제29조 제2항)
- Fuqarolik kodeksining 30-moddasi (민법 제30조)
- Fuqarolik kodeksining 118-moddasi (민법 제118조)
- Fuqarolik kodeksining 865-moddasi 2-qismi (민법 제865조 제2항)
- Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ishlarini yuritish qoidalari, 54-modda (가사소송규칙 제54조)
- Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonunning 16-moddasi 2-qismi (가사소송법 제16조 제2항)
- Oilaviy munosabatlarni ro‘yxatga olish va boshqalarga oid qonunning 20-moddasi (가족관계의 등록 등에 관한 법률 제20조)
E’tibor bering
- Bedarak yo‘qolganlik muddati o‘tganining o‘zi shaxsni vafot etgan deb hisoblash uchun yetarli emas. Sudga murojaat qilib, bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish to‘g‘risidagi qarorni olish kerak.
- Favqulodda bedarak yo‘qolish uchun belgilangan 1 yillik muddat faqat shaxsning bedarak yo‘qolgani faktiga ko‘ra qo‘llanmaydi. O‘lim ehtimoli juda yuqori bo‘lgan tashqi xavfli holat mavjudligini aniqlash kerak.
- Otalik yoki onalik munosabatini aniqlash bo‘yicha sud ishi davomida javobgar vafot etsa yoki bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilinishi sababli vafot etgan deb hisoblansa, misolga ko‘ra, vafot etgan kundan boshlab 6 oy ichida prokurorga nisbatan ish bo‘yicha protsessual vorislikni so‘rab ariza berish zarur.
- Bedarak yo‘qolgan deb e’lon qilish bekor qilingandan keyin mol-mulkni qaytarish hajmi mol-mulkni olgan shaxsning vijdonli yoki yomon niyatda bo‘lganiga qarab farq qilishi mumkin. Shu sababli, e’lon qilish natijasida olingan mol-mulk va hozirda saqlanib qolgan manfaatni aniqlash kerak.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 부재자 재산관리인의 권한초과행위에 대한 허가신청의 강제이행방법
- 행방불명된 부친명의의 토지수용보상금을 자녀가 수령할 수 있는지
- 친생자관계 존부 확인 소송 중 피고가 사망한 경우 어떻게 하나요?
- 실종선고 된 이후 실제 사망일자를 알게 된 경우 어떻게 해야하나요?
- 민법 제27조 제2항의 특별실종선고기간 1년이 적용되는 ‘위난’ 이란 무엇을 의미하나요?
- 시아버지가 실종된 경우 며느리도 실종선고를 청구할 수 있나요?
- 실종 선고
- 재산관리인의 권한초과행위에 대한 법원의 허가결정의 효력은 기왕의 처분행위에도 미치나요?
- 재산관리인이 있는데도 부재자에 대해서 공시송달 판결이?
- 부재자의 재산관리인에게 권한을 초과한 행위를 위해 법원의 허가신청절차를 소구할 수 있나요?
- 남편과 아들이 동시에 사망한 줄 알았는데 남편이 먼저 사망한 것이 밝혀졌을 경우 상속은 어떻게 되나요?
- 甲의 부재자 재산관리인으로 선임되었습니다. 무엇을 하여야 하는가요?
- 후순위 상속인도 실종선고의 취소를 청구할 수 있나요?
- 실종기간 만료 후 상속이 이루어졌는데 실종선고가 취소되었습니다. 저는 상속재산을 반환하여야 하나요?
- 자녀가 있는 외국인을 고용하고 있었는데 실종되었습니다. 어떻게 하여야 하나요?
- 실종 선고
- 가족관계등록부의 폐쇄
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).