Ma’muriy shikoyat berish muddatlari, tartibi va qaror ustidan shikoyat qilish usullari

41 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Umumiy qoida bo‘yicha, ma’muriy shikoyat qaror chiqarilganini bilgan kundan boshlab 90 kun ichida va qaror chiqarilgan kundan boshlab 180 kun ichida berilishi kerak. Shikoyat arizasini topshirish tartibi, ma’muriy shikoyatdan oldin o‘tish talab qilinadigan holatlar va muddatni o‘tkazib yuborish oqibatlarini oldindan tekshirish muhim.

Ishtirokchilar → Shikoyatchi → Qaror chiqargan ma’muriy organ → Shikoyat komissiyasi → Ma’muriy qarordan norozi bo‘lib shikoyat bermoqchisiz → Shikoyatni qarorni bilganingizdan 90 kun va qaror chiqqanidan 180 kun ichida berasizmi? → Ha — 27-modda → Shikoyat muddatida berilishi mumkin → Yo‘q — 27-modda → Yengib bo‘lmaydigan holat yoki uzrli sabab bormi? → Umumiy qoida bo‘yicha kechikkan shikoyat ko‘rmasdan qoldiriladi → Sudga da’vodan oldin ma’muriy shikoyat talab qilinadimi? → Ha — 18-modda → Qaror turi uchun avval shikoyat talab qilinishini tekshiring → Yo‘q — 18-modda → Muddatlarni tekshiring → Qarorni bilgan sana va qaror chiqqan sanani aniqlang → Topshirish tartibini tekshiring → Ariza va asoslovchi hujjatlarni yozma ravishda komissiyaga yoki javobgar organga topshiring → Sudga o‘tish tartibini tekshiring → Sud muddatini tekshiring

Asosiy qoidalar

Shikoyat berish muddati qaror chiqarilganini bilgan kundan boshlab 90 kun va qaror chiqarilgan kundan boshlab 180 kunni tashkil etadi. Umumiy qoida bo‘yicha, bu muddatlardan bittasi o‘tsa ham shikoyat berib bo‘lmaydi (Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 27-modda (행정심판법 제27조)).
Ma’muriy shikoyat arizasi va qarorning qonunga xilof yoki asossiz ekanini tushuntiruvchi hujjatlar tayyorlanib, komissiyaga yoki javobgar ma’muriy organga yozma ravishda topshiriladi (Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 23- va 28-moddalar (행정심판법 제23조, 제28조)).
Ma’muriy sudga da’vo kiritishdan oldin ma’muriy shikoyat berish, umumiy qoida bo‘yicha, tanlovga bog‘liq. Biroq qonunda alohida belgilangan hollarda avval shikoyat tartibidan o‘tish talab qilinishi mumkin (Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 18-modda (행정소송법 제18조)).
Ma’muriy shikoyat berish muddati o‘tganidan keyin berilgan shikoyat ko‘rmasdan qoldirilsa, qaror olingan kundan boshlab 90 kun ichida sudga da’vo kiritish ham dastlabki qaror ustidan da’vo kiritish muddatini qayta tiklamaydi (4- va 13-misollar).
Qaror bevosita taalluqli bo‘lmagan uchinchi shaxsga qaror haqida darhol bilish qiyin bo‘lishi mumkin, biroq u qarorni bilgan paytdan boshlab, umumiy qoida bo‘yicha, 90 kun ichida shikoyat berishi kerak (Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 27-modda (행정심판법 제27조); Oliy sudning 2002-yil 24-maydagi 2000두3641-son qarori).
Ma’muriy organ qonunda belgilangan muddatdan uzunroq muddatni xato ko‘rsatgan bo‘lsa, xato ko‘rsatilgan muddat ichida berilgan shikoyat muddatida berilgan deb hisoblanishi mumkin. Biroq bu qoida ma’muriy shikoyat berish muddatiga taalluqli (Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 27-moddaning 5-qismi (행정심판법 제27조 제5항)).
Hujjatning sarlavhasi yoki qaysi organga topshirilgani bilangina xulosa qilinmaydi. Unda qarorni bekor qilish yoki o‘zgartirish talabi ko‘rsatilgan bo‘lsa, hujjat ma’muriy shikoyat deb talqin qilinishi mumkin (Oliy sudning 2007-yil 1-iyundagi 2005두11500-son qarori).
Shikoyatni qanoatlantiruvchi qaror ma’muriy organ va tegishli ma’muriy organlar uchun majburiydir, biroq unga sud qaroridagi kabi ishni qayta ko‘rishni istisno qiluvchi kuch berilmaydi (Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 49-modda (행정심판법 제49조); Oliy sudning 2015-yil 27-noyabrdagi 2013다6759-son qarori).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Ma’muriy shikoyatni qachongacha berish kerak?

Umumiy qoida bo‘yicha, ma’muriy qaror chiqarilganini bilgan kundan boshlab 90 kun ichida va qaror chiqarilgan kundan boshlab 180 kun ichida shikoyat berish kerak. Tabiiy ofat kabi yengib bo‘lmaydigan holatlar yoki qaror chiqarilganidan keyin 180 kun ichida shikoyat berolmaslik uchun uzrli sabab bo‘lsa, istisno qo‘llanishi mumkin.

Holat 1

Q. Ma’muriy shikoyatni qayerga va qanday topshirish kerak?

Ma’muriy shikoyat arizasi va qarorning qonunga xilof yoki asossiz ekanini tushuntiruvchi hujjatlarni tayyorlab, yozma ravishda komissiyaga yoki qaror chiqargan ma’muriy organga (javobgar organga) topshiring. Javobgar ma’muriy organ arizani qabul qilgan yoki olganidan keyin, umumiy qoida bo‘yicha, uni 10 kun ichida komissiyaga yuborishi kerak.

Holat 1

Q. Ma’muriy sudga da’vo kiritishdan oldin albatta ma’muriy shikoyat berish kerakmi?

Umumiy qoida bo‘yicha, ma’muriy shikoyat bermasdan ham darhol sudga da’vo kiritish mumkin. Biroq ayrim qonunlar avval ma’muriy shikoyat yoki boshqa tartib-taomildan o‘tishni talab qilishi mumkin. Shu sababli qaror turiga nisbatan qaysi tartib qo‘llanishini tekshirish kerak.

Holat 2, Holat 3

Q. Ma’muriy shikoyatni muddatidan kech berib, uni ko‘rmasdan qoldirishsa, qaror olinganidan keyin sudga da’vo kirita olamanmi?

Muddat o‘tkazib yuborilgani sababli ma’muriy shikoyatni ko‘rmasdan qoldirish haqidagi qaror olingan taqdirda ham, bu qaror olingan kundan boshlab 90 kun ichida dastlabki ma’muriy qarorni bekor qilish to‘g‘risida da’vo kiritish muddatga rioya qilinganini anglatmaydi. Ma’muriy shikoyat yo‘lini tanlagan bo‘lsangiz, umumiy qoida bo‘yicha, avval qaror chiqarilganini bilgan kundan boshlab 90 kun ichida shikoyat berishingiz kerak.

Holat 4, Holat 13

Q. Qaror bevosita taalluqli bo‘lgan shaxsdan boshqa uchinchi shaxs ham ma’muriy shikoyat bera oladimi?

Qaror tufayli qonun bilan himoyalangan manfaatlari buzilgan uchinchi shaxs ham qaror ustidan shikoyat qilishi mumkin. Qaror haqida darhol bilish qiyin bo‘lgan holatlar mavjud bo‘lsa ham, qaror borligini bilgan yoki bilishi oson bo‘lgan paytdan boshlab, umumiy qoida bo‘yicha, 90 kun ichida shikoyat berish kerak.

Holat 15, Holat 17

Q. Ma’muriy organ shikoyat berish muddatini xato ravishda uzoqroq ko‘rsatgan bo‘lsa, ko‘rsatilgan muddat ichida shikoyat bersam bo‘ladimi?

Ma’muriy organ qonunda belgilangan muddatdan uzunroq muddatni xato ko‘rsatgan bo‘lsa, ko‘rsatilgan noto‘g‘ri muddat ichida berilgan shikoyat qonuniy muddatda berilgan deb hisoblanadi. Biroq bu qoida ma’muriy shikoyat berish muddatiga taalluqli bo‘lib, ma’muriy sudga da’vo kiritish muddatini uzaytirmaydi.

Holat 21

Q. Hujjat sarlavhasi “E’tiroz” yoki “Qarorni bekor qilish to‘g‘risida talab” bo‘lsa ham, u ma’muriy shikoyat deb tan olinishi mumkinmi?

Bu faqat hujjatning sarlavhasiga qarab belgilanmaydi. Unda qarorni bekor qilish yoki o‘zgartirish talabi va uning asoslari ko‘rsatilgan bo‘lsa, hujjat ma’muriy shikoyat deb talqin qilinishi mumkin. E’tiroz berish talab etiladigan holatlarda ham, topshirilgan hujjat mazmuni e’tiroz berish talablariga mos kelsa, uni e’tiroz deb hisoblash mumkin.

Holat 12, Holat 24

Q. Qarorning amal qilishi to‘xtatilgan davr ma’muriy shikoyat berish muddatidan chiqarib tashlanadimi?

Misolda keltirilgan sud pretsedenti qarorning amal qilishi to‘xtatilgan davrni shikoyat berish muddatidan chiqarib tashlash kerak degan vajni qabul qilmagan. Shuning uchun faqat qarorning amal qilishi to‘xtatilgani sababli shikoyat berish muddati uzayadi deb hisoblamaslik ma’qul.

Holat 25

Q. Ma’muriy shikoyat bo‘yicha qaror bekor qilinganidan keyin ma’muriy organ yana qaror chiqarishi mumkinmi?

Ma’muriy organ qaror mazmuniga zid bo‘lmagan doirada qonunbuzarlik sabablarini bartaraf etib yoki tuzatib, yangi qaror chiqarishi mumkin. Yangi qaror ayni holatlarda ayni mazmunni takrorlaydigan qaror hisoblanadimi-yo‘qmi kabi masalalar yuzaga kelishi mumkin, shu sababli yangi qarorning mazmunini tekshirish kerak.

Holat 14

Tegishli qonunlar

Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 3-modda (행정심판법 제3조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 5-modda (행정심판법 제5조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 23-modda (행정심판법 제23조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 24-modda (행정심판법 제24조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 27-modda (행정심판법 제27조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 28-modda (행정심판법 제28조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 49-modda (행정심판법 제49조)
Ma’muriy shikoyatlar to‘g‘risidagi qonun, 58-modda (행정심판법 제58조)
Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 2-modda (행정소송법 제2조)
Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 18-modda (행정소송법 제18조)
Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 20-modda (행정소송법 제20조)
Soliqning umumiy asoslari to‘g‘risidagi qonun, 56-modda (국세기본법 제56조)
Bojxona to‘g‘risidagi qonun, 120-modda (관세법 제120조)
Davlat xizmatchilari to‘g‘risidagi qonun, 16-modda (국가공무원법 제16조)
Mahalliy davlat xizmatchilari to‘g‘risidagi qonun, 20-moddaning 2-qismi (지방공무원법 제20조의2)

E’tibor bering

90 va 180 kunlik muddatlarni alohida tekshirish kerak. Shikoyat berish muddati o‘tganidan keyin ma’muriy shikoyat berish dastlabki qaror ustidan sudga da’vo kiritish muddatini yangidan boshlamasligi mumkin.
Ma’muriy organning xabardor qilmagani yoki noto‘g‘ri ma’lumot bergani barcha shikoyat muddatlarini uzaytirmaydi. Berilgan ma’lumot va qo‘llaniladigan tartibni alohida tekshirish kerak.
Qarorning amal qilishi to‘xtatilgan davr ma’muriy shikoyat berish muddatidan chiqarib tashlanmaydi, degan sud pretsedenti keltirilgan.
Davlat xizmatchilariga nisbatan qarorlar kabi ayrim masalalarda umumiy ma’muriy shikoyatdan farqli ravishda maxsus e’tiroz yoki qayta ko‘rib chiqish tartibi va alohida muddatlar qo‘llanishi mumkin.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).