LegalPost

Jinoyat qonuniga ko‘ra tan jarohati yetkazish, zo‘ravonlik va zaruriy mudofaa bo‘yicha qo‘llanma

27 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Zo‘ravonlik — insonga nisbatan jismoniy kuch ishlatish, tan jarohati yetkazish esa tana funksiyalariga yoki sog‘liq holatiga zarar yetkazishdir. Jarohatning darajasi, harakat bilan oqibat o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik va zaruriy mudofaa mavjudligi kabi holatlarga qarab qo‘llanadigan jinoyat turi o‘zgarishi mumkin. Shu sababli vaziyatning aniq tafsilotlarini birgalikda ko‘rib chiqish lozim.

Bir qarashda

Tomonlar → Jabrlanuvchi → Harakat qilgan shaxs → Jismoniy kuch yoki tahdid ishlatildi, jarohat yoki boshqa oqibat yuz berdi → Sog‘liq holati yoki tana funksiyalari buzildimi? → Ha → Hayot uchun xavf, nogironlik yoki davolash qiyin kasallik yuz berdimi? → Yo‘q → Zo‘ravonlik deb baholanishi mumkin; aniq holatlarni tekshiring → Ha · Jinoyat qonuni 258-modda → Ayni paytdagi noqonuniy tajovuzga qarshi zaruriy mudofaa bo‘ldimi? → Yo‘q · Jinoyat qonuni 258-modda → Ha · Jinoyat qonuni 21-modda → Zaruriy mudofaa bo‘lishi mumkin; harakat zarur doirada bo‘lishi kerak → Yo‘q · Jinoyat qonuni 21-modda → Jarohat darajasini baholang → Og‘irlikni faqat davolanish muddatiga qarab emas, hayot uchun xavf va oqibatlarga qarab tekshiring → O‘lim bo‘lsa, sababni tekshiring → Harakat bilan o‘lim o‘rtasidagi bog‘liqlikni va uni oldindan ko‘rish mumkinligini baholang → Mudofaa holatini aniqlang → Hujum biryoqla…

Asosiy qoidalar

  • Tan jarohati — tana funksiyalarining buzilishi yoki sog‘liqqa zarar yetkazilishidir. Tashqi jarohat bo‘lmasa ham, uzoq davom etgan zo‘ravonlik yoki tahdid oqibatida hushidan ketish kabi fiziologik funksiyalar buzilsa, bu tan jarohati bo‘lishi mumkin (24- va 25-amaliy misollar).
  • Kundalik hayotda yuz berishi mumkin bo‘lgan juda yengil ko‘karish kabi, sog‘liq holatini yomonlashtirgan deb hisoblash qiyin bo‘lgan jarohat tan jarohati emas, balki zo‘ravonlik deb baholanishi mumkin (24-amaliy misol).
  • Og‘ir tan jarohati hayot uchun xavf tug‘dirgan yoki nogironlik yoxud davolab bo‘lmaydigan yoki davolash qiyin bo‘lgan kasallikka olib kelgan holatni anglatadi. Og‘ir tan jarohati bor-yo‘qligi faqat shifoxonada yotish yoki davolanish muddatiga qarab belgilanmaydi (Jinoyat qonuni, 258-modda (형법 제258조), 12- va 17-amaliy misollar).
  • Zaruriy mudofaa bo‘lishi uchun ayni paytda sodir bo‘layotgan noqonuniy tajovuzga qarshi o‘zining yoki boshqa shaxsning qonun bilan himoyalangan manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan harakat yetarli asosga ega bo‘lishi kerak. Tomonlar bir-biriga hujum qilish niyatida urishgan hollarda zaruriy mudofaa tan olinishi qiyin bo‘lishi mumkin (Jinoyat qonuni, 21-modda (형법 제21조), 8-, 15- va 16-amaliy misollar).
  • Mudofaa harakati zarur bo‘lgan darajadan oshib ketsa, bu haddan tashqari mudofaa deb topilishi mumkin. Amaliy misollarga ko‘ra, vaziyatga qarab jazo yengillashtirilishi yoki undan ozod qilinishi ehtimoli bor (Jinoyat qonuni, 21-modda (형법 제21조), 21-amaliy misol).
  • Zo‘ravonlik yoki tan jarohati yetkazish oqibatida o‘lim yuz bersa, harakat bilan o‘lim o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik va o‘limni oldindan ko‘ra olish mumkin bo‘lgan-bo‘lmagani masala bo‘ladi. Jabrlanuvchining qochish jarayonidagi holatlar yoki boshqa sabablarning aralashuvi sababiy bog‘liqlikni o‘z-o‘zidan inkor etmaydi (Jinoyat qonuni, 262-modda (형법 제262조), 4-, 9-, 19- va 22-amaliy misollar).
  • Ashyoning xavfli ekanligi nafaqat uning turiga, balki undan foydalanish vaziyatida qarshi tomon yoki uchinchi shaxs hayoti yoxud tanasiga xavf tug‘ilishi mumkinligiga qarab baholanadi. Avtomobil ham zo‘ravonlikda qanday usulda ishlatilganiga qarab xavfli ashyo bo‘lishi mumkin (Jinoyat qonuni, 261-modda (형법 제261조), 14- va 23-amaliy misollar).
  • Jabrlanuvchi rozilik bergan bo‘lsa ham, agar bu rozilik jamiyatda qabul qilingan tartib-qoidalarga zid bo‘lsa, qilmishning qonunga xilofligi istisno etilmasligi mumkin (Jinoyat qonuni, 24-modda (형법 제24조), 6-amaliy misol).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Ko‘karish kabi yengil jarohat ham tan jarohati yetkazish jinoyati hisoblanadimi?

Jarohat borligining o‘zi tan jarohati yetkazish jinoyati sodir etilganini anglatmaydi. Kundalik hayotda yuz berishi mumkin bo‘lgan juda yengil ko‘karish sog‘liq holatini yomonlashtirdi, deb hisoblash qiyin bo‘lsa, bu tan jarohati yetkazish emas, balki zo‘ravonlik deb baholanishi mumkin.

Holat 24

Q. Tashqi tomondan ko‘rinadigan jarohat bo‘lmasa ham tan jarohati yetkazish jinoyati sodir etilgan deb topilishi mumkinmi?

Mumkin. Uzoq vaqt davom etgan tahdid va zo‘ravonlikka chiday olmay hushidan ketish kabi fiziologik funksiyalar buzilgan bo‘lsa, tashqi jarohat bo‘lmasa ham bu tan jarohati yetkazish deb baholanishi mumkin.

Holat 25

Q. Bir necha hafta davolanish yoki shifoxonada yotish og‘ir tan jarohati hisoblanadimi?

Davolanish yoki shifoxonada yotish muddatining o‘zi og‘ir tan jarohati bor-yo‘qligini belgilamaydi. Hayot uchun xavf yuzaga kelganmi yoki nogironlik yoxud davolab bo‘lmaydigan yoki davolash qiyin bo‘lgan kasallik kelib chiqqanmi, shularni tekshirish lozim. Amaliy misollarda 1–2 oy shifoxonada yotishni talab qilgan oyoq sinishi yoki 3 haftalik davolanishni talab qilgan ko‘krak qafasi jarohati og‘ir tan jarohati deb topilmagan.

Holat 12, Holat 17

Q. Ikkala tomon urishgan bo‘lsa, qarshi tomonning zo‘ravonligiga javoban qilgan harakat zaruriy mudofaa hisoblanadimi?

Tomonlar bir-biriga hujum qilish niyatida urishgan va har birining harakati ham mudofaa, ham hujum xususiyatiga ega bo‘lgan hollarda zaruriy mudofaa tan olinishi qiyin. Biroq bir tomonning biryoqlama hujumidan qochish yoki undan himoyalanishga qaratilgan harakat zaruriy mudofaa deb tan olinishi mumkin.

Holat 15, Holat 16

Q. Boshqa odamni himoya qilish uchun tajovuz qilgan shaxsni itarsam, bu zaruriy mudofaa bo‘ladimi?

Boshqa shaxsning qonun bilan himoyalangan manfaatlariga nisbatan ayni paytda sodir bo‘layotgan noqonuniy tajovuzni to‘xtatishga qaratilgan harakat ham zaruriy mudofaa bo‘lishi mumkin. Biroq tajovuz ayni paytda davom etayotgan-etmayotgani, harakat mudofaa maqsadida qilingan-qilinmagani va bunga yetarli asos bor-yo‘qligi aniq vaziyatga qarab baholanadi.

Holat 8

Q. Himoyalanayotgan paytda qarshi tomonga tan jarohati yetkazsam, jazodan qochib qutula olmaymanmi?

Mudofaa harakati yetarli asosga ega bo‘lsa, zaruriy mudofaa deb topilib, jazo qo‘llanmasligi mumkin. Mudofaa doirasidan oshib ketilgan taqdirda ham, amaliy misollarga ko‘ra, haddan tashqari mudofaa deb topilib, jazo yengillashtirilishi yoki undan ozod qilinishi mumkin. Biroq mudofaa harakatining kelib chiqish sabablari va darajasi kabi holatlar tekshirilishi lozim.

Holat 5, Holat 7, Holat 21

Q. Qarshi tomonning roziligi bilan unga jarohat yetkazsam ham tan jarohati yetkazish jinoyati hisoblanadimi?

Jabrlanuvchining roziligi o‘z-o‘zidan har doim ham qilmishning qonunga xilofligini istisno etmaydi. Rozilik axloqiy me’yorlarga yoki jamiyatda qabul qilingan tartib-qoidalarga zid bo‘lsa, uni haqiqiy rozilik deb hisoblash qiyin bo‘lishi mumkin.

Holat 6

Q. Avtomobil bilan odamni itarsam yoki urib yuborsam, bu maxsus zo‘ravonlik hisoblanadimi?

Avtomobil xavfli ashyo hisoblanishi mumkin. Ashyoni “o‘zi bilan olib yurish” tushunchasiga uni shunchaki yonida saqlashdan tashqari, undan foydalanish ham kirishi mumkin. Biroq ashyoning xavfli ekanligi undan qanday foydalanilgani va vaziyatga qarab baholanadi.

Holat 14, Holat 23

Q. Zo‘ravonlik qilgan shaxs o‘limga bevosita sabab bo‘lmagan taqdirda ham zo‘ravonlik oqibatidagi o‘lim jinoyati sodir etilgan deb topilishi mumkinmi?

Bir necha kishi birgalikda zo‘ravonlik qilgan bo‘lsa, o‘lim oqibatini oldindan ko‘ra olish mumkin bo‘lgan-bo‘lmagani masala bo‘lishi mumkin. Shuningdek, har bir shaxsning zo‘ravonlik harakati o‘limga sabab bo‘lgan-bo‘lmagani ham tekshirilishi lozim. Jabrlanuvchi qochishga urinayotib jarohat olgan yoki vafot etgan, yoxud boshqa ehtiyotsizlik ham oqibatga sabab bo‘lgan hollarda ham sababiy bog‘liqlik tan olinishi mumkin.

Holat 4, Holat 9, Holat 19, Holat 22

Tegishli qonunlar

  • Jinoyat qonuni, 19-modda (형법 제19조)
  • Jinoyat qonuni, 20-modda (형법 제20조)
  • Jinoyat qonuni, 21-modda (형법 제21조)
  • Jinoyat qonuni, 24-modda (형법 제24조)
  • Jinoyat qonuni, 257-modda (형법 제257조)
  • Jinoyat qonuni, 258-modda (형법 제258조)
  • Jinoyat qonuni, 260-modda (형법 제260조)
  • Jinoyat qonuni, 261-modda (형법 제261조)
  • Jinoyat qonuni, 262-modda (형법 제262조)
  • Jinoyat qonuni, 263-modda (형법 제263조)
  • Mayda huquqbuzarliklar uchun jazo to‘g‘risidagi qonun, 1-modda, 26-band (경범죄처벌법 제1조 제26호)
  • Mayda huquqbuzarliklar uchun jazo to‘g‘risidagi qonun, 8-modda (경범죄처벌법 제8조)
  • Fuqarolik qonuni, 775-modda (민법 제775조)

E’tibor bering

  • Bir xil vaziyatda zo‘ravonlik sodir etilgan bo‘lsa ham, natija yengil jarohatmi yoki tana funksiyalari yoxud sog‘liq holatiga zarar yetkazgan tan jarohatimi — shunga qarab jinoyat turi o‘zgarishi mumkin.
  • Zaruriy mudofaa va haddan tashqari mudofaa tajovuzning ayni paytda sodir bo‘layotgani, mudofaa maqsadi, harakatning darajasi va o‘sha paytdagi vaziyatni umumiy baholash orqali aniqlanadi. Shu bois faqat “qarshi zarba bergan” degan holatga qarab xulosa chiqarish qiyin.
  • O‘lim yoki og‘ir tan jarohati yuzaga kelgan bo‘lsa, harakat bilan oqibat o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik bilan bir qatorda, oqibatni oldindan ko‘ra olish mumkin bo‘lgan-bo‘lmagani ham masala bo‘ladi.
  • Ashyoning xavfli hisoblanishi faqat uning nomiga qarab belgilanmaydi; undan amalda qanday foydalanilgani va boshqa tomonga qanday xavf tug‘dirgani tekshirilishi lozim.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 임차인이 연탄가스 중독으로 사망한 경우 임대인의 형사책임
  2. 통보처분과 일사부재리
  3. 독립된 상해행위가 경합되어 사망하게 된 경우 형사책임
  4. 수인의 상해행위와 사망의 결과 발생
  5. 폭행치사와 정당행위
  6. 피해자의 승낙을 받고 상해를 가한 경우에도 처벌되는지
  7. 이혼소송 중 남편이 찾아와 가위로 폭행하고 변태적 성행위를 강요하여, 이에 처가 남편을 칼로 찔러 사망하게 한 경우 정당방위 ...
  8. 타인을 위한 정당방위의 인정 여부
  9. 폭행과 사망 사이의 인과관계
  10. 상해를 교사하였으나, 교사를 받은 사람이 피해자를 살인한 경우 교사자의 죄책
  11. 태아를 사망에 이르게 한 행위가 임산부에 대한 상해에 해당하는지
  12. 중상해에 이르기 위한 부상의 정도
  13. 남편 사망 후 시어머니를 상해한 경우 존속상해죄 성립 여부
  14. 위험한 물건의 판단기준
  15. 일방적인 싸움(외관상 싸움)에서의 정당방위 인정
  16. 싸움 등 쌍방폭행에서의 정당방위 부정
  17. 중상해의 의미
  18. 인분을 앞마당에 던진 것이 폭행인지 여부
  19. 피해자의 과실이 개입되어 중한 결과가 발생한 경우의 인과관계 인정
  20. 존속상해죄의 성립 요건
  21. 과잉방위
  22. 폭행치사의 공동원인에서 한 쪽의 인과관계 인정
  23. 승용차로 사람을 치는 것도 위험한 물건을 휴대하여 폭행한 것인지
  24. 상해에 해당하는 상처의 정도
  25. 오랜 시간 동안의 협박·폭행에 못 이겨 실신한 것이 상해에 해당하는지

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).