Fuqarolik ijrosi bo‘yicha umumiy ma’lumot: majburiy ijroning asosiy jihatlari

103 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Majburiy ijro masalalarida ijro hujjatining kuchi, ijroga qaratiladigan mol-mulkning holati, omonatga qo‘yish va taqsimlash turlari hamda ijro xarajatlarini farqlash kerak. Vaqtinchalik xatlov, vaqtincha ijro, qarzdorning vafoti yoki qarzdan ozod etilishi kabi holatlarga qarab, ijro doirasi va unga e’tiroz bildirish usullari o‘zgarishi mumkin.

Ishtirokchilar → Kreditor → Qarzdor → Uchinchi shaxs → Kreditor majburiy ijroni boshlamoqchi → Vaqtinchalik xatlovdan keyin mol-mulk uchinchi shaxsga o‘tdimi? → Qarzdor ko‘char buyumga egalik qilib turibdimi? → Buyum uchinchi shaxsga tegishli ekani tashqi ko‘rinishidan ayonmi? → Ijro davom etishi mumkin Xatlov kuchi kreditor bilan munosabatda cheklanishi mumkin; qarzdor egaligidagi buyum xatlanishi mumkin → Uchinchi shaxs huquqi ta’sirlangan bo‘lsa, ijroga e’tiroz bildirish yo‘lini ko‘rib chiqing → Xatlov paytidagi talab summasi chegarasini tekshiring → Uchinchi shaxs e’tirozi yoki da’vo tartibini tekshiring → Qoplanmagan ijro xarajatlari miqdorini belgilash haqida ariza berishni tekshiring → Ha → Yo‘q → Talab summasi chegarasi → Uchinchi shaxs masalasi → Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun 53-modda

Asosiy qoidalar

Vaqtinchalik xatlovdan keyin mol-mulk uchinchi shaxsga o‘tsa ham, uni tasarruf etish barcha shaxslarga nisbatan haqiqiy emas bo‘lib qolmaydi; xatlov qo‘yishni talab qilgan kreditor bilan munosabatlarda uning yuridik kuchi cheklanishi mumkin. Ishning mohiyati bo‘yicha sudda g‘olib chiqqan kreditor vaqtinchalik xatlov qo‘yilgan qarzdorni ijro qarzdori sifatida ko‘rsatib, ijroni amalga oshirishi mumkin (1-holat).
Qarzdor egalik qilib turgan ko‘char moddiy mol-mulk tashqi ko‘rinishidan uchinchi shaxsga tegishli ekani ayon bo‘lmagan taqdirda, ijrochi uni xatlovga olishi mumkin. Uchinchi shaxs uchinchi shaxs e’tirozi bo‘yicha da’vo yoki boshqa tartibda ijroga e’tiroz bildirishi mumkin (4-holat).
Majburiy ijro uchun zarur xarajatlarni qarzdor ko‘taradi. Ijro jarayonida qoplanmagan xarajatlar bo‘yicha alohida da’vo kiritish o‘rniga, ijro xarajatlari miqdorini belgilash haqida qaror chiqarishni so‘rab ariza berish mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 53-modda; Fuqarolik ijrosi qoidalari, 24-qoida (민사집행법 제53조, 민사집행규칙 제24조); 12- va 18-holatlar).
Vaqtincha ijro etish to‘g‘risidagi qaror asosida to‘langan summa sud qarori bekor qilinmasdan yoki o‘zgartirilmasdan kuchga kirguniga qadar qarzni uzil-kesil to‘lash deb hisoblanmasligi mumkin. Shu sababli apellyatsiya instansiyasi to‘lovni inobatga olmasdan, talabning asosli yoki asossizligini ko‘rib chiqishi mumkin (7-holat).
Vaqtincha ijro etish to‘g‘risidagi qaror asosida majburiy ijroni to‘xtatish uchun taqdim etilgan ta’minot ijro to‘xtatilgani sababli kreditor ko‘rgan zararni qoplaydi. Bino bo‘shatilib topshirilishi bo‘yicha ijro to‘xtatilgan davrdagi ijara haqi miqdoridagi zarar ta’minot doirasiga kirishi mumkin (16-holat).
Taraf sud jarayoni davomida vafot etsa, jarayon to‘xtaydi, biroq buni e’tibordan chetda qoldirib chiqarilgan sud qarori o‘z-o‘zidan haqiqiy emas bo‘lib qolmaydi. Ishni qonuniy ravishda davom ettiruvchi shaxsning vakolati chetlatilgan protsessual qonunbuzarlik ustidan apellyatsiya yoki ishni qayta ko‘rish tartibida shikoyat qilish mumkin (Fuqarolik protsessual qonuni, 233-modda (민사소송법 제233조); 3-holat).
Ijro hujjatiga asoslangan kreditor talabi mavjud bo‘lsa ham, unga muvofiq ijroni amalga oshirish ochiqdan-ochiq nohaq va adolatga zid bo‘lib, huquqni suiiste’mol qilish deb topilsa, da’voni rad etish to‘g‘risidagi da’vo bilan ijroni bekor qilishni talab qilish mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 44-modda (민사집행법 제44조); 19- va 21-holatlar).
Kuchga kirgan butun talabni undirib olish haqidagi qaror ayrim hollarda xatlovga olingan talab kelajakda yuzaga keladigan, miqdori hozircha aniq bo‘lmagan talab bo‘lsa ham, ijro talabini tugatish oqibatini keltirib chiqaradi. Shu sababli kelajakdagi talab bo‘yicha butun talabni undirib olish haqidagi qaror olinganidan keyin ijro hujjatini qayta olish mumkin yoki mumkin emasligini alohida ko‘rib chiqish lozim (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 231-modda (민사집행법 제231조); 5-holat).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Vaqtinchalik xatlov qo‘yilgan ko‘chmas mulk uchinchi shaxsga sotilsa ham, unga nisbatan majburiy ijro qo‘llash mumkinmi?

Vaqtinchalik xatlovdan keyin mol-mulkni tasarruf etish xatlov qo‘yishni talab qilgan kreditor bilan munosabatlarda cheklangan yuridik kuchga ega bo‘lishi mumkin. Ishning mohiyati bo‘yicha sudda g‘olib chiqqan kreditor vaqtinchalik xatlov qo‘yilgan qarzdorni ijro qarzdori sifatida ko‘rsatib, vaqtinchalik xatlovni yakuniy xatlovga aylantirish yo‘li bilan majburiy ijroni amalga oshirishi mumkin. Ijro doirasi vaqtinchalik xatlov haqidagi qaror chiqarilgan paytdagi talab summasi chegarasi bilan bog‘liq.

Holat 1

Q. Ijrochi qarzdor egalik qilib turgan buyum uchinchi shaxsga tegishli degan gapni eshitib, uni xatlovga olishdan bosh tortsa, nima qilish kerak?

Agar buyumning tashqi ko‘rinishidan u uchinchi shaxsga tegishli ekani ayon bo‘lmasa, qarzdorning buyumga egalik qilib turganining o‘zigina mulk huquqini qat’iy belgilamaydi va buyum xatlovga olinishi mumkin, degan ish ko‘rilgan. Ijrochi ijro topshirig‘ini bajarishdan bosh tortsa, sudga e’tiroz bilan murojaat qilish mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 16-modda 3-qism, 189-modda 1-qism (민사집행법 제16조 제3항, 제189조 제1항)).

Holat 4

Q. Faqat asosiy qarz va kechiktirilgan to‘lov uchun zararni omonatga qo‘ysam, majburiy ijroni to‘xtata olamanmi?

Agar ijro xarajatlari qoplanmagan bo‘lsa, ijro hujjatida ko‘rsatilgan qarz omonatga qo‘yish orqali tugatilgan taqdirda ham, ijro kuchining to‘liq bekor qilinishini talab qilish qiyin bo‘lishi mumkin. Biroq yetishmayotgan summa juda oz bo‘lganida, halollik va adolat tamoyiliga ko‘ra omonatga qo‘yish haqiqiy deb topilgan holat ham mavjud. Shu sababli omonat summasi bilan ijro xarajatlarini birgalikda tekshirish lozim.

Holat 12

Q. Ijro jarayonida qaytarib olinmagan ijro xarajatlarini alohida da’vo bilan talab qilish mumkinmi?

Ko‘rilgan ishga ko‘ra, ijro xarajatlari alohida da’vo yoki to‘lov buyrug‘i orqali talab qilinmaydi; ularni undirish uchun ijro sudiga ijro xarajatlari miqdorini belgilash haqida qaror chiqarishni so‘rab ariza berish kerak. Yakuniy qaror asosida qarzdorning mol-mulkiga majburiy ijro qaratish mumkin (Fuqarolik ijrosi qoidalari, 24-qoida 1-qism (민사집행규칙 제24조 제1항)).

Holat 18

Q. Vaqtincha ijro etish to‘g‘risidagi qaror asosida pul to‘lagan bo‘lsam, apellyatsiya instansiyasi qaror chiqarayotganda shu summani chegiradimi?

Bunday to‘lov qarzni uzil-kesil to‘lash hisoblanmasligi mumkin, shu bois apellyatsiya instansiyasi to‘lov amalga oshirilganini inobatga olmasdan, talabning asosli yoki asossizligini ko‘rib chiqishi mumkin. To‘lovning huquqiy oqibati ijroni vaqtincha amalga oshirish haqidagi qaror yoki ishning mohiyati bo‘yicha chiqarilgan sud qarori bekor qilinishi yoki o‘zgartirilmasdan kuchga kirishiga qarab farqlanishi mumkin.

Holat 7

Q. Majburiy ijroni to‘xtatish uchun topshirilgan ta’minot pulidan to‘xtatish davridagi ijara haqi miqdoridagi zararni ham olish mumkinmi?

Majburiy ijroni to‘xtatish uchun taqdim etiladigan ta’minot kreditorning ijro to‘xtatilgani sababli ko‘rgan zararini qoplaydi; bino bo‘shatilib topshirilishi bo‘yicha ijro kechiktirilganida, to‘xtatish davrida yuzaga kelgan ijara haqi miqdoridagi zarar ham bunga kirishi mumkin. Biroq ta’minot asosiy talabning o‘zini emas, ijroni to‘xtatish oqibatida kelib chiqqan zararni qoplashi tushuntirilgan.

Holat 16

Q. Qarzdor sud jarayoni davomida vafot etgan bo‘lsa-yu, merosxo‘rlarsiz sud qarori chiqarilsa, u qaror haqiqiy emasmi?

Shaxs vafot etganda sud jarayoni to‘xtaydi, biroq bu to‘xtashni e’tibordan chetda qoldirib sud qarori chiqarilgani uchungina u o‘z-o‘zidan haqiqiy emas bo‘lib qolmaydi, degan sud amaliyoti keltirilgan. Ishni qonuniy ravishda davom ettiruvchi shaxsning vakolati chetlatilgan protsessual qonunbuzarlik ustidan apellyatsiya yoki ishni qayta ko‘rish tartibida shikoyat qilish mumkin (Fuqarolik protsessual qonuni, 233-modda (민사소송법 제233조)).

Holat 3

Q. Faqat veksel bo‘yicha notarial hujjat asosida kafillik beruvchining mol-mulkiga majburiy ijro qaratish mumkinmi?

Majburiy ijroga rozilik bildirilganini ko‘rsatuvchi yozuv kiritilgan veksel bo‘yicha notarial hujjat ijro hujjati bo‘lishi mumkin. Ko‘rilgan ishda qarzdor to‘lamagan taqdirda, notarial hujjatga ijro yozuvini oldirib, kafillik beruvchining mol-mulkiga ham majburiy ijro qaratish mumkinligi tushuntirilgan. Biroq notarial hujjat sud qarori kabi ishni qayta ko‘rishga to‘sqinlik qiluvchi kuchga ega emasligi qayd etilgan.

Holat 24

Q. Qarzdan ozod etish to‘g‘risidagi qarordan keyin yakuniy sud qarori chiqarilgan bo‘lsa ham, da’voni rad etish to‘g‘risida da’vo kiritish mumkinmi?

Ko‘rilgan ishda qarzdor qarz mavjudligini bila turib kreditorlar ro‘yxatiga kiritmagan holat bo‘lmasa, qarzdan ozod etish oqibatini yakuniy sud qaroridan keyingi ijro bosqichida da’vo qilish mumkinligi tushuntirilgan. Bunday holda da’voni rad etish to‘g‘risidagi da’vo bilan ijroni bekor qilishni talab qilish mumkin.

Holat 19

Tegishli qonunlar

Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 16-modda 3-qism (민사집행법 제16조 제3항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 19-modda 3-qism (민사집행법 제19조 제3항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 25-modda 1-qism (민사집행법 제25조 제1항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 31-modda (민사집행법 제31조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 39-modda (민사집행법 제39조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 44-modda (민사집행법 제44조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 52-modda (민사집행법 제52조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 53-modda (민사집행법 제53조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 56-modda 4-band (민사집행법 제56조 제4호)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 61-modda 1-qism (민사집행법 제61조 제1항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 83-modda 1-qism (민사집행법 제83조 제1항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 90-modda (민사집행법 제90조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 176-modda 1-qism (민사집행법 제176조 제1항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 189-modda 1-qism (민사집행법 제189조 제1항)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 231-modda (민사집행법 제231조)

E’tibor bering

Vaqtinchalik xatlov yoki vaqtinchalik chora mavjudligining o‘zi uchinchi shaxsdan bevosita ko‘chib chiqishni talab qilish yoki tasarruf etishni haqiqiy emas deb da’vo qilish imkonini bermaydi. Ishning mohiyati bo‘yicha sud qarorini ijro etish, ijroni huquqiy vorisga nisbatan davom ettirish uchun zarur hujjat olish kabi kerakli tartiblarni tekshirish lozim.
Ijro hujjatida ko‘rsatilgan qarz bilan ijro xarajatlarini farqlash kerak. Qarz to‘langan yoki omonatga qo‘yilgan bo‘lsa ham, ijro xarajatlari qolgan bo‘lsa, ijro kuchi to‘liq bekor qilinmasligi mumkin.
Vaqtincha ijro asosida to‘langan pul apellyatsiya yoki kassatsiya bosqichida qarzni uzil-kesil to‘lash deb qaralmasligi mumkin. Ko‘rilgan ishda kassatsiya instansiyasida faktlarni tekshirishni talab qiladigan vaqtincha to‘langan pulni qaytarish haqidagi arizaga, qoida tariqasida, yo‘l qo‘yilmasligi tushuntirilgan.
Kim oshdi savdosi jarayonida ijarachi kabi manfaatdor shaxslar huquqlarini ro‘yxatdan o‘tkazish yoki taqsimotdan ulush talab qilish kabi zarur tartiblarni o‘zlari tekshirishlari lozim. Mavjud holatni o‘rganish yoki tartib haqida yo‘l-yo‘riq olmaganlikning o‘zi kim oshdi savdosi jarayoni qonunga xilof bo‘lganini da’vo qilish uchun yetarli emas, degan ish mavjud.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).