Yuridik harakatlar: yanglishish, firibgarlik, haqiqiy emaslik va huquqlarni amalga oshirish
160 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Shartnomani bekor qilish yoki haqiqiy emas deb da’vo qilish uchun yanglishishning muhimligi, shartnoma tuzish motivi ikkinchi tarafga bildirilgan-bildirilmagani va aldash darajasi kabi shartlarni tekshirish kerak. Shartnoma matni, uni tuzish holatlari va taraflarning manfaatlariga qarab xulosa o‘zgarishi mumkin. Shu bois, faqat reklama yoki tushuntirish asosida shartnoma mazmuni yoki uni bekor qilish mumkinligini qat’iy belgilash qiyin.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Yuridik harakat mazmunining muhim qismiga doir yanglishish bo‘lsa, uni bekor qilish mumkin, biroq iroda bildirgan shaxs qo‘pol ehtiyotsizlikka yo‘l qo‘ygan bo‘lsa, bekor qilib bo‘lmaydi (Fuqarolik kodeksi, 109-modda, 1-qism (민법 제109조 제1항)).
- Ko‘chmas mulkning bozor narxini noto‘g‘ri bilish odatda shartnoma tuzish motiviga doir yanglishish hisoblanadi. Ushbu motiv shartnoma mazmuniga kiritilgan deb talqin qilinishi mumkinmi va yanglishish muhim bo‘lganmi — shularni tekshirish lozim (1- va 7-misollar).
- Firibgarlik yoki majburlash oqibatida bildirilgan iroda bayonotini bekor qilish mumkin. Firibgarlik yoki majburlashni uchinchi shaxs sodir etgan bo‘lsa, ikkinchi taraf bundan xabardor bo‘lganmi yoki xabardor bo‘lishi mumkinmidi — buni ham aniqlash lozim (Fuqarolik kodeksi, 110-modda (민법 제110조)).
- Reklamada mubolag‘a yoki yolg‘on borligining o‘zi shartnomani bekor qilish uchun asos bo‘lmaydi. Savdoning muhim jihati haqida vijdonlilik va halollik tamoyiliga zid darajada aniq yolg‘on ma’lumot berilgan-berilmagani muhimdir (3- va 18-misollar).
- Ko‘rsatilgan matnning ma’nosi aniq bo‘lmasa, uni faqat so‘zma-so‘z matniga qarab emas, balki shartnoma tuzish motivi va holatlari, maqsadi hamda savdo odatlarini ham birgalikda hisobga olib, xolisona talqin qilinadi (23-misol).
- Yuridik harakatning mazmuni yoki shartlari va evaziga beriladigan haq, yoxud ko‘rsatilgan yoki ikkinchi tarafga bildirilgan motiv yaxshi axloq va ijtimoiy tartibga zid bo‘lsa, u haqiqiy emas deb topilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 103-modda (민법 제103조)).
- Huquqni amalga oshirish huquqni suiiste’mol qilish hisoblanadimi-yo‘qmi, huquqni amalga oshirish maqsadi va uning ijtimoiy tartibga zidligi kabi holatlarga qarab aniq belgilanadi. Ikkinchi taraf ko‘proq zarar ko‘rishi bilangina huquqni suiiste’mol qilish yuzaga kelmaydi (Fuqarolik kodeksi, 2-modda, 2-qism (민법 제2조 제2항); 11- va 25-misollar).
- Urug‘-aymoq birlashmasi (종중) mol-mulkini taqsimlash va boshqarish yoki vakilini saylashda birlashma a’zolari va ustavi, umumiy yig‘ilish qarorining mazmuni va tartibini tekshirish lozim. Qaror haqiqiy emas deb topilgani a’zoga o‘zi istagan miqdordagi ulushni darhol talab qilish huquqini bermaydi (4-, 8-, 12- va 17-misollar).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Ko‘chmas mulkni bozor narxidan qimmatga sotib olganim uchun shartnomani bekor qila olamanmi?
Bozor narxini noto‘g‘ri bilish odatda shartnoma tuzish motiviga doir yanglishish bo‘lgani uchun, faqat shu sababga ko‘ra shartnomani bekor qilish qiyin. Biroq ushbu motiv shartnoma mazmunida ko‘rsatilgan deb hisoblash mumkinmi va yanglishish shartnoma tuzish qaroriga ta’sir qiladigan darajada muhim bo‘lganmi — shularni tekshirish lozim.
Q. Kafillik turini noto‘g‘ri tushunib, imzolagan hujjatni ham bekor qilish mumkinmi?
Hujjat mazmunini tekshirmasdan, uni shaxsiy kafillik hujjati deb o‘ylab, aslida solidar kafillik hujjatini imzolagan bo‘lsangiz, bu bildirilgan iroda bilan haqiqiy iroda o‘rtasidagi yanglishish bo‘lishi mumkin. Hujjatning muhim qismiga doir yanglishish bo‘lgan-bo‘lmagani va uni imzolagan shaxs qo‘pol ehtiyotsizlikka yo‘l qo‘ygan-qo‘ymaganiga qarab, bekor qilish mumkinligi o‘zgaradi.
Q. Sotuv reklamalarida ko‘rsatilgan maydon yoki daromad amaldagidan farq qilsa, shartnomani bekor qila olamanmi?
Reklamada biroz mubolag‘a yoki yolg‘on borligining o‘zi bekor qilish uchun asos bo‘lmaydi. Savdoning muhim jihati bo‘yicha aniq faktlar vijdonlilik va halollik tamoyiliga zid darajada yolg‘on ko‘rsatilganmi va reklama mazmuni amaldagi shartnoma mazmuniga aylanganmi — shularni tekshirish lozim.
Q. Shartnomada «imkon qadar harakat qilaman» deb yozilsa, ikkinchi tarafning qarzini to‘lashim kerakmi?
Faqat shu iboraga qarab, qonunan qarz olish yoki kafil bo‘lish niyatini bildirgan deb qat’iy xulosa qilib bo‘lmaydi. Amalda kafillik kelishuvi tuzilgan-tuzilmaganini aniqlash uchun iboraning xolisona ma’nosi, shartnomani tuzish holatlari va maqsadini birgalikda ko‘rib chiqish kerak.
Q. Ko‘chmas mulkni avval sotib olgan bo‘lsam-u, sotuvchi uni boshqa kishiga qayta sotsa, nima qilishim kerak?
Ikkinchi xaridor sotuvchining o‘z vazifasiga xiyonat qilganini bilganining o‘zi ikkinchi oldi-sotdi shartnomasini haqiqiy emas qilmaydi; uning bu qilmishga undagani yoki dalolat bergani kabi faol ravishda aralashgan-aralashmagani muhimdir. Agar birinchi xaridor hali mulk huquqini olmagan bo‘lsa, ikkinchi xaridordan bevosita ro‘yxatdan o‘tkazishni bekor qilishni talab qila olmaydi; sotuvchining o‘rniga da’vo qilish kabi choralar masalasi ko‘rilishi mumkin.
Q. Sudda guvohlik berganim evaziga berilishi va’da qilingan narsani talab qila olamanmi?
Guvohlik evaziga beriladigan haq sudga kelish oqibatida ko‘rilgan zararni qoplash miqdoridan oshib ketsa, kelishuv ijtimoiy tartibga zid bo‘lib, haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Bunday holatda kelishilgan avtomobil yoki pulni berishni qonuniy tartibda talab qilish qiyin.
Q. Urug‘-aymoq birlashmasining mol-mulkini taqsimlash haqidagi qarori haqiqiy emas bo‘lsa, o‘z ulushimni darhol talab qila olamanmi?
Urug‘-aymoq birlashmasi mol-mulki, qoida tariqasida, ustav yoki birlashmaning umumiy yig‘ilishi qaroriga muvofiq taqsimlanadi. Avvalgi taqsimlash qarori haqiqiy emas bo‘lsa ham, yangi qaror qabul qilinmasdan turib, a’zo o‘zi belgilagan taqsimot miqdorini darhol talab qila olmasligi haqida sud amaliyoti mavjud.
Q. Davlat da’vo muddati tugaganini vaj qilsa, bu har doim huquqni suiiste’mol qilish bo‘ladimi?
Davlatning da’vo muddati tugaganini vaj qilishi bilangina huquqni suiiste’mol qilish yuzaga kelmaydi. Muddat tugashidan avval huquqni amalga oshirishni qiyinlashtirgan yoki muddat tugaganini vaj qilmasligiga ishontirgan kabi alohida holatlar bor-yo‘qligini tekshirish lozim.
Tegishli qonunlar
- Fuqarolik kodeksi, 2-modda, 2-qism (민법 제2조 제2항)
- Fuqarolik kodeksi, 103-modda (민법 제103조)
- Fuqarolik kodeksi, 104-modda (민법 제104조)
- Fuqarolik kodeksi, 109-modda, 1-qism (민법 제109조 제1항)
- Fuqarolik kodeksi, 110-modda, 1- va 2-qismlar (민법 제110조 제1항·제2항)
- Fuqarolik kodeksi, 186-modda (민법 제186조)
- Fuqarolik kodeksi, 619-modda (민법 제619조)
- Fuqarolik kodeksi, 837-modda, 1- va 5-qismlar (민법 제837조 제1항·제5항)
- Jinoyat kodeksi, 228-modda, 1-qism (형법 제228조 제1항)
- Jinoyat kodeksi, 355-modda, 1-qism (형법 제355조 제1항)
- Fuqarolik protsessual kodeksi, 1-modda (민사소송법 제1조)
- Fuqarolik protsessual kodeksi, 41-modda, 1-band (민사소송법 제41조 제1호)
- Fuqarolik protsessual kodeksi, 52-modda (민사소송법 제52조)
- Fuqarolik ijro kodeksi, 48-modda, 1-qism (민사집행법 제48조 제1항)
- Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonun, 6-modda, 1- va 2-qismlar (농지법 제6조 제1항·제2항)
E’tibor bering
- Shartnoma tuzish motiviga doir yanglishishni vaj qilish uchun ushbu motiv ikkinchi tarafga bildirilganmi, uni shartnoma mazmuni deb hisoblash mumkinmi va yanglishish muhim bo‘lganmi — bularni aniq tekshirish lozim.
- Reklama yoki og‘zaki tushuntirish shartnomaning bir qismi hisoblanishi shartnoma matni va uni tuzish holatlariga qarab o‘zgarishi mumkin.
- Urug‘-aymoq birlashmasi mol-mulkini taqsimlash yoki vakilini saylash masalasida a’zolik mezonlari, ustav, umumiy yig‘ilishni chaqirish va qaror qabul qilish tartibi hamda qaror mazmunini birgalikda tekshirish lozim.
- Huquqni suiiste’mol qilish yoki da’vo muddati to‘g‘risidagi e’tirozning kuchi aniq holatlarga qarab belgilanadi. Shu sababli, faqat ikkinchi taraf ko‘rgan zarar yoki huquqni amalga oshirish qiyin bo‘lganiga qarab xulosa chiqarmaslik kerak.
Tegishli maqolalar
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 부동산 시가에 대한 착오를 이유로 계약을 취소할 수 있는지
- 제3자의 기망행위로 신원보증으로 속아 연대보증서류에 날인한 경우
- 연립주택분양광고에서 평형이 과장된 경우 계약을 취소할 수 있는지
- 종원의 자격을 제한하거나 확장한 종중규약의 효력
- 법률행위일반 - 도달주의
- 종중 총회 결의에 대한 무효확인 청구의 소의 담당 판사가 당해 종중의 구성원인 경우 당해 재판 관여 가능 여부
- 매수대상 토지의 30%가 도로로 편입된 때 계약취소 가능한지
- 종중 재산을 분배함에 있어 단순히 성별의 구분에 따라 그 분배 비율 등에 차이를 두는 경우 그 효력
- 농업 경영에 이용하지 않는 농지소유를 금지하고 그 예외에 종중을 포함시키지 않은 농지법(2009. 6. 9. 법률 제9758호...
- 명의신탁된 종중 재산을 타인에게 임의로 처분한 경우 형사적 책임 여부
- 10년 전부터 농지 위에 불법 설치된 송전선의 철거청구 가능한지
- 여성종원이 배분 제외된 종중재산수용보상금을 분배받는 방법
- 민법 제103조에 의하여 무효로 되는 반사회질서 행위의 내용
- 종중원의 자격을 성년남자로만 제한하는 경우 성년여자의 지위확인
- 명의신탁된 종중 재산에 대해 강제집행이 개시된 경우 종중 소유임을 주장하면서 제3자 이의의 소를 제기할 수 있는지 여부
- 종중 명의의 부동산등기를 함에 있어 허위의 종중 대표자 기재를 한 경우 형사처벌을 받는지 여부
- 종중이 종중총회의 결의 없이 부동산중개업자와 체결한 중개수수료 지급약정의 효력
- 상가 분양광고의 과장된 수익성보장을 이유로 계약 취소할 수 있는지
- 근로자에 대한 전보처분이 권리남용에 해당하는지 여부
- 공동 선조 두 명의 후손들로 구성된 종중이 소송의 주체가 될 수 있는지
- 종중의 부동산등기용등록번호부여신청 절차상 대표자로 된 자의 자격
- 부동산 이중매매의 경우 최초매수자의 부동산소유권 취득여부
- 회사와 법인 대표의 관계
- 민사소송절차에서 증언을 조건으로 대가를 받기로 한 약정의 효력
- 국가의 소멸시효 완성 주장이 권리남용에 해당하는지
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).