Fuqarolik sud ishlarida sud xarajatlarini taqsimlash va undirish bo‘yicha qo‘llanma
38 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Qoida tariqasida, sud xarajatlarini ishni boy bergan taraf ko‘taradi, biroq da’voning bir qismi rad etilgan yoki sherik da’vogarlar qatnashgan hollarda sud xarajatlarni kim ko‘tarishi va ularning ulushini boshqacha belgilashi mumkin. Xarajatlarni ko‘tarish haqidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgach, xarajatlar miqdorini belgilash tartibi orqali qoplanishi lozim bo‘lgan aniq summa belgilanadi. Bu tartibda, qoida tariqasida, allaqachon belgilangan qoplash majburiyatining o‘zini qayta nizolash mumkin emas.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Sud xarajatlarini ishni boy bergan taraf ko‘tarishi qoida hisoblanadi. Da’voning bir qismi rad etilgan bo‘lsa, xarajatlar ulushi da’vo summasi va qanoatlantirilgan summa nisbatiga aynan mos kelishi shart emas; uni sud belgilashi mumkin (Fuqarolik protsessual qonuni, 98-modda va 101-modda (민사소송법 제98조, 제101조)).
- Agar sherik da’vogarlarning barchasi ishni boy bergan bo‘lsa va sud qarorining xulosa qismida xarajatlarni taqsimlashning alohida ulushi yoki solidar javobgarlik belgilanmagan bo‘lsa, sherik da’vogarlar boshqa taraf oldida, qoida tariqasida, xarajatlarni teng ulushlarda ko‘taradi (Fuqarolik protsessual qonuni, 102-modda (민사소송법 제102조)).
- Sherik da’vogarlar birgalikda advokat yollagan bo‘lsa, advokat haqi, qoida tariqasida, har birining da’vo predmeti qiymatini jamlash orqali hisoblanadi. Biroq mustaqil ishlar keyinchalik birlashtirilgan bo‘lsa, har bir ish bo‘yicha birlashtirilishidan oldingi da’vo predmeti qiymatidan kelib chiqib alohida hisoblash va summalarni jamlash mumkin (1 va 18-misollar).
- Boshqa tarafdan talab qilinishi mumkin bo‘lgan advokat haqi amalda to‘langan haqning barchasi emas, balki haq to‘lash shartnomasidagi summa doirasida, tegishli qoidalarga muvofiq sud xarajatlari sifatida tan olinadigan summadir (Fuqarolik protsessual qonuni, 109-modda (민사소송법 제109조); Advokat haqlarini sud xarajatlariga kiritish to‘g‘risidagi Qoidalar, 3-modda (변호사보수의 소송비용 산입에 관한 규칙 제3조)).
- Sud buyrug‘iga binoan o‘tkazilgan tana ekspertizasi xarajatlari kabi sud ishini yuritish uchun sarflangan xarajatlarni alohida zararni qoplash talabi bilan undirishdan ko‘ra, sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibida qoplatib olish qoida hisoblanadi (7-misol).
- Ish sud qaroridan boshqa usulda tugagan bo‘lsa, sud xarajatlarini kim ko‘tarishi to‘g‘risida ish tugagan paytda ish yuritayotgan sudga ariza berish kerak. Faqat birinchi instansiya sudiga sud xarajatlari miqdorini belgilash haqida ariza berish bilan buning o‘rnini bosib bo‘lmaydi (Fuqarolik protsessual qonuni, 114-modda (민사소송법 제114조)).
- Sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibi qoplanishi lozim bo‘lgan xarajatlar miqdorini aniqlashga qaratilgan. Shu bois, qonuniy kuchga kirgan xarajatlarni taqsimlash haqidagi sud qarorida belgilangan qoplash majburiyatining o‘zi mavjud yoki mavjud emasligini qayta hal qilish uchun mo‘ljallanmagan (Fuqarolik protsessual qonuni, 110-modda (민사소송법 제110조)).
- Sud xarajatlarini qoplashni talab qilish huquqiga da’vo muddati tatbiq etiladi. Misollarda oddiy taraflarning talabi uchun 10 yil, davlat va mahalliy davlat hokimiyati organlarining talabi uchun esa 5 yil belgilanishi tushuntirilgan. Muddatning boshlanish sanasi xarajatlarni taqsimlash haqidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kun deb hisoblanadi (16-misol).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Sudda yutsam, amalda to‘lagan advokat haqimning hammasini qaytarib olamanmi?
Yo‘q. Sud xarajatlari sifatida tan olinadigan advokat haqi amalda to‘langan yoki to‘lanishi lozim bo‘lgan haq doirasida, tegishli qoidalarga muvofiq hisoblanadi. Qoidalarga binoan sud xarajatlariga kiritiladigan summadan ortiq advokat haqini boshqa tarafdan avtomatik ravishda talab qilib bo‘lmaydi.
Q. Bir necha kishi birgalikda advokat yollasa, advokat haqi qanday hisoblanadi?
Misollarda bayon etilgan qoidaga ko‘ra, alohida holatlar bo‘lmasa, bir advokatni yollagan sherik da’vogarlarning da’vo predmetlari qiymati jamlanib, advokat haqi hisoblanadi. Biroq sherik da’vogarlarning da’volari mazmunan bir-biriga deyarli aloqador bo‘lmasligi kabi alohida holatlar mavjud bo‘lsa yoki mustaqil ishlar keyinchalik birlashtirilgan bo‘lsa, hisoblash usuli o‘zgarishi mumkin.
Q. Birgalikda javobgar bo‘lganlarning barchasi ishni boy berdi, ammo sud qarorida xarajatlarni taqsimlash ulushi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, nima bo‘ladi?
Agar sud qarorining xulosa qismida sherik da’vogarlarning har biri zimmasidagi ulush yoki solidar javobgarlik belgilanmay, xarajatlar shunchaki sherik da’vogarlar zimmasiga yuklangan bo‘lsa, ular boshqa taraf oldida, qoida tariqasida, xarajatlarni teng ulushlarda ko‘taradi. Sherik da’vogarlar o‘rtasidagi ichki taqsimot masalasi alohida kelishuv yoki moddiy huquq normalariga muvofiq hal qilinishi lozim.
Q. Tana yoki yer o‘lchov ekspertizasi uchun bevosita to‘lagan xarajatlarni alohida ravishda zararni qoplash sifatida talab qilish mumkinmi?
Sudning ekspertiza tayinlash haqidagi buyrug‘iga muvofiq sarflangan tibbiy tekshiruv xarajatlari kabi xarajatlar oldindan to‘lov tartibidan o‘tmasdan bevosita to‘langan bo‘lsa ham, ekspertiza xarajatlari sifatida sud xarajatlariga kiritilishi mumkin. Bunday xarajatlarni alohida zararni qoplash talabi bilan undirishdan ko‘ra, sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibida qoplashni talab qilish lozim.
Q. Apellyatsiya shikoyati qaytarib olinsa yoki ish sud qarori chiqarilishidan oldin tugasa, sud xarajatlari masalasida qayerga murojaat qilish kerak?
Sud ishi sud qarori chiqarilmasdan tugagan bo‘lsa, sud xarajatlarini kim ko‘tarishi to‘g‘risida ish tugagan paytda ish yuritilayotgan sudga murojaat qilish kerak. Shu sud xarajatlarni kim ko‘tarishi va ularning miqdorini belgilagach, ularni qoplatib olish tartibi amalga oshiriladi.
Q. Sud xarajatlari miqdorini belgilash haqida ariza berayotganda tushirib qoldirgan xarajatlarimni keyinroq yana talab qila olamanmi?
Agar arizada xarajatlarning faqat bir qismini talab qilish maqsadi aniq ko‘rsatilmagan holda xarajatlarning bir qismi qoldirib ketilsa va xarajatlar miqdorini belgilash to‘g‘risida yakuniy qaror olinsa, ushbu qarorning hal qilingan masala bo‘yicha majburiy kuchi jami sud xarajatlariga ham taalluqli bo‘lib, qo‘shimcha ariza berishga yo‘l qo‘yilmasligi mumkin. Ariza berishdan oldin tegishli xarajatlarning barchasini to‘liq tekshirish muhim.
Q. Sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibida xarajatlarni ko‘tarish majburiyatim yo‘qligini vaj qilib ko‘rsatishim mumkinmi?
Qoida tariqasida, bu qiyin. Sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibi xarajatlarni ko‘tarish haqidagi sud qaroriga binoan qoplanishi lozim bo‘lgan xarajatlar miqdorini belgilashga qaratilgan. Shu sababli, qoplash majburiyatining o‘zi mavjud yoki mavjud emasligi bu tartibda qayta ko‘rib chiqilmaydi va hal etilmaydi.
Q. Sud xarajatlari miqdori belgilanganidan ancha vaqt o‘tgan bo‘lsa ham, ularni boshqa tarafdan talab qila olamanmi?
Sud xarajatlarini qoplashni talab qilish huquqiga da’vo muddati tatbiq etiladi. Misollarda oddiy taraflarning huquqi uchun 10 yil, davlat va mahalliy davlat hokimiyati organlarining huquqi uchun esa 5 yil belgilanishi tushuntirilgan. Muddatning boshlanish sanasi sud xarajatlarini taqsimlash haqidagi sud qarori qonuniy kuchga kirgan kun deb ko‘rsatilgan, shu bois talab qilish muddati tekshirilishi lozim.
Tegishli qonunlar
- Fuqarolik protsessual qonuni, 66-modda (민사소송법 제66조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 98-modda (민사소송법 제98조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 99-modda (민사소송법 제99조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 101-modda (민사소송법 제101조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 102-modda (민사소송법 제102조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 104-modda (민사소송법 제104조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 105-modda (민사소송법 제105조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 107-modda 2-qism (민사소송법 제107조 제2항)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 108-modda (민사소송법 제108조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 109-modda (민사소송법 제109조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 110-modda (민사소송법 제110조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 114-modda (민사소송법 제114조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 117-modda (민사소송법 제117조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 118-modda (민사소송법 제118조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 121-modda (민사소송법 제121조)
E’tibor bering
- Sud xarajatlari miqdorini belgilash tartibida xarajatlarning turlari va miqdori yuzasidan nizo qilish mumkin, biroq qonuniy kuchga kirgan taqsimot haqidagi sud qaroriga ko‘ra yuzaga kelgan qoplash majburiyatining o‘zini qayta nizolash qiyin.
- Sud xarajatlarini undirish haqidagi arizada tushirib qoldirilgan bandlar, agar arizada faqat xarajatlarning bir qismini talab qilish maqsadi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, keyinchalik qo‘shimcha ariza berish imkoniyati cheklanishi mumkin. Shu sababli ariza berishdan oldin xarajatlar ro‘yxatini to‘liq tekshirish lozim.
- Ish sud qaroridan boshqa usulda tugagan yoki da’voning bir qismidan voz kechilgan yoxud uning hajmi kamaytirilgan hollarda, sud xarajatlari miqdorini belgilash haqidagi odatiy ariza tartibidan farq qilishi mumkin. Muayyan holatga qarab, ish tugagan paytda ish yuritayotgan sudga xarajatlarni kim ko‘tarishi to‘g‘risida alohida qaror chiqarish haqida ariza berish lozim.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 수인이 공동으로 변호사선임한 때 변호사보수의 소송비용산입 관계
- 수인을 공동피고로 한 사건의 상대방 부담 변호사보수의 산정
- 소송이 재판에 의하지 않고 완결된 경우 소송비용상환방법
- 채권자가 지출한 소송비용 중 채무자 부담 부분의 확정시기
- 파기환송사건을 다시 상고 시 변호사보수의 소송비용산입 관계
- 패소한 자에 대하여 변호사선임비용을 청구할 수 있는지
- 예납금 이외에 직접 지출한 신체감정비용은 어떻게 받아야 하는지
- 변호사보수에 부과되는 부가가치세가 소송비용에 포함되는지
- 소송비용과 기판력
- 부당제소로 인한 소송비용 지출
- 선정자에 대한 소송비용부담재판
- 항소 범위 감축 시 변호사 보수 산정 기준
- 소송비용확정절차에서 소송비용 상환의무의 존부를 다툴 수 있는지
- 상소심에서 소송비용에 대한 담보제공 신청을 할 수 있는 경우
- 비용 부담을 명받은 무권대리인의 항고기간
- 소송비용액과 소멸시효
- 직권에 의한 소송비용 담보제공 재판에 불복하는 방법
- 일방 당사자가 지출한 변호사보수 중 상대방 공동소송인들이 부담할 변호사보수를 소송비용에 산입할 때 변호사보수액의 산정방법
- 선정당사자에 대한 소송비용 확정 결정
- 일부패소의 경우 소송비용부담의 결정방법
- 소송구조결정의 ‘변호사 보수’에 담보제공명령의 대상인 각 심급별 변호사 보수도 포함되는지
- 소송절차 후 패소한 자의 변호사선임비용 지급 범위
- 파산절차에서 무권대리인의 소송비용 부담 규정이 준용되는지
- 민사소송법 제117조 제1항의 담보제공신청권 행사 자격
- 무권대리인과 소송비용
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).