Fuqarolik sudida dalillar: nimalarni va qanday taqdim etish kerak?
17 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Fuqarolik sudida da’vo qilinayotgan holatlarni tasdiqlovchi dalillar taqdim etilishi kerak. Dalilni qabul qilish-qilmaslik va uning isbot kuchini sud baholaydi. Hujjat, audioyozuv, video, ekspert xulosasi kabi dalil turlariga qarab ariza berish usuli va isbotlanishi lozim bo‘lgan holatlar farq qiladi.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Fuqarolik sudida dalillarni erkin baholash prinsipi qo‘llanadi. Shu sababli, dalil sifatida maqbul deb topilgan materialning isbot kuchini ham sud baholaydi (Fuqarolik protsessual qonuni, 202-modda (민사소송법 제202조)).
- Qarshi tomonning qo‘lidagi hujjatni taqdim etish haqida ajrim chiqarishni so‘rash mumkin. Arizada hujjatning tavsifi va mazmuni, uni saqlayotgan shaxs, isbotlanadigan holat hamda hujjatni taqdim etish majburiyatining asosi ko‘rsatilishi kerak (Fuqarolik protsessual qonuni, 343- va 345-moddalar (민사소송법 제343조·제345조)).
- Hujjatda uni tuzgan shaxsning muhr izi bo‘lsa, butun hujjat haqiqiy tuzilgan deb taxmin qilinishi mumkin. Bo‘sh hujjatga keyinchalik mazmun qo‘shilgan bo‘lsa, bu mazmun tegishli vakolat asosida qo‘shilgan-qo‘shilmagani nizoli masala bo‘lishi mumkin (Fuqarolik protsessual qonuni, 358-modda (민사소송법 제358조)).
- Qarshi tomon bilmagan holda yozib olingan suhbat yoki video faqat shu sababga ko‘ra dalil sifatida maqbul emas deb hisoblanmaydi. Biroq dalilning ishonchliligini sud baholaydi, audio va video materiallar esa ko‘zdan kechirish usuli bilan tekshiriladi (Fuqarolik protsessual qoidalari, 121-moddaning 2-qismi (민사소송규칙 제121조 제2항)).
- Tegishli jinoyat ishi bo‘yicha sud hukmida aniqlangan holatlar fuqarolik sudida muhim dalil bo‘lishi mumkin, ammo fuqarolik sudi bu xulosaga so‘zsiz bog‘liq emas. Prokuraturaning jinoiy ta’qib qilishni rad etish to‘g‘risidagi qarori ham fuqarolik sudini bog‘lamaydi.
- Zararni undirish talabi bo‘yicha huquqqa xilof harakat, zarar yuzaga kelgani, sababiy bog‘lanish va zarar miqdori isbotlanishi kerak. Zarar miqdoriga haqiqiy zarar, olinmay qolgan daromad va ma’naviy zarar kirishi mumkin.
- Guvoh, ekspertiza, moliyaviy operatsiyalar haqidagi ma’lumotlar va tergov materiallarini olish uchun sud tarkibiga ariza berish mumkin. Arizada isbotlanishi lozim bo‘lgan holatlar yoki dalil bilan isbotlash maqsadi kabi zarur ma’lumotlar ko‘rsatilishi kerak.
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Qarshi tomon bilmagan holda yozib olingan suhbatni fuqarolik sudida dalil sifatida taqdim etish mumkinmi?
Suhbat yashirincha yozib olinganining o‘zi uni dalil sifatida maqbul emas deb hisoblash uchun asos bo‘la olmaydi. Biroq yozuv mazmunining isbot kuchini sud baholaydi, audioyozuvga oid dalillar esa ko‘zdan kechirish usuli bilan tekshiriladi. Amaliy misollarda stenogrammani yozma dalil sifatida, audiofayl yoki tasmani esa unga ilova qilib taqdim etish usuli ham ko‘rsatilgan.
Q. Jinoyat ishi bo‘yicha sudda qarshi tomonning aybi aniqlansa, bu fuqarolik sudida ham aynan shunday tan olinadimi?
Kuchga kirgan jinoyat ishi bo‘yicha sud hukmida aniqlangan holatlar fuqarolik sudida muhim dalil bo‘lishi mumkin. Biroq fuqarolik sudi jinoyat ishi bo‘yicha sud hukmiga so‘zsiz bog‘liq emas va fuqarolik ishidagi boshqa dalillarga ko‘ra alohida holatlar mavjud bo‘lsa, boshqacha xulosa chiqarishi mumkin.
Q. Prokuratura jinoiy ta’qib qilishni rad etgan bo‘lsa, fuqarolik tartibida zararni undirishni ham talab qila olmaymanmi?
Prokuraturaning jinoiy ta’qib qilishni rad etish to‘g‘risidagi qarorining o‘zi fuqarolik sudida sizning ahvolingiz noqulay bo‘ladi degan xulosaga asos bo‘la olmaydi. Fuqarolik sudi bunday qarorga bog‘liq emas va haqiqiy holatlarni tasdiqlovchi dalillarga qarab xulosa chiqaradi.
Q. Qarshi tomonning qo‘lidagi shartnomani fuqarolik sudida dalil sifatida olish uchun nima qilish kerak?
Ish ko‘rilayotgan sudga hujjatni taqdim etish haqida ajrim chiqarish to‘g‘risida ariza berishingiz mumkin. Arizada hujjatning tavsifi va mazmuni, uni saqlayotgan shaxs, hujjat bilan isbotlanadigan holat hamda hujjatni taqdim etish majburiyatining asosi ko‘rsatilishi kerak. Qoidaga ko‘ra, hujjat mavjudligini va qarshi tomonning ixtiyorida ekanini ariza beruvchi isbotlashi lozim.
Q. Qarshi tomon taqdim etgan shartnoma yoki qarz tilxatini o‘zim tuzmaganman, deb aytishning o‘zi yetarlimi?
Hujjatni imzolagan shaxsning muhri undagi muhr izi ekanligi aniqlansa, butun hujjat haqiqiy tuzilgan deb taxmin qilinishi mumkin. Bu taxminni rad etish uchun asosli sabablar va ularni tasdiqlovchi dalillar keltirish yoki muhrni boshqa shaxs bosganini va shu kabi holatlarni isbotlash kerak.
Q. Fuqarolik sudida guvohni chaqirish uchun qanday hujjat topshirish kerak?
Ish ko‘rilayotgan sud tarkibiga guvohni chaqirish haqida ariza topshirib, guvohning shaxsiy ma’lumotlari hamda guvohni so‘roq qilish orqali isbotlanadigan holatlarni ko‘rsatish kerak. Amaliy misollarda guvohga beriladigan savollarni ham oldindan tayyorlab topshirish va arizani sud majlisidan kamida ikki hafta oldin berish tavsiya etiladi.
Q. Mobil telefonda olingan videoni sudga qanday tartibda topshirish kerak?
Videofaylni USB qurilmasiga yoki boshqa saqlash vositasiga yozib, sud majlisidan oldin sudga taqdim etish, shuningdek, videoning mazmuni, tasvirga olingan vaqt va joy hamda u bilan isbotlanishi ko‘zlangan holatlarni bayon qilish kerak. Audio va video materiallar ko‘zdan kechirish usuli bilan tekshiriladi va sud majlisida namoyish etilishi mumkin.
Q. Zararni undirishni talab qilganda qanday materiallarni tayyorlashim kerak?
Huquqqa xilof harakat, zarar yuzaga kelgani, ular o‘rtasidagi sababiy bog‘lanish va zarar miqdorini isbotlovchi materiallarni tayyorlash kerak. Tan jarohati yetkazilishi bo‘yicha zararni undirishga oid misollarda zarar miqdorini tasdiqlovchi materiallar va tegishli jinoyat ishi bo‘yicha sud hukmini dalil sifatida taqdim etish usuli ko‘rsatilgan.
Q. Qarshi tomonning moliyaviy operatsiyalari haqidagi ma’lumotlarni yoki tergov materiallarini qanday olish mumkin?
Moliyaviy operatsiyalar haqidagi ma’lumotlarni olish uchun sud tarkibidan tegishli moliya muassasasiga moliyaviy operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni taqdim etish haqida ajrim chiqarishni so‘rash mumkin. Tergov materiallariga oid hujjatlarni olish uchun esa amaliy misollarda ularni saqlayotgan politsiya bo‘limi yoki prokuraturaga hujjatlarni yuborish haqida so‘rov yuborish usuli ko‘rsatilgan.
Tegishli qonunlar
- Fuqarolik protsessual qonuni, 202-modda (민사소송법 제202조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 313-modda (민사소송법 제313조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 343-modda (민사소송법 제343조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 344-modda (민사소송법 제344조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 345-modda (민사소송법 제345조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 349-modda (민사소송법 제349조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 351-modda (민사소송법 제351조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 318-modda (민사소송법 제318조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 311-moddaning 1-qismi (민사소송법 제311조 제1항)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 358-modda (민사소송법 제358조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 110-modda (민사소송법 제110조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 256-modda (민사소송법 제256조)
- Fuqarolik protsessual qonuni, 257-modda (민사소송법 제257조)
- Fuqarolik protsessual qoidalari, 121-moddaning 2-qismi (민사소송규칙 제121조 제2항)
- Tijorat kodeksi, 32-modda (상법 제32조)
E’tibor bering
- Dalilning taqdim etilgani yoki dalil sifatida maqbul deb topilgani da’vo qilingan holat avtomatik ravishda tan olinishini anglatmaydi. Sud dalilning ishonchliligini va ish bo‘yicha muhokamaning barcha jihatlarini birgalikda baholaydi.
- Da’vo arizasining nusxasini olgan javobgar 30 kunlik javob taqdim etish muddati ichida javob bermasa, da’vo asosidagi holatlarni tan olgan deb hisoblanishi mumkin.
- Guvohga beriladigan savollar qarshi so‘roqqa tayyorgarlik ko‘rish va chaqiruv qog‘ozini yetkazish uchun oldindan topshirilishi kerak. Amaliyotda ularni sud majlisidan kamida ikki hafta oldin topshirish tavsiya etiladi.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).