LegalPost

Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonunning 68-moddasi 2-qismi bo‘yicha konstitutsiyaviy shikoyat qo‘llanmasi

103 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Agar sud ishiga tatbiq etiladigan qonun normasi Konstitutsiyaga zid deb hisoblansa, sud jarayonida ishni ko‘rayotgan suddan qonun normasining konstitutsiyaviyligini tekshirish uchun Konstitutsiyaviy sudga taqdimnoma kiritishni so‘rash, bu haqdagi iltimosnoma rad etilgan taqdirda esa Konstitutsiyaviy sudga konstitutsiyaviy shikoyat berish tartibini ko‘rib chiqish mumkin. Konstitutsiyaviy sud asosiy huquqlar buzilgan-buzilmaganini va boshqa masalalarni tekshiradi hamda qonun normasini Konstitutsiyaga muvofiq, konstitutsiyaga zid yoki Konstitutsiyaga nomuvofiq deb topishi mumkin.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Shikoyatchi → Ishni ko‘rayotgan sud → Konstitutsiyaviy sud → ① Sud ishida tatbiq etiladigan qonun normasini Konstitutsiyaga zid deb hisoblaysiz → Norma aynan shu sud ishiga tatbiq etiladimi? → Ha → Suddan Konstitutsiyaviy sudga taqdimnoma kiritishni so‘radingizmi? → Yo‘q → Hozircha bu tartibda shikoyat berish bosqichiga yetilmagan → Sud iltimosnomani rad etdimi? → Shikoyat berishni ko‘rib chiqing; sud norma va asosiy huquqlarni baholaydi → Amaldagi norma va uning ishga tatbiq etilishini tekshiring → Ishga tatbiq etiladigan norma va uning amaldagi tahririni aniqlang → Huquqlar va cheklov asoslarini tahlil qiling → Asosiy huquqlarni, qonun maqsadini va vositalarning mutanosibligini ko‘rib chiqing → Talab va tartibga rioya qiling → Shikoyat talablari va tartibini tekshiring; rad javobi natijani kafolatlamaydi

Asosiy qoidalar

  • Agar sud jarayonidagi ishga tatbiq etiladigan qonun normasining konstitutsiyaviyligi masalasi yuzaga kelsa, misollarda avval shu ishni ko‘rayotgan suddan qonun normasining konstitutsiyaviyligini tekshirish uchun Konstitutsiyaviy sudga taqdimnoma kiritishni so‘rash tartibi keltirilgan (3-misol).
  • Sud taqdimnoma kiritish haqidagi iltimosnomani rad etganidan keyin konstitutsiyaviy shikoyat berishni ko‘rib chiqish mumkin bo‘lgan holatlar mavjud. Biroq shikoyat berish talablari va tartibiga rioya qilish kerak; iltimosnomaning rad etilishi o‘z-o‘zidan muayyan natijani kafolatlamaydi (3-misol).
  • Qonun normasining konstitutsiyaga zidligi faqat da’vo qilish bilan belgilanmaydi. Konstitutsiyaviy sud masala tegishli bo‘lgan mulk huquqi, tenglik huquqi, kasb erkinligi, sudga murojaat qilish huquqi kabi asosiy huquqlarni, shuningdek, qonun chiqarish maqsadi va tanlangan vositalarning maqsadga muvofiqligini ko‘rib chiqadi (1-, 9- va 15-misollar).
  • Qonun chiqaruvchi organga siyosiy qaror qabul qilish vakolati berilgan sohalarda ushbu ixtiyorni hurmat qilgan holda qonun normasini Konstitutsiyaga muvofiq deb topgan misollar ko‘p (2-, 16- va 18-misollar).
  • Aksincha, qonun normasi mutanosiblik tamoyilini buzib, shartnoma tuzish erkinligiga tajovuz qilgan yoki oqilona asossiz kamsitish bo‘lgan deb topilgan misollar ham bor (11- va 24-misollar).
  • Konstitutsiyaviy sud konstitutsiyaga zidlik mavjud deb topsa ham, normani darhol kuchdan qoldirish o‘rniga Konstitutsiyaga nomuvofiqlik haqida qaror chiqarishi mumkin. Bunday holatda qonun normasi qonunga o‘zgartirish kiritilguniga qadar vaqtincha qo‘llanishi mumkin (24-misol).
  • Konstitutsiyaga zidlik masalasi muayyan qonun normasi va ishning holatlariga qarab hal qilinadi. Mulk huquqini cheklash haqidagi bir xil masalada ham jamoat manfaatlari va cheklov darajasi qanday baholanishiga qarab xulosa turlicha bo‘lishi mumkin (1-, 21- va 22-misollar).
  • Misollarda keltirilgan qonun normalarining ayrimlari keyinchalik bekor qilingan yoki o‘zgartirilgan. Shu sababli hozirgi ish bo‘yicha o‘sha paytda tatbiq etiladigan qonun mazmuni va tahririni tekshirish kerak (11- va 19-misollar).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Sud jarayonida qonun konstitutsiyaga zid deb hisoblasam, darhol konstitutsiyaviy shikoyat bera olamanmi?

Misollarda avval ishni ko‘rayotgan sudga tegishli qonun normasining konstitutsiyaviyligini tekshirish uchun Konstitutsiyaviy sudga taqdimnoma kiritish haqida iltimosnoma berish, sud esa iltimosnomani rad etganidan keyin konstitutsiyaviy shikoyat berishni ko‘rib chiqish tartibi tushuntiriladi. Iltimosnoma berishning aniq talablari ishga tatbiq etiladigan qonun va tartib-qoidalarni tekshirishni talab qiladi.

Q. Suddan qonun normasining konstitutsiyaviyligini tekshirish uchun Konstitutsiyaviy sudga taqdimnoma kiritishni so‘rasam, ish albatta Konstitutsiyaviy sudga yuboriladimi?

Yo‘q. Misollarda sud taqdimnoma kiritish haqidagi iltimosnomani rad etishi mumkinligi nazarda tutiladi. Qonun normasi konstitutsiyaga zid yoki zid emasligi haqidagi yakuniy xulosa ham faqat iltimosnoma berish bilan hal bo‘lmaydi.

Q. Har qanday qonun normasi ustidan konstitutsiyaviy shikoyat berish mumkinmi?

Misollarda sud ishining hal qilinishiga asos bo‘ladigan qonun normasining konstitutsiyaviyligi yuzasidan nizolashish holatlari ko‘rib chiqiladi. Shu sababli ishga aloqasi bo‘lmagan norma emas, aynan mazkur sud ishiga tatbiq etiladigan norma ekanligi muhim.

Q. Mulk huquqini cheklaydigan qonunni konstitutsiyaga zid deb hisoblash mumkinmi?

Mulk huquqi cheklangani o‘z-o‘zidan normaning konstitutsiyaga zidligini anglatmaydi. Konstitutsiyaviy sud jamoat manfaatlari maqsadi va cheklov darajasi kabi omillarni ko‘rib, qonunni konstitutsiyaga muvofiq deb topgan, shuningdek, adolatli kompensatsiya tamoyili buzilmagan deb xulosa qilgan holatlar ham bor.

Q. Qonunni adolatsiz deb hisoblasam, tenglik huquqim buzilganini da’vo qilishim mumkinmi?

Tenglik huquqi buzilgan-buzilmaganini aniqlashda taqqoslanayotgan guruhlar o‘rtasida farq bor-yo‘qligi va bunday farqlash uchun oqilona asos mavjudligi kabi holatlar baholanadi. Masalan, ishni qayta ko‘rish natijasida oqlangan shaxslar bilan jinoiy ta’qibni boshlamaslik to‘g‘risida qaror chiqarilgan shaxslarning ishdan bo‘shatilish nafaqasiga hisoblanadigan foizlarni turlicha tartibga solgan norma oqilona asossiz kamsitish deb topilgan.

Q. Konstitutsiyaviy shikoyat bersam, qonun normasi albatta konstitutsiyaga zid deb topiladimi?

Yo‘q. Misollarning ko‘pchiligida qonun konstitutsiyaga muvofiq deb topilgan; shuningdek, shartnoma tuzish erkinligi buzilgani yoki tenglik tamoyiliga zidlik mavjudligi tan olingan holatlar ham bor. Xulosa tegishli normaning maqsadi va mazmuni hamda asosiy huquqlarga qo‘yilgan cheklov darajasiga qarab o‘zgaradi.

Q. Konstitutsiyaga nomuvofiqlik haqidagi qaror konstitutsiyaga zid deb topish qarori bilan bir xil ma’noni anglatadimi?

Misollarda konstitutsiyaga nomuvofiqlik haqidagi qaror konstitutsiyaga zid deb topish qarorining o‘zgartirilgan shakli sifatida tushuntiriladi. Qonunni darhol haqiqiy emas deb topish huquqiy bo‘shliq yoki tartibsizlik yuzaga keltirishi mumkin bo‘lsa, qonunga o‘zgartirish kiritilguniga qadar uni vaqtincha qo‘llashga ruxsat berilishi mumkin.

Q. Konstitutsiyaviy sud avval amal qilgan qonunni konstitutsiyaga zid deb topsa, bu qaror hozirgi ishga ham tatbiq etiladimi?

Bunday qarorning ta’siri muayyan qaror va ishning holatlariga qarab tekshirilishi lozim. Misollarda ham konstitutsiyaga zid deb topish qarori chiqarilishidan oldin tuzilgan shartnomalarga qarorning ta’sir qilishi alohida masala bo‘lgan; ayrim hollarda qonun normasi bekor qilingan. Shu sababli qo‘llash vaqtini va qonunning tegishli tahririni tekshirish kerak.

Tegishli qonunlar

  • Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 68-modda 2-qism (헌법재판소법 제68조 제2항)
  • Konstitutsiya, 23-modda 3-qism (헌법 제23조 제3항)
  • Konstitutsiya, 27-modda 3-qism (헌법 제27조 제3항)
  • Fuqarolik kodeksi, 651-modda 1-qism (2016-yilda bekor qilinishidan oldingi tahrir, 11-misol) (민법 제651조 제1항(2016년 삭제 전 조항, 사례 11))
  • Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 102 va 130-moddalar (민사집행법 제102조, 제130조)
  • Davlat soliqlari bo‘yicha asosiy qonun, 35-modda 1-qism 3-band (국세기본법 제35조 제1항 제3호)
  • Xususiy maktablar to‘g‘risidagi qonun, 28-modda 1-qism (사립학교법 제28조 제1항)
  • Ko‘chmas mulkni haqiqiy huquq egasi nomiga ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 11-modda 1-qism va 12-modda 1-qism (부동산 실권리자명의 등기에 관한 법률 제11조 제1항, 제12조 제1항)

E’tibor bering

  • Avvalo qonun normasi sud ishiga amalda tatbiq etilishini va uning konstitutsiyaga zid yoki zid emasligi sud ishining yakuniy natijasiga ta’sir qilishini tekshirish kerak.
  • Misollarda keltirilgan qonunni Konstitutsiyaga muvofiq yoki zid deb topish haqidagi xulosalar tegishli ishlardagi qonun normalari va o‘sha paytdagi holatlarga taalluqli; boshqa ish bo‘yicha xulosani ularga asoslanib oldindan aniq belgilab bo‘lmaydi.
  • Konstitutsiyaga nomuvofiqlik haqidagi qaror qonun darhol kuchini yo‘qotadigan oddiy konstitutsiyaga zid deb topish qaroridan farq qilishi mumkin. Shu bois qaror mazmuni va uni qo‘llash vaqtini tekshirish kerak.
  • Misollarda alohida tartiblar bo‘yicha murojaat qilish muddatlari yoki hujjat topshirish usullari to‘liq keltirilmagan. Shuning uchun haqiqiy ishda tegishli tartibning amaldagi talablarini alohida tekshirish lozim.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 재건축결의에 반대한 구분소유권자 매도청구권 규정의 위헌 여부
  2. 공상공무원의 보상금 지급대상자 제외 규정의 위헌 여부
  3. 국세기본법상 국세우선 규정의 재산권 침해 여부
  4. 주식의 명의신탁을 증여로 의제하고 있는 상속세 및 증여세법의 위헌 여부
  5. 집시법 질서유지선
  6. 부부공유 유체동산 압류 규정의 재산권 침해 여부
  7. 민법상 인지청구의 소 규정의 위헌 여부
  8. 부동산 강제경매 중 무잉여로 경매가 취소된 경우 재판청구권 침해 여부
  9. 부동산중개 법정수수료제도가 평등권을 침해하는지 여부
  10. 사립학교법상 재산관리 시 관할청 허가 규정의 위헌 여부
  11. 임대차존속기간을 20년으로 제한한 법률조항이 계약의 자유를 침해하는지 여부(헌법재판소 2013
  12. 자연공원법상 입장료징수 규정의 위헌 여부
  13. 건설산업기본법상 건설업등록말소 규정의 위헌 여부
  14. 아동ㆍ청소년대상 성폭력범죄자의 신상정보 공개 및 고지 제도가 인격권, 개인정보자기결정권을 침해하는지 여부
  15. 매각허가결정에 대한 항고 시 보증금공탁제도의 재판청구권 침해 여부
  16. 집합투자기구 손익공제
  17. 의료법 의사면허취소
  18. 현금영수증 미발부 과태료
  19. 기존 명의신탁 실명등기의무 등 효력관련 규정의 위헌 여부
  20. 뇌물죄 벌금 필요적병과
  21. 하천법상 하천을 구성하는 토지에 대한 사권(私權)제한 규정의 위헌 여부
  22. 토지수용보상기준 규정의 헌법상 정당보상 규정 위배 여부
  23. 상소장 등에 인지를 첩부하도록 한 규정의 재판청구권 침해 여부
  24. 불기소처분과 재심으로 인한 무죄를 다르게 보는 것의 위헌 여부
  25. 자본시장법 감사인의 손해배상책임

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).