LegalPost

Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish tartibi va talablari bo‘yicha qo‘llanma

42 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish — sud ishida qo‘llaniladigan qonunning konstitutsiyaga muvofiqligi masalasi yuzaga kelganda, sud Konstitutsiyaviy sudga tekshiruv o‘tkazish haqida iltimosnoma kiritadigan tartibdir. Tomonlar ish ko‘rilayotgan sudga iltimosnoma berishi mumkin, biroq masala ish natijasi uchun ahamiyatli bo‘lishi kerak; iltimosnomaning o‘zi qonunni konstitutsiyaga zid deb topish haqida qaror chiqarilishiga olib kelmaydi.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Taraf → Ishni ko‘rayotgan sud → Konstitutsiyaviy sud → Sud ishida qo‘llanadigan qonunning konstitutsiyaga muvofiqligi masalasi tug‘ildi → Tekshiruv so‘rovi qonunga taalluqlimi? → Ha → Yo‘q → Qonunning maqomi ish natijasiga ta’sir qiladimi? → Qonun konstitutsiyaga zid bo‘lishi mumkinligiga asosli shubha bormi? → Ha, 41-modda 1-qism → Sud Konstitutsiyaviy sudga iltimosnoma kiritishi mumkin → Sud iltimosnoma kiritmaydi; bu qonun konstitutsiyaga mos deb topildi degani emas → Bevosita qo‘llanishini aniqlang → Qonun ishda qo‘llanadimi yoki bog‘liq qonun orqali ta’sir qiladimi? → Ta’sirini baholang → Qonunning konstitutsiyaviyligi qaror xulosasi, mazmuni yoki yuridik kuchini o‘zgartiradimi? → Rad etish oqibatini biling → Iltimosnoma rad etilishi qonun konstitutsiyaga mos degani emas; rad etish qarori ustidan shikoyat yo‘q

Asosiy qoidalar

  • Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish — qonunning konstitutsiyaga muvofiqligi masalasi muayyan sud ishi natijasi uchun ahamiyatli bo‘lganida sud iltimosnoma kiritadigan, Konstitutsiyaviy sud esa uni hal qiladigan, keyingi bosqichda va muayyan ish doirasida amalga oshiriladigan normativ nazorat tartibidir (Koreya Respublikasi Konstitutsiyasi, 107-modda, 1-qism va 111-modda, 1-qism, 1-band (대한민국헌법 제107조 제1항, 제111조 제1항 제1호)).
  • Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish haqida iltimosnomani sud o‘z tashabbusi bilan yoki tarafning arizasiga ko‘ra kiritishi mumkin. Taraf ishni ko‘rayotgan sudga murojaat qiladi; sud esa masalaning ish natijasi uchun ahamiyatliligi va qonun konstitutsiyaga zid bo‘lishi mumkinligi haqidagi asosli shubhani hamda boshqa holatlarni ko‘rib chiqib, iltimosnoma kiritish yoki kiritmaslik haqida qaror qiladi (Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 41-modda, 1-qism (헌법재판소법 제41조 제1항); 2-misol).
  • Masalaning sud ishi natijasi uchun ahamiyatliligi deganda, tegishli qonun sud ishida qo‘llanilishi va uning konstitutsiyaga muvofiq yoki zid deb topilishiga qarab sud qarorining xulosa qismi yoxud mazmuni yoki yuridik kuchiga oid huquqiy ma’no o‘zgarishi tushuniladi (7-misol).
  • Qonun sud ishida bevosita qo‘llanilmasa ham, qo‘llaniladigan boshqa qonun bilan uzviy aloqada bo‘lib, sud ishi natijasi yoki qo‘llaniladigan normaning ma’nosiga ta’sir etsa, masalaning ish natijasi uchun ahamiyatliligi tan olinishi mumkin (21-misol).
  • Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish predmeti qonundir. Farmoyish yoki qoidalarning konstitutsiyaga muvofiqligi ushbu tekshiruv predmeti emas; misollarda buni sudning o‘zi hal qilishi mumkinligi tushuntiriladi (7-misol).
  • Iltimosnoma rad etilsa ham, buning sababi har doim qonun konstitutsiyaga muvofiq deb topilganida bo‘lavermaydi. Iltimosnoma masala ish natijasi uchun ahamiyatga ega emasligi sababli ham rad etilishi mumkin; iltimosnoma kiritish yoki kiritmaslik haqidagi qaror ustidan shikoyat qilib bo‘lmaydi (Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 41-modda, 4-qism (헌법재판소법 제41조 제4항); 2- va 20-misollar).
  • Qonunni konstitutsiyaga zid deb topish qarorining oqibatlari va ishni qayta ko‘rish mumkinligi qaror predmeti hamda ish holatlariga qarab ko‘rib chiqilishi kerak. Misollarda jazo tayinlashga oid qonun moddasi konstitutsiyaga zid deb topilgan taqdirda, u orqaga qaytish kuchi bilan o‘z kuchini yo‘qotishi va tegishli jinoiy ish bo‘yicha ishni qayta ko‘rish mumkin bo‘lishi tushuntiriladi (Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 47-modda, 3-qism (헌법재판소법 제47조 제3항); 13-, 15- va 18-misollar).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirishni kim so‘rashi mumkin?

Tomonlar Konstitutsiyaviy sudga bevosita qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirishni so‘rab murojaat qilmaydi; bu haqda ishni ko‘rayotgan sud Konstitutsiyaviy sudga iltimosnoma kiritadi. Tomonlar ish ko‘rilayotgan sudga qonunni konstitutsiyaga zid deb topish to‘g‘risida iltimosnoma berishi mumkin, sud esa buni o‘z tashabbusi bilan ham kiritishi mumkin.

Q. Masalaning sud ishi natijasi uchun ahamiyati qaysi hollarda tan olinadi?

Bahsli qonun ko‘rilayotgan ishda qo‘llanilishi va uning konstitutsiyaga muvofiq yoki zid deb topilishiga qarab, sud qarorining xulosa qismi yoxud qaror mazmuni yoki yuridik kuchining huquqiy ma’nosi o‘zgarishi kerak. Ishga aloqasi bo‘lmagan qonun moddasiga e’tiroz bildirilsa, masalaning ish natijasi uchun ahamiyati bor deb topilmasligi mumkin.

Q. Sud ishida bevosita qo‘llanilmaydigan qonun ham tekshiruv predmeti bo‘lishi mumkinmi?

Qonun bevosita qo‘llanilmasa ham, qo‘llaniladigan boshqa qonun bilan uzviy aloqada bo‘lib, uning konstitutsiyaga muvofiq yoki zid deb topilishi ish natijasini yoxud bevosita qo‘llaniladigan normaning ma’nosini o‘zgartirishi mumkin bo‘lsa, masalaning ish natijasi uchun ahamiyati tan olinishi mumkin. Buni aniqlash uchun muayyan ish bilan har ikki norma o‘rtasidagi munosabatni ko‘rib chiqish kerak.

Q. Qonun emas, balki ijro farmoni yoki qoidalar ustidan ham qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirtirish orqali shikoyat qilish mumkinmi?

Misollarga ko‘ra, qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirish predmeti qonun hisoblanadi, farmoyish yoki qoidalar esa bu tekshiruv predmetiga kirmaydi. Misollarda farmoyish yoki qoidalarning konstitutsiyaga muvofiqligi masalasini sudning o‘zi hal qilishi mumkinligi tushuntiriladi.

Q. Sud iltimosnomani rad etsa, qonun konstitutsiyaga muvofiq deb qat’iy belgilangan bo‘ladimi?

Bunday xulosa qat’iy aytilmaydi. Qonunni konstitutsiyaga zid deb topish to‘g‘risidagi iltimosnoma nafaqat qonun konstitutsiyaga muvofiq deb topilgani, balki masalaning ish natijasi uchun ahamiyati tan olinmagani sababli ham rad etilishi mumkin. Iltimosnoma kiritish yoki kiritmaslik haqidagi qaror ustidan shikoyat qilib bo‘lmaydi.

Q. Sud iltimosnomani rad etsa, Konstitutsiyaviy sudga tekshiruv uchun murojaat qilish mumkinmi?

Misollarda iltimosnoma rad etilgan taqdirda, Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonunning 68-moddasi 2-qismiga (헌법재판소법 제68조 제2항) muvofiq konstitutsiyaviy shikoyat berib, qonunning konstitutsiyaga muvofiqligini tekshirishni so‘rash mumkinligi tushuntiriladi. Biroq ish natijasi uchun ahamiyatga egalik kabi tegishli tartib-taomil talablari bajarilishi kerak.

Q. Tekshiruv davomida tegishli qonun o‘zgarsa yoki sud ishi tugasa, tekshiruvga nima bo‘ladi?

Qonunga o‘zgartirish kiritilishi va shu kabi sabablar tufayli masalaning sud ishi natijasi uchun ahamiyati yo‘qolsa, tekshiruvga doir ish nomaqbul bo‘lib qolishi mumkin. Biroq iltimosnoma kiritilgan paytda masala ish natijasi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan va asosiy huquqlar buzilishining takrorlanish xavfi kabi sabablarga ko‘ra konstitutsiyaviy tushuntirish zarur bo‘lsa, misollarda istisno tariqasida tekshiruv zarur deb topilishi mumkinligi tushuntiriladi.

Q. Qonun konstitutsiyaga zid deb topilsa, ilgari chiqarilgan jinoiy hukm ustidan yana shikoyat qilish mumkinmi?

Misollarda jazo tayinlashga oid qonun moddasi konstitutsiyaga zid deb topilib, o‘z kuchini yo‘qotsa, shu modda asosida jazolangan ish bo‘yicha sud ishini qayta ko‘rish haqida iltimosnoma berish mumkinligi tushuntiriladi. Biroq konstitutsiyaga zid deb topish qarorining ta’siri va ishni qayta ko‘rish mumkinligi tegishli modda hamda ish holatlariga qarab tekshirilishi kerak.

Tegishli qonunlar

  • Koreya Respublikasi Konstitutsiyasi, 37-modda, 2-qism (대한민국헌법 제37조 제2항)
  • Koreya Respublikasi Konstitutsiyasi, 75-modda (대한민국헌법 제75조)
  • Koreya Respublikasi Konstitutsiyasi, 107-modda, 1-qism (대한민국헌법 제107조 제1항)
  • Koreya Respublikasi Konstitutsiyasi, 111-modda, 1-qism, 1-band (대한민국헌법 제111조 제1항 제1호)
  • Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 26-modda, 1-qism (헌법재판소법 제26조 제1항)
  • Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 41-modda, 1-, 4- va 5-qismlar (헌법재판소법 제41조 제1항·제4항·제5항)
  • Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 47-modda, 3-qism (헌법재판소법 제47조 제3항)
  • Konstitutsiyaviy sud to‘g‘risidagi qonun, 68-modda, 2-qism (헌법재판소법 제68조 제2항)
  • Sud ishlarini jadallashtirish va boshqalarga oid maxsus qonun, 3-modda (소송촉진 등에 관한 특례법 제3조)
  • Cheklarni noqonuniy muomalaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonun, 2-modda, 2-qism (부정수표단속법 제2조 제2항)
  • Jinsiy xizmatlar ko‘rsatishni tashkil etish va shu kabi xatti-harakatlarni jazolash to‘g‘risidagi qonun, 21-modda, 1-qism (성매매알선 등 행위의 처벌에 관한 법률 제21조 제1항)
  • Fuqarolik sud ishlarida va boshqa hollarda davlat boji to‘g‘risidagi qonun, 1-modda (민사소송 등 인지법 제1조)
  • Davlat boji markalarini yopishtirish va depozit taqdim etishga oid maxsus qonun, 2-modda (인지첩부 및 공탁제공에 관한 특례법 제2조)
  • Yoshlarni himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 2-modda, 1- va 4-bandlar; 26-modda, 1-qism (청소년보호법 제2조 제1호·제4호, 제26조 제1항)
  • Yig‘ilishlar va namoyishlar to‘g‘risidagi qonun, 10- va 23-moddalar (집회 및 시위에 관한 법률 제10조·제23조)

E’tibor bering

  • Qonun konstitutsiyaga zid bo‘lishi mumkin degan shubhaning o‘zi Konstitutsiyaviy sud darhol tekshiruv o‘tkazishini anglatmaydi. Avvalo, tegishli qonun muayyan sud ishi natijasi uchun ahamiyatli ekanini aniqlash kerak.
  • Iltimosnoma rad etilgani bilangina sud tegishli qonunni konstitutsiyaga muvofiq deb topgan, deb xulosa qilmang.
  • Qonunga o‘zgartirish kiritilsa yoki tegishli sud ishi tugasa, masalaning ish natijasi uchun ahamiyati yo‘qolishi mumkin. Biroq misollarda tushuntirilgan istisno qo‘llanishi yoki qo‘llanmasligi alohida hal qilinadi.
  • Qonun konstitutsiyaga zid deb topilgandan keyin ishni qayta ko‘rish imkoniyati barcha ishlarga bir xil tarzda tatbiq etilmaydi. Xususan, misollarda tushuntirilgan jazo tayinlashga oid moddaning o‘z kuchini yo‘qotishi va ishni qayta ko‘rish talablari tekshirilishi kerak.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 구 소송촉진등에관한특례법 제3조 제1항의 위헌 여부
  2. 위헌법률심판제도
  3. 부정수표단속법상 부정수표발행인 형사처벌 규정의 위헌 여부
  4. 성매매를 한 자를 형사처벌 하도록 규정한 법률조항의 위헌성 여부
  5. 소장 등에 인지 첩부하도록 한 규정의 재판청구권 침해 여부
  6. 청소년보호법상 주류 판매 금지규정의 위헌 여부
  7. 위헌법률심판에 있어서 재판의 전제성이란 무엇인지
  8. 야간시위금지조항의 위헌성
  9. 형사소송법상 구속기간 제한 규정의 위헌 여부
  10. 운전면허를 받은 사람이 자동차등을 이용하여 살인 또는 강간 등 범죄행위를 한 때 운전면허를 취소하도록 하는 규정의 위헌성 여부...
  11. 부동산실명법상 명의신탁 무효 규정의 위헌 여부
  12. 2002.1.1.이후 경매절차에 따라 토양오염관리대상시설을 인수한 자를 오염원인자로 간주하여 토양정화책임을 부과하고 위반 시 ...
  13. 재판에 영향을 미칠 염려가 있거나 미치게 하기 위한 집회 또는 시위를 금지하고 이를 위반한 자를 형사처벌하는 규정이 집회의 자...
  14. 채권자가 비면책채권 입증책임을 부담하는 것의 위헌성
  15. 법인의 종업원이 법위반시 법인에 벌금을 부과하는 것의 위헌 여부
  16. 음주운전의 경우 운전의 개념에 ‘도로 외의 곳’을 포함하도록 한 도로교통법 규정의 위헌여부
  17. 정당의 시ㆍ도당 하부조직의 운영을 위하여 당원협의회 등의 사무소를 두는 것을 금지한 정당법 규정의 위헌여부
  18. 경범죄처벌법상 ‘과다노출’ 금지조항의 위헌여부
  19. 인신보호법 제15조 중 ‘피수용자인 구제청구자’의 즉시항고 제기기간을 ‘3일’로 정한 부분이 피수용자의 재판청구권을 침해하는지...
  20. 법원의 합헌판단권이 인정되는지
  21. 간접적용되는 법률도 재판의 전제성이 인정될 수 있는지
  22. 보호의무자 2인의 동의와 정신건강의학과 전문의 1인의 진단으로 정신질환자에 대한 보호입원이 가능하도록 한 정신보건법(2011....
  23. 운전면허를 받은 사람이 다른 사람의 자동차등을 훔친 경우에는 운전면허를 필요적으로 취소하도록 한 규정이 헌법에 위배되는지.
  24. 공중도덕상 유해한 업무에 취업시킬 목적으로 근로자를 파견한 사람을 형사처벌하도록 하는 규정 중 ‘공중도덕상 유해한 업무’ 부분...
  25. 식품접객영업자 등 대통령령으로 정하는 영업자’는 ‘영업의 위생관리와 질서유지, 국민의 보건위생 증진을 위하여 총리령으로 정하는...

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).