LegalPost

Kreditorning bekor qilish huquqi: firibgarona harakatni bekor qilish va avvalgi holatni tiklash usullari

115 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Qarzdor mol-mulkini tasarruf etib, umumiy kreditorlar uchun ta’minot yetarli bo‘lmay qolsa va qarzdor bundan xabardor bo‘lsa, kreditor naf oluvchi va boshqa shaxslardan firibgarona harakatni bekor qilish hamda avvalgi holatni tiklashni talab qilishi mumkin. Biroq bekor qilish doirasi va tiklash usuli ta’minot huquqi, auksion jarayoni, tasarruf etishning maqsadi va vaqti kabi holatlarga qarab farq qiladi; da’vo belgilangan muddat ichida berilishi kerak.

Bir qarashda

Tomonlar → Kreditor → Qarzdor → Naf oluvchi yoki keyingi oluvchi → Qarzdor mol-mulkni tasarruf etib, kreditorning talabini undirishni qiyinlashtirdi → Tasarruf umumiy ta’minotni kamaytirib, talabni undirishni qiyinlashtirdimi? → Ha → Qarzdor bu xavfni angladimi? → Yo‘q → Bekor qilish uchun asos yetarli emas → Ha — FK 406-modda → Naf oluvchi yoki keyingi oluvchi zarar yetishini bilmaganmi? → Kreditor bekor qilish va avvalgi holatni tiklashni talab qilishi mumkin → Talab oldin vujudga kelganmi yoki istisno shartlari bormi? → Himoyalanadigan talabning paydo bo‘lish vaqtini tekshiring → Tiklash doirasi va usulini aniqlang → Ipotekadagi haqiqiy talab summasi, auksion va qaytarish imkonini tekshiring → Muddatlarni tekshiring → Asosni bilgan kundan 1 yil, bitim tuzilgan kundan 5 yil

Asosiy qoidalar

  • Kreditorning bekor qilish huquqidan qarzdorning mol-mulkni tasarruf etishi oqibatida umumiy ta’minot yetarli bo‘lmay, talabni qondirish qiyinlashgan hollarda foydalanish mumkin. Qarzdorning kreditorlarga zarar yetkazish niyatini aniqlash uchun bunday xavfni anglagan bo‘lishi kifoya (Fuqarolik kodeksining 406-moddasi (민법 제406조)).
  • Agar naf oluvchi yoki mol-mulkni keyinchalik olgan shaxs tasarruf etish paytida bu harakat kreditorlarga zarar yetkazishini bilmaganligi aniqlansa, bitimni bekor qilib bo‘lmaydi. Qarzdorning kreditorlarga zarar yetkazish niyati aniqlansa, naf oluvchining yomon niyatda bo‘lgani taxmin qilinishi mumkin; naf oluvchining bu holatdan bexabar bo‘lganligi esa xolis dalillar bilan tasdiqlanishi kerak.
  • Umumiy qoida bo‘yicha, bekor qilish huquqi bilan himoyalanadigan talab firibgarona harakatdan oldin vujudga kelgan bo‘lishi kerak. Biroq undan oldin talab vujudga kelishiga asos bo‘ladigan yuridik munosabat mavjud bo‘lib, yaqin kelajakda talab paydo bo‘lishining yuqori ehtimoli ro‘yobga chiqqan bo‘lsa, istisnoga yo‘l qo‘yilishi mumkin.
  • Bitimni bekor qilish va avvalgi holatni tiklash kreditor talabini himoya qilish uchun zarur bo‘lgan doirada amalga oshiriladi. Ipoteka qo‘yilgan ko‘chmas mulk bo‘yicha, odatda, uning bozor qiymatidan ipoteka bilan ta’minlangan talabning haqiqiy summasi chegirilgandan keyin qolgan qiymat asos qilib olinadi; talabning eng yuqori summasini haqiqiy talab summasi bilan adashtirmaslik kerak.
  • Mol-mulkni o‘z holicha qaytarish imkonsiz yoki juda qiyin bo‘lsa, uning qiymatini qoplash talab qilinishi mumkin. Ko‘chmas mulk auksionda sotilib, sotuv summasi ham to‘liq to‘langan bo‘lsa, g‘olib xaridorning mulk huquqini qaytarish o‘rniga naf oluvchidan o‘zi olgan taqsimlangan mablag‘ni qaytarish talab qilinishi mumkin.
  • Bir nechta kreditorning har biri bitimni bekor qilish va avvalgi holatni tiklashni talab qilishi mumkin. Bekor qilish va tiklash barcha kreditorlar manfaatiga xizmat qiladi, biroq mol-mulk amalda qaytarilgan doirada boshqa talablar takroriy bo‘lishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 407-moddasi (민법 제407조)).
  • Meros mol-mulkini taqsimlash to‘g‘risidagi kelishuvda qarzdor meros ulushidan voz kechib, umumiy ta’minotni kamaytirgan bo‘lsa ham, bu firibgarona harakat hisoblanishi mumkin. Biroq maxsus hadyalar va boshqa holatlar hisobga olingan aniq meros ulushidan kam bo‘lgan qismigina bekor qilinishi mumkin.
  • Mol-mulkni taqsimlash yoki biznes uchun mablag‘ jalb etish maqsadida ta’minot berishni faqat tashqi shakliga qarab firibgarona harakat deb bo‘lmaydi. Mol-mulk taqsimoti adolatli doiradan oshgan-oshmaganini, ta’minot berish esa biznesni davom ettirish va yangi mablag‘ jalb qilish uchun zarur bo‘lgan-bo‘lmaganini birgalikda ko‘rib chiqish lozim.

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Qarzdor mol-mulkini boshqa birovga o‘tkazsa, uni har doim bekor qildirish mumkinmi?

Har doim ham emas. Mol-mulkni tasarruf etish natijasida barcha kreditorlar uchun umumiy ta’minot yetarli bo‘lmay qolib, talabni undirish qiyinlashgani va qarzdor bu xavfni bilganligi kabi holatlar aniqlanishi kerak. Agar naf oluvchi yoki mol-mulkni keyinchalik olgan shaxs o‘sha paytda bu holatni bilmagani aniqlansa ham, bekor qilish imkoniyati cheklanadi.

Holat 1, Holat 14, Holat 15

Q. Kreditorning bekor qilish to‘g‘risidagi da’vosi qachongacha berilishi kerak?

Kreditor bekor qilish uchun asos bo‘lgan holatni bilgan kundan boshlab bir yil ichida, firibgarona harakat hisoblangan yuridik bitim tuzilgan kundan boshlab esa besh yil ichida sudga murojaat qilishi kerak. Bekor qilish asosini bilgan kun — bu shunchaki mol-mulk tasarruf etilganini bilgan kun emas, balki muayyan firibgarona harakat va qarzdorning kreditorlarga zarar yetkazish niyatidan xabar topgan kunni anglatadi (Fuqarolik kodeksining 406-moddasi (민법 제406조)).

Holat 1, Holat 6

Q. Firibgarona harakat sodir bo‘lgan paytda kafillik bo‘yicha qarz yoki regress talabi hali vujudga kelmagan bo‘lsa ham, uni bekor qildirish mumkinmi?

Umumiy qoida bo‘yicha, bekor qilish huquqi bilan himoyalanadigan talab firibgarona harakatdan oldin vujudga kelgan bo‘lishi kerak. Biroq o‘sha paytda talab vujudga kelishiga asos bo‘ladigan yuridik munosabat mavjud bo‘lsa va yaqin kelajakda talab paydo bo‘lishining yuqori ehtimoli haqiqatda ro‘yobga chiqsa, istisno tariqasida u bekor qilish huquqi bilan himoyalanadigan talab bo‘lishi mumkin.

Holat 4, Holat 23

Q. Qarzdor meros mol-mulkini taqsimlash to‘g‘risidagi kelishuvda o‘z ulushidan voz kechganini ham bekor qildirish mumkinmi?

Agar qarzdor to‘lovga qobiliyatsiz holatda merosdagi ulushiga bo‘lgan huquqidan voz kechib, umumiy kreditorlar uchun ta’minotni kamaytirgan bo‘lsa, bu firibgarona harakat hisoblanishi mumkin. Biroq maxsus hadyalar yoki meros qoldiruvchining mol-mulkini oshirishga qo‘shgan hissasi hisobga olingan aniq meros ulushidan kam bo‘lgan qism doirasidagina bekor qilinishi mumkin.

Holat 5

Q. Ipoteka qo‘yilgan ko‘chmas mulk o‘tkazilgan bo‘lsa, bekor qilish doirasi qanday belgilanadi?

Odatda, ko‘chmas mulkning bozor qiymatidan ipoteka bilan ta’minlangan talabning haqiqiy summasi chegirilgandan keyin qolgan qiymat doirasida firibgarona harakat mavjud deb topiladi. Asos sifatida ipoteka bo‘yicha talabning eng yuqori summasi emas, balki amalda vujudga kelgan talab summasi olinishi mumkin. Ipoteka keyinchalik bekor qilingan taqdirda ham, odatda, qolgan qiymat doirasida bitimni bekor qilish va qiymatni qoplashni talab qilish mumkin.

Holat 2, Holat 9, Holat 17

Q. Bir nechta kreditor bir xil mol-mulk tasarruf etilganini bekor qildirish uchun da’vo berishi mumkinmi?

Talablarni bekor qilish shartlariga javob beradigan har bir kreditor o‘z huquqi asosida bekor qilish va avvalgi holatni tiklashni talab qilishi mumkin. Shu sababli bir xil firibgarona harakat yuzasidan bir nechta da’vo berilishi mumkin. Biroq mol-mulk yoki uning qiymati amalda qaytarilsa, qaytarilgan qism bilan ustma-ust tushadigan doirada boshqa talablarni ko‘rib chiqishdan manfaat cheklanishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 407-moddasi (민법 제407조)).

Holat 3

Q. Firibgarona harakat bilan o‘tkazilgan ko‘chmas mulk allaqachon auksionda sotilgan bo‘lsa, uni qanday qaytarish mumkin?

Sotuv summasi to‘liq to‘langan bo‘lsa, g‘olib xaridorning mulk huquqini bekor qilish orqali avvalgi holatni tiklab bo‘lmaydi. Vaziyatga qarab, naf oluvchidan o‘zi olgan taqsimlangan mablag‘ni qaytarish talab qilinishi yoki mol-mulkni o‘z holicha qaytarish imkonsiz yoxud juda qiyin bo‘lsa, uning qiymatini qoplash talab qilinishi mumkin.

Holat 1, Holat 18

Q. Ajrashishda turmush o‘rtog‘iga ko‘chmas mulk o‘tkazilgan bo‘lsa ham, uni bekor qildirish mumkinmi?

Umumiy qoida bo‘yicha, ajrashganda mol-mulkni taqsimlashning o‘zi firibgarona harakat hisoblanmaydi. Biroq taqsimot adolatli miqdordan ancha oshib ketgan va mol-mulkni taqsimlash bahonasi bilan tasarruf etilgan deb hisoblash uchun alohida holatlar mavjud bo‘lsa, adolatli miqdordan ortiq qism bekor qilinishi mumkin. Bunday alohida holatlarni kreditor isbotlashi kerak.

Holat 21

Q. Mavjud qarzni to‘lash uchun qarz shartnomasi yoki notarial hujjat tuzish ham firibgarona harakat hisoblanadimi?

Mavjud qarzni to‘lash, odatda, kreditor talab qilishi mumkin bo‘lgan huquqni amalga oshirishdir. Shu bois qarzdor va naf oluvchi til biriktirgan hol bundan mustasno, qarz shartnomasining tuzilishini o‘z-o‘zidan firibgarona harakat deb qat’iy aytish qiyin. Majburiy ijroga rozilikni nazarda tutuvchi notarial hujjat tuzilganida esa, bu harakat amalda qarzdorning javobgar mol-mulkini kamaytirgan-kamaytirmaganini tekshirish lozim.

Holat 24

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksining 406-moddasi (민법 제406조)
  • Fuqarolik kodeksining 407-moddasi (민법 제407조)
  • Fuqarolik kodeksining 320-moddasi (민법 제320조)
  • Fuqarolik kodeksining 108-moddasi (민법 제108조)
  • Fuqarolik kodeksining 839-2-moddasi (민법 제839조의2)
  • Fuqarolik kodeksining 368-moddasi (민법 제368조)
  • Fuqarolik kodeksining 481-moddasi (민법 제481조)
  • Fuqarolik kodeksining 482-moddasi (민법 제482조)
  • Fuqarolik kodeksining 103-moddasi (민법 제103조)
  • Ko‘chmas mulkni haqiqiy huquq egasi nomiga ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonunning 4-moddasi (부동산 실권리자명의 등기에 관한 법률 제4조)
  • Uy-joy ijarasini himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 3-moddasi (주택임대차보호법 제3조)

E’tibor bering

  • Da’vo berish muddati bekor qilish asosini bilgan kundan boshlab bir yil, yuridik bitim tuzilgan kundan boshlab esa besh yilni tashkil etadi. Bekor qilish asosini bilgan vaqt va yuridik bitim amalda tuzilgan vaqt alohida tekshirilishi kerak.
  • Firibgarona harakat mavjudligini baholashda tasarruf etish paytidagi holatlar muhim, biroq bekor qilish huquqi amalga oshirilayotgan vaqtda ham umumiy ta’minot yetishmasligi davom etayotgan-etmayotganini tekshirish lozim.
  • Ipoteka qo‘yilgan ko‘chmas mulkning qiymatini hisoblashda ipoteka bo‘yicha talabning eng yuqori summasini haqiqiy ta’minlangan talab summasiga teng deb hisoblamaslik kerak.
  • Mol-mulkni taqsimlash, yangi biznes uchun mablag‘ jalb etish maqsadida ta’minot berish yoki auksionga qaraganda qulayroq shartlarda tasarruf etish kabi holatlarda xulosa aniq vaziyat va maqsadga qarab farq qilishi mumkin.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 부동산매각대금완납 후 저당권설정행위가 사해행위취소 될 경우 원상회복방법
  2. 저당부동산에 대한 사해행위 후 저당권이 말소된 경우 사해행위의 취소범위
  3. 다수의 채권자가 사해행위취소로 가액배상을 청구한 경우 배상범위
  4. 사해행위 당시 성립되지 않은 채권도 채권자취소권의 피보전채권인지
  5. 공동상속재산의 분할협의가 채권자취소권의 대상이 되는지
  6. 채권자취소소송을 제기할 수 있는 기간은 어떻게 되는지
  7. 채무자가 연속하여 여러 개의 재산처분행위를 한 경우 사해행위인지
  8. 수탁자가 신탁부동산근저당권설정 한 경우 수탁자의 채권자에게 사해행위인지
  9. 원상회복으로 가액배상 명할 경우 우선변제권 없는 주택임차보증금 공제 여부
  10. 채권양도가 사해행위인 경우 원상회복방법
  11. 후순위근저당권설정으로 선순위근저당권자에게 변제한 경우 사해행위여부
  12. 수급인의 공사대금 담보조로 특정인에게 건물등기 하기로 한 약정의 효력
  13. 채권자 중 1인에게 채무자의 유일한 재산을 처분한 경우 사해행위인지
  14. 채무를 면할 목적으로 처에게 소유권을 이전한 행위를 취소할 수 있는지
  15. 채무초과상태에서 사업계속을 위한 근저당권설정행위가 사해행위인지
  16. 채권자의 우선변제권 확보 후 연대보증인의 재산처분이 사해행위인지
  17. 피담보채권액이 시가를 넘는 경우의 부동산 양도행위가 사해행위인지
  18. 소유권이전등기청구권보전을 위한 가등기가 사해행위인 경우 원상회복방법
  19. 사해의사 판단에 채무자 변제노력, 채권자태도 등을 참작할 수 있는지
  20. 연대보증인의 사해행위에 있어서 사해의사의 판단기준
  21. 이혼의 경우 재산분할명목으로 증여한 부동산이 채권자취소대상이 되는지
  22. 가등기에 기초한 본등기를 할 경우 사해행위여부의 판단기준시기
  23. 부동산 이중양도행위에 대한 채권자 사해행위 취소가 가능한지
  24. 기존 채무의 변제를 위한 소비대차계약의 체결 및 공정증서의 작성이 사해행위에 해당하는지 여부
  25. 매각대금 지급기일 직전에 그 보다 나은 조건으로 처분한 경우 사해행위인지

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).