Jinoyat protsessida dalillarning maqbulligi va sud tartibi bo‘yicha qo‘llanma

127 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Jinoyat ishini ko‘rayotgan sudda dalildan foydalanish mumkinligi dalil qanday to‘plangani va rasmiylashtirilganiga, shuningdek, sudda ko‘rsatmalar va ularning mazmuniga e’tiroz bildirish imkoniyati bo‘lgan-bo‘lmaganiga bog‘liq. Qonunga xilof ravishda to‘plangan dalillardan, umumiy qoida bo‘yicha, foydalanib bo‘lmaydi. Ayrim dalillar maqbul deb topilishi uchun ularni sudda tekshirish yoki qat’iy istisno shartlariga javob berish talab etiladi.

Jinoyat ishida qatnashuvchilar → Sud → Prokuror → Sudlanuvchi → Sud dalilni aybdorlikni isbotlash uchun baholaydi → Dalil qonuniy tartibda to‘planganmi? → Ha → Dalil turi uchun talab etilgan sud tekshiruvi va rasmiylashtirish shartlari bajarilganmi? → Yo‘q — JPK 308-2-modda → Dalildan aybdorlikni isbotlashda foydalanib bo‘lmaydi → Aybdorlikni tasdiqlovchi boshqa dalil bormi? → Yo‘q → Dalil maqbul bo‘lishi mumkin → Sababiy bog‘liqlikni tekshiring → Noqonuniy yig‘ish va ikkilamchi dalil o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik uzilganmi? → Sud talablarini tekshiring → Bayonnoma va guvoh uchun talab etilgan shartlar bajarilganmi? → Isbot kuchini tekshiring → Iqrorlik yagona dalil emasmi; hisob uchun asos faktlar isbotlanganmi?

Asosiy qoidalar

Qonunga xilof tartibda to‘plangan dalillar va shu dalillar asosida olingan ikkilamchi dalillardan, umumiy qoida bo‘yicha, aybdorlikni isbotlash uchun foydalanib bo‘lmaydi. Biroq qonunga xilof harakat bilan dalil to‘plash o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik uzilgan-uzilmagani kabi holatlarni birgalikda hisobga olib, istisno tariqasida xulosa chiqarish mumkin (Jinoyat-protsessual kodeksi, 308-2-modda (형사소송법 제308조의2), misollar 5, 12 va 15).
Qonunga xilof ravishda qamoqqa olingan holatda o‘tkazilgan alkogol tekshiruvi, hatto keyinchalik sudlanuvchi qon namunasi olishni talab qilgan yoki dalildan foydalanishga rozilik bildirgan bo‘lsa ham, qonunga xilof qamoqqa olishning ta’siri bartaraf etilmagan bo‘lsa, dalil sifatida ishlatilishi mumkin emas (misollar 12 va 15).
Xususiy shaxs yozib olgan suhbat, yozuvni amalga oshirgan shaxs suhbat ishtirokchisi bo‘lgan-bo‘lmaganiga, yoki suhbat boshqalar o‘rtasida bo‘lganiga qarab, turlicha baholanadi. Boshqalarning oshkor qilinmagan suhbatini yashirincha yozib olish bilan yozuvchining o‘zi qatnashgan suhbatni yozib olishni farqlash kerak (Aloqa maxfiyligini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 3, 4 va 14-moddalar (통신비밀보호법 제3조·제4조·제14조), misollar 7, 9 va 17).
Prokuror tuzgan gumon qilinuvchini so‘roq qilish bayonnomasi yuzasidan bayonnoma shakli va mazmuni ko‘rsatmalarga muvofiq tuzilgan-tuzilmagani, ko‘rsatmalar alohida ishonchli deb hisoblanishi mumkin bo‘lgan sharoitda berilgan-berilmagani kabi masalalar ko‘rib chiqiladi. Politsiya tuzgan gumon qilinuvchini so‘roq qilish bayonnomasidan dalil sifatida foydalanish uchun sudlanuvchi yoki uning advokati sudda uning mazmunini tan olishi kerakligi haqida misol mavjud (Jinoyat-protsessual kodeksi, 312-modda (형사소송법 제312조), misollar 11 va 23).
Sud muhokamasida allaqachon guvohlik bergan guvohni prokuror yana chaqirib, o‘ziga foydali ko‘rsatmalaridan qaytishga undaganidan keyin tuzilgan ko‘rsatmalar bayonnomasi, agar sudlanuvchi uni dalil sifatida ishlatishga rozilik bermasa, maqbul dalil deb tan olinmaydi, degan sud qarori mavjud (misol 2).
Guvohning chet elda ekanligi o‘z-o‘zidan uning ko‘rsatmalari bayonnomasi istisno tariqasida dalil bo‘lishiga asos bo‘lmaydi. Guvohni sudga keltirish uchun mavjud bo‘lgan barcha choralar yetarlicha ko‘rilgani va bayonnoma alohida ishonchli deb hisoblanishi mumkin bo‘lgan sharoitda tuzilganligi kabi talablar bajarilishi kerak (Jinoyat-protsessual kodeksi, 314-modda (형사소송법 제314조), misol 16).
Agar sudlanuvchining iqrorligi aybdorlikni isbotlovchi yagona dalil bo‘lsa, undan aybdorlikni isbotlash uchun foydalanib bo‘lmaydi. Biroq xizmat vazifalarining bajarilishini davomli va mexanik tarzda qayd etuvchi hujjat jinoyat faktlarini tan oluvchi hujjat emas, balki mustaqil dalil materiali bo‘lishi mumkin (Jinoyat-protsessual kodeksi, 310-modda (형사소송법 제310조), misol 25).
Vidmark formulasi bilan transport vositasini mast holda boshqargan paytdagi qondagi alkogol miqdorini taxmin qilish uchun iste’mol qilingan alkogol miqdori, ichilgan vaqt va tana vazni kabi asos faktlar qat’iy isbotlanishi kerak. Hisob-kitobga ta’sir etuvchi turli shaxsiy omillar ham hisobga olinishi lozim (misol 1).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Qonunga xilof ravishda to‘plangan dalillardan sudda umuman foydalanib bo‘lmaydimi?

Umumiy qoida bo‘yicha, qonunga xilof ravishda to‘plangan dalillar va ular asosida olingan ikkilamchi dalillar aybdorlikni isbotlovchi dalil sifatida ishlatilishi mumkin emas. Biroq qonunga xilof harakatning mazmuni va darajasi, dalillarni to‘plash bilan sababiy bog‘liqligi kabi holatlarni birgalikda hisobga olib, tegishli tartibning mohiyatiga putur yetkazmaydigan istisno holat bor-yo‘qligini aniqlash mumkin.

Holat 5, Holat 12

Q. Qonunga xilof ravishda qamoqqa olinganimdan keyin qon namunasi olishni o‘zim talab qilgan bo‘lsam, uning natijasi dalil bo‘ladimi?

Qonunga xilof qamoqqa olishning ta’siri butunlay yo‘qolgani va qaror qabul qilish erkinligi ta’minlanganini ko‘rsatuvchi holatlar bo‘lmasa, hatto qon namunasi olishni shaxsning o‘zi talab qilgan bo‘lsa ham, qamoqqa olish bilan dalil to‘plash o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik uzilgan deb hisoblash qiyin. Bunday holatda qon namunasi tahlili natijasidan dalil sifatida foydalanib bo‘lmaydi; dalildan foydalanishga rozilik bildirgani ham bu xulosani o‘zgartirmaydi, degan sud qarori mavjud.

Holat 12, Holat 15

Q. Suhbatda qatnashib, boshqa odam bilan bo‘lgan telefon suhbatimni yashirincha yozib olsam, undan dalil sifatida foydalanish mumkinmi?

Suhbat ishtirokchisi o‘zining suhbatini yozib olgan holat bilan boshqalarning oshkor qilinmagan suhbatini yozib olgan holat farqlanadi. Suhbat ishtirokchisining yozuvi o‘z-o‘zidan qonunga xilof ravishda to‘plangan dalil hisoblanmasa ham, yozuvning mazmuni haqiqatan aytilgan so‘zlarga mos kelishi kabi dalil maqbulligi shartlariga javob berishi kerak.

Holat 7, Holat 9, Holat 17

Q. Politsiyada bergan ko‘rsatmamni sudda inkor qilsam, politsiya bayonnomasi dalil bo‘ladimi?

Misolda keltirilgan Jinoyat-protsessual kodeksining 312-moddasi 3-qismiga (형사소송법 제312조 제3항) ko‘ra, prokurordan boshqa tergov organi tuzgan gumon qilinuvchini so‘roq qilish bayonnomasi sudlanuvchi yoki uning advokati sudda bayonnoma mazmunini tan olgan taqdirdagina dalil sifatida ishlatilishi mumkin. Mazmuni tan olinmasa, bayonnoma dalil sifatida maqbul hisoblanmaydi.

Holat 10, Holat 11

Q. Prokuror tuzgan bayonnomaga imzo qo‘yganman, lekin mazmuni boshqacha yozilgan deb e’tiroz bildirsam, nima bo‘ladi?

Imzo qo‘yilgan yoki muhr bosilganining o‘zi bayonnoma mazmuni haqiqatda berilgan ko‘rsatmalarga mosligini ham tasdiqlamaydi. Misolda tushuntirilishicha, sudlanuvchi bayonnoma mazmuni boshqacha deb e’tiroz bildirsa, uning ko‘rsatmalarga amalda mos ravishda tuzilgan-tuzilmagani masalasi yuzaga keladi. Ko‘rsatmalar mazmuni bir xil bo‘lganini videoyozuv yoki boshqa obyektiv usul bilan isbotlash mumkinligi ham ahamiyatga ega.

Holat 11, Holat 23

Q. Guvoh chet elda yashasa, uning ko‘rsatmalari bayonnomasidan sudda uning o‘rniga foydalanish mumkinmi?

Shaxsning chet elda yashashi o‘z-o‘zidan istisno tariqasida dalil maqbulligi tan olinishiga asos bo‘lmaydi. Ko‘rsatma beruvchini sudga keltirish uchun aloqa ma’lumotlarini aniqlash, chaqiruv yuborish kabi barcha mumkin bo‘lgan choralar ko‘rilgan-ko‘rilmagani va bayonnoma alohida ishonchli deb hisoblanishi mumkin bo‘lgan sharoitda tuzilgan-tuzilmagani tekshirilishi kerak.

Holat 16

Q. Dalil sifatida qabul qilishga rozilik berganimdan keyin sudda fikrimni o‘zgartirsam, roziligimni qaytarib olsam bo‘ladimi?

Misolga ko‘ra, dalillarni tekshirish yakunlanishidan oldin dalil sifatida qabul qilishga bildirilgan rozilikni bekor qilish yoki qaytarib olish mumkin. Biroq tekshiruv tugaganidan keyin rozilikni qaytarib olish avvaldan tan olingan dalil maqbulligini yo‘qqa chiqarmaydi. Sudlanuvchi sud majlisiga kelmagani sababli rozilik bildirgan deb hisoblangan holatda ham, dalillarni tekshirish tugaganidan keyin rozilikni qaytarib olib bo‘lmaydi, degan sud qarori mavjud.

Holat 13, Holat 20

Q. Faqat iqrorim va o‘zim yozgan daftarcham bo‘lsa, aybdor deb topilishim mumkinmi?

Agar iqror aybdorlikni isbotlovchi yagona dalil bo‘lsa, undan aybdorlikni isbotlash uchun foydalanib bo‘lmaydi. Biroq jinoyat faktlariga aloqador bo‘lmagan holda, xizmat vazifalariga oid xarajatlarni o‘z vaqtida qayd etib boruvchi hujjat iqror emas, balki mustaqil dalil materiali sifatida tan olinishi mumkin, degan sud qarori mavjud.

Holat 25

Q. Vidmark formulasi bo‘yicha hisoblangan qondagi alkogol miqdorining o‘zi bilan jazolash mumkinmi?

Transport vositasini boshqarish paytidagi alkogol miqdorini taxmin qilish uchun iste’mol qilingan alkogol miqdori, ichilgan vaqt va tana vazni kabi hisob-kitobning asosini tashkil etuvchi faktlar qat’iy isbotlanishi kerak. Organizmga so‘rilish va parchalanishga ta’sir qiluvchi shaxsiy omillar turlicha bo‘lgani sababli, hisob-kitob natijasining o‘zi asosida xulosa chiqarish mumkinmi-yo‘qmi, muayyan holatlarga qarab baholanishi kerak.

Holat 1

Tegishli qonunlar

Jinoyat-protsessual kodeksi, 308-2-modda (형사소송법 제308조의2)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 310-modda (형사소송법 제310조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 312-modda (형사소송법 제312조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 313-modda (형사소송법 제313조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 314-modda (형사소송법 제314조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 318-modda (형사소송법 제318조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 215-modda (형사소송법 제215조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 216-moddaning 3-qismi (형사소송법 제216조 제3항)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 146-modda (형사소송법 제146조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 148-modda (형사소송법 제148조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 149-modda (형사소송법 제149조)
Jinoyat-protsessual kodeksi, 159-modda (형사소송법 제159조)
Aloqa maxfiyligini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 3-modda (통신비밀보호법 제3조)
Aloqa maxfiyligini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 4-modda (통신비밀보호법 제4조)
Aloqa maxfiyligini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 14-modda (통신비밀보호법 제14조)

E’tibor bering

Dalil sifatida qabul qilinishi mumkinligi va faqat shu dalil asosida aybdorlik tan olinishi mumkinligi — boshqa-boshqa masalalar. Dalilning ishonchliligi va isbotlash kuchi alohida baholanadi.
Dalil sifatida qabul qilishga rozilik dalillarni tekshirish tugashidan oldin bekor qilinishi yoki qaytarib olinishi kerak. Tekshiruv yakunlanganidan keyin fikrni o‘zgartirish avvaldan tan olingan dalil maqbulligini yo‘qqa chiqarmasligi mumkin.
Vidmark formulasi bo‘yicha hisoblash uchun zarur bo‘lgan, iste’mol qilingan alkogol miqdori, ichilgan vaqt va tana vazni kabi asos faktlar qat’iy isbotlanishi kerak.
Boshqalarning oshkor qilinmagan suhbatini yozib olish suhbat ishtirokchisining o‘z suhbatini yozib olishdan farqli tarzda baholanishi mumkin. Shu sababli yozuv qanday sharoitda olingani va suhbatda kimlar qatnashganini farqlash kerak.

Raqamlar bilan qayta o‘qish

Advokatlik imtihonida chiqqan moddalar

형사소송법 제312조 · 17 ta eski savol (4-imtihon, 5-imtihon, 6-imtihon, 7-imtihon, 10-imtihon, 11-imtihon, 12-imtihon, 13-imtihon, 14-imtihon, 15-imtihon)
형사소송법 제314조 · 15 ta eski savol (3-imtihon, 4-imtihon, 5-imtihon, 7-imtihon, 8-imtihon, 10-imtihon, 11-imtihon, 12-imtihon, 13-imtihon, 15-imtihon)
형사소송법 제313조 · 11 ta eski savol (1-imtihon, 4-imtihon, 8-imtihon, 9-imtihon, 10-imtihon, 12-imtihon, 13-imtihon, 14-imtihon, 15-imtihon)
형사소송법 제318조 · 5 ta eski savol (5-imtihon, 9-imtihon, 12-imtihon, 13-imtihon, 15-imtihon)

Manba: 변습 변호사시험 기출 데이터셋 (CC BY 4.0 · 공공누리 제1유형) · Byunsi’da mashq qilish

Ochiq ma’lumotlardan qo‘shilgan; maqola matnidan alohida.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).