Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkka oid jinoyatlarning tarkibi va jazo bo‘yicha qo‘llanma
11 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkka oid jinoyatlar mulkka qarshi jinoyat natijasida olingan buyumni qo‘lga kiritish, boshqa shaxsga berish, tashish yoki saqlash, yoxud ushbu harakatlarga vositachilik qilish holatlarida yuzaga kelishi mumkin. Mol-mulkning shunday yo‘l bilan olinganini qachon va qay darajada anglaganingiz, buyumni amalda egallagan yoki uni tasarruf etish huquqini qo‘lga kiritgan-kiritmaganingiz, shuningdek jinoyatni sodir etgan shaxs va jabrlanuvchi bilan qarindoshlik munosabatingiz jinoyat tarkibi va jazoga ta’sir qilishi mumkin.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkka oid jinoyatlarning predmeti, qoida tariqasida, o‘g‘rilik, firibgarlik, o‘zlashtirish kabi mulkka qarshi jinoyatlar natijasida olingan buyumning o‘zidir. Bunday buyumni sotishdan tushgan pul yoki jinoyat orqali qo‘lga kiritilgan mulkiy manfaat shunday mol-mulk deb hisoblanmasligi mumkin.
- Bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish deganda uni egallab olib, amalda tasarruf etish huquqini qo‘lga kiritish tushuniladi. Boshqa shaxs boshqarayotgan jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan avtomobilga shunchaki yo‘lovchi bo‘lib o‘tirish tashish harakatini birgalikda amalga oshirish deb hisoblanishi qiyin.
- Mol-mulkning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini aniq bilish shart emas; shunday bo‘lishi mumkinligini anglashning o‘zi ham yetarli bo‘lishi mumkin. Biroq qo‘lga kiritish paytida buni bilmagan bo‘lsangiz, keyinchalik bilib qolganingizning o‘zi uni qo‘lga kiritish jinoyati tarkibini yuzaga keltirmaydi.
- Xizmat vazifasi bilan bog‘liq ravishda bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyati, mol-mulk shunday yo‘l bilan olinganidan shubhalanish uchun alohida asoslar bo‘la turib, buyumning xususiyati yoki sotuvchining shaxsini yetarlicha tekshirmasdan uni qo‘lga kiritgan holatda yuzaga kelishi mumkin (Jinoyat kodeksi, 364-modda (형법 제364조)).
- Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan naqd pul moliya muassasasiga qo‘yilib, keyin ayni miqdordagi naqd pul yechib olinsa, pul qiymati saqlanib qolgani sababli uning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulk maqomi tan olinishi mumkin. Aksincha, jinoyat orqali olingan narsa omonat talabi yoki mulkiy manfaat bo‘lsa, keyinchalik yechib olingan naqd pulni shunday mol-mulk deb qat’iy aytish qiyin.
- O‘g‘rilik va shu kabi jinoyatlarga yordam bergan shaxs keyinchalik jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkni saqlasa, alohida ravishda uni saqlash jinoyati yuzaga kelishi mumkin. Yordamchi jinoyatni bevosita sodir etgan shaxsdan farqli ravishda, o‘z jinoyati orqali egallagan mol-mulkka doir jazolanmaydigan keyingi harakatni amalga oshirgan deb hisoblanmasligi mumkin.
- Asosiy jinoyatni sodir etgan shaxs yoki jabrlanuvchi bilan qonunda belgilangan qarindoshlik munosabati mavjud bo‘lsa, javobgarlik bo‘yicha maxsus qoidalar qo‘llanishi mumkin. Biroq qarindosh bo‘lgan asosiy jinoyat ishtirokchisi mol-mulkka oid jinoyatga aloqador bo‘lmagan holatda bu qoidalar qo‘llanish-qo‘llanmasligini sud hal qilishi kerakligi misolda tushuntiriladi (Jinoyat kodeksi, 365-modda va 328-modda (형법 제365조, 제328조)).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Mol-mulk jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini bilgan holda, boshqa odam boshqarayotgan avtomobilga shunchaki o‘tirsam ham uni tashish jinoyati hisoblanadimi?
Misoldagi kabi, uyga borish uchun avtomobilning orqa o‘rindig‘iga shunchaki yo‘lovchi bo‘lib o‘tirishning o‘zi jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkni tashish harakatini birgalikda amalga oshirish deb hisoblanishi qiyin, degan xulosaga kelingan. Biroq tashishni birgalikda rejalashtirgan yoki amalga oshirishda qatnashgan holatlarda ham ayni xulosa qo‘llanadi, deb qat’iy aytib bo‘lmaydi.
Q. Buyumni sotib olganimdan keyin uning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini bilib qolsam, uni qo‘lga kiritish jinoyati uchun jazolanamanmi?
Agar mol-mulkni qo‘lga kiritayotgan paytda uning jinoyat yo‘li bilan olinganini bilmagan bo‘lsangiz, buni keyinchalik bilib qolishning o‘zi bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyatini yuzaga keltirmaydi. Biroq oldi-sotdi shartnomasini tuzayotgan paytda bilmagan bo‘lsangiz ham, mol-mulk jinoyat yo‘li bilan olinganini bilgan holda uni amalda qabul qilib olgan bo‘lsangiz, jinoyat tarkibi yuzaga kelishi mumkin. Mol-mulk shunday yo‘l bilan olingan bo‘lishi mumkinligidan shubhalanganingiz ham baholanadi.
Q. Buyum jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan bo‘lishi mumkin deb shubhalanganimning o‘zi uni qo‘lga kiritish jinoyati hisoblanishiga olib kelishi mumkinmi?
Mol-mulk jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganiga qat’iy ishonch bo‘lmasa ham, shunday bo‘lishi mumkinligini anglashning o‘zi yetarli bo‘lishi mumkin. Buyumning xususiyati, to‘langan haq, uni saqlayotgan shaxsning kimligi kabi turli holatlar birgalikda ko‘rib chiqiladi.
Q. Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkni sotishdan tushgan puldan ulush olsam, uni qo‘lga kiritish jinoyati hisoblanadimi?
Misolda jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan tilla uzukni sotishdan olingan pulning o‘zi o‘sha mol-mulk hisoblanmagani sababli, faqat shu pulni qabul qilib olishning o‘zi bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyatini yuzaga keltiradi, deb hisoblash qiyinligi tushuntiriladi. Biroq fuqarolik-huquqiy tartibda uni qaytarish majburiyati masalasi ko‘tarilishi mumkinligi qayd etiladi.
Q. Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan naqd pulni bankka qo‘yib, keyin yana yechib olsam, u hamon shunday mol-mulk hisoblanadimi?
Jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan naqd pul bankka qo‘yilib, keyin ayni miqdordagi naqd pul yechib olinsa, jismonan aynan o‘sha pul bo‘lmasa ham, pul qiymati saqlanib qolganligi sababli uning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulk maqomi tan olinishi mumkin. Shu sababli pulni saqlab bergan shaxsga bunday mol-mulkni saqlash jinoyati qo‘llanishi mumkin.
Q. Firibgarlik natijasida jabrlanuvchidan olingan pul hisobvarag‘imga tushgach, uni yechib olsam, bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyati hisoblanadimi?
Misolda, hisobvaraq egasining jabrlanuvchiga yetkazilgan zarar puli hisobvaraqqa tushganidan keyin uni yechib olishi omonatni qaytarishni talab qilish huquqini amalga oshirishdan iborat ekani, asosiy jinoyatni sodir etgan shaxsdan pulni egallab olish va uni tasarruf etish huquqini qo‘lga kiritish emasligi tushuntiriladi. Shu bois, faqat pulni yechib olishning o‘zi bunday mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyatini yuzaga keltiradi, deb hisoblash qiyin.
Q. Buyumning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini bilmasdan saqlay boshlagan bo‘lsam ham, uni saqlash jinoyati yuzaga kelishi mumkinmi?
Dastlab mol-mulkning jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini bilmay saqlagan bo‘lsangiz ham, keyinchalik buni bilib, saqlashda davom etsangiz, uni saqlash jinoyati yuzaga kelishi mumkin. Biroq misolda, ta’mirlash haqini olguncha buyumni egallab turishga haqli bo‘lgan shaxs uni shu huquqiga muvofiq saqlashda davom etgani uchun jinoyat tarkibi mavjud, deb hisoblash qiyinligi tushuntiriladi.
Q. O‘g‘rilikka yordam berganim uchun jazolangan bo‘lsam, keyinchalik o‘sha buyumni saqlaganim uchun yana jazolanishim mumkinmi?
Misolda o‘g‘rilikka yordam bergan shaxs keyinchalik jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan mol-mulkni saqlagan bo‘lsa, bu harakat uchun alohida ravishda mol-mulkni saqlash jinoyati yuzaga kelishi mumkin, deb hisoblanadi. O‘z jinoyati orqali egallangan mol-mulkka doir jazolanmaydigan keyingi harakat haqidagi qoida faqat jinoyatning bevosita ijrochisi va shu kabilarga taalluqli ekani tushuntiriladi.
Q. Ko‘chmas mulkni ikki marta sotish orqali qo‘lga kiritilgan yer ham jinoyat yo‘li bilan olingan mol-mulk hisoblanadimi?
Misolda ikki marta sotilgan ko‘chmas mulk ishonib topshirilgan mol-mulkni talon-toroj qilish jinoyati orqali qo‘lga kiritilgan buyumning o‘zi emas, balki jinoyat sodir etishda foydalanilgan buyum ekani sababli, uni qo‘lga kiritgan shaxsga jinoyat yo‘li bilan olingan mol-mulkni qo‘lga kiritish jinoyatini qo‘llab bo‘lmasligi tushuntiriladi. Jinoyatga sheriklik masalasi alohida ko‘rib chiqilishi mumkin.
Tegishli qonunlar
- Jinoyat kodeksi, 362-modda (형법 제362조)
- Jinoyat kodeksi, 364-modda (형법 제364조)
- Jinoyat kodeksi, 365-modda (형법 제365조)
- Jinoyat kodeksi, 328-moddaning 1- va 2-qismlari (형법 제328조 제1항·제2항)
- Fuqarolik kodeksi, 320-modda (민법 제320조)
E’tibor bering
- Mol-mulk jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilganini bilgan-bilmaganingiz bilangina cheklanmay, buni qaysi paytda bilganingiz ham muhim. Mol-mulkni qo‘lga kiritish paytidagi xabardorlik bilan keyin bilib qolganidan so‘ng uni saqlashda davom etgan holatni farqlash lozim.
- Pulga oid holatlarda jinoyat yo‘li bilan qo‘lga kiritilgan naqd pulning o‘zini bankka qo‘yib, keyin yechib olish bilan jinoyat natijasida olingan omonat talabi yoki mulkiy manfaatni yechib olishni farqlash kerak.
- Qarindoshlik munosabatiga ko‘ra jazo yengillashtirilishi yoki jazodan ozod qilish munosabatning turi hamda mol-mulk bilan bog‘liq jinoyatni sodir etgan shaxs, asosiy jinoyatni sodir etgan shaxs va jabrlanuvchi o‘rtasidagi aloqaga qarab farq qilishi mumkin. Misollarda ayrim masalalar sud tomonidan hal qilinishi kerakligi ham tushuntiriladi.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 타인이 절취, 운전하는 승용차의 뒷좌석에 편승한 경우 장물운반죄의 성립여부
- 장물범이 피해자 또는 본범과 친족관계에 있는 경우의 처벌
- 장물인 현금을 금융기관에 예치하였다가 현금으로 인출한 경우 인출한 현금의 장물성 유지 여부
- 물품 구입 후에서야 장물임을 알았을 경우 취득죄 성립 여부
- 방조범으로 가담한 자가 장물에 관한 죄를 범한 경우 불가벌적 사후행위에 해당하는지 여부
- 업무상과실장물취득죄의 성립요건
- 타인의 사기범행에 이용된 자기명의 예금계좌에서 피해자로부터 입금된 편취금을 인출한 경우 장물취득죄의 성립여부
- 이중매매 된 부동산의 취득자를 장물죄로 처벌할 수 있는지 여부
- 장물인 정을 모르고 보관했다가 후에 장물인 정을 알고도 계속 보관한 경우 장물보관죄의 성립여부
- 인터넷뱅킹으로 계좌이체 후 현금카드로 인출한 금원이 장물인지 여부
- 장물을 팔아서 얻은 돈임을 알면서 교부받은 경우 장물취득죄가 성립하는지 여부
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).