LegalPost

Jinoyat kodeksiga ko‘ra jinoyatning tarkib topish shartlari va jazo mezonlari

79 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Jinoyat tarkib topgan-topmaganini aniqlash uchun xatti-harakat qonun bo‘yicha jinoyat hisoblanishi, uning noqonuniyligi istisno etilgan-etilmagani va shaxsni javobgarlikka tortish mumkinligi tekshiriladi. Ruhiy buzilish yoki qonunni noto‘g‘ri tushunish holatining o‘zi jazodan ozod qilmaydi; xatti-harakat sodir etilgan paytdagi aniq holatlar va qonunda belgilangan shartlar baholanishi kerak.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Xatti-harakat qilgan shaxs → Huquqiy baho beruvchi → Xatti-harakat jinoyatmi, javobgarlik bormi? → Xatti-harakat qonunda jinoyat deb belgilanganmi? → Ha → Qilmishni qonuniy deb oqlaydigan asos bormi? → Yo‘q → Jinoyat tarkibi yo‘q deb topilishi mumkin → Ha — JK 20 yoki 21-modda → Qonundagi shartlar asosida javobgarlik istisno qilinadimi? → Ha — JK 10 yoki 16-modda → Jinoyat tarkibi mavjud; javobgarlik masalasi ko‘riladi → Ruhiy holatni tekshiring → Sodir etilgan paytda anglash va boshqarish qobiliyati → Qonun xatosini tekshiring → Ruxsat deb yanglishish va bunga asosli sabab → Holatlarni birga baholang → Maqsad, vosita, mutanosiblik, shoshilinchlik va boshqa yo‘l

Asosiy qoidalar

  • Jinoyat tarkib topish shartlari jinoyat tarkibining mavjudligi, xatti-harakatning noqonuniyligi va javobgarlik masalalari bo‘yicha ko‘rib chiqiladi (13-misol).
  • Ruhiy holat buzilishi faqat ruhiy buzilish mavjudligi bilan tan olinmaydi; jinoyat sodir etilgan paytda voqelikni anglash yoki xatti-harakatni boshqarish qobiliyati yo‘qolganmi yoxud cheklanganmi, bu muhim (Jinoyat kodeksi, 10-modda (형법 제10조), 1- va 19-misollar).
  • Xavfni oldindan ko‘ra turib, shaxs o‘zini o‘zi ruhiy holati buzilgan ahvolga keltirgan bo‘lsa, bu holatni sabab qilib jazo yengillashtirilmasligi yoki jazodan ozod qilinmasligi mumkin (Jinoyat kodeksi, 10-moddaning 3-qismi (형법 제10조 제3항), 18-misol).
  • Qonunni bilmaganlik, qoida tariqasida, qonunni noto‘g‘ri tushunish asosida jazodan ozod qilmaydi. Shaxs o‘zining alohida holatida qonun hujjatlariga ko‘ra xatti-harakatiga ruxsat berilgan deb yanglishgan va bunga asosli sabab bo‘lgan bo‘lishi kerak (Jinoyat kodeksi, 16-modda (형법 제16조), 2- va 24-misollar).
  • Qonuniy xatti-harakat bor-yo‘qligi faqat maqsadning qonuniyligiga emas, balki vositalarning maqbulligi, manfaatlar muvozanati, shoshilinchlik va boshqa yo‘l bo‘lmagan-bo‘lmaganiga ham qarab, holatlarning jami asosida baholanadi (Jinoyat kodeksi, 20-modda (형법 제20조), 3-, 4-, 5- va 9-misollar).
  • Zaruriy mudofaa hozirda sodir bo‘layotgan noqonuniy tajovuzga qarshi mutanosib mudofaa harakati bo‘lishi kerak. Tomonlar bir-biriga hujum qilish niyatida urishayotgan paytdagi harakat, odatda, zaruriy mudofaa deb tan olinishi qiyin (Jinoyat kodeksi, 21-modda (형법 제21조), 6-misol).
  • Qonuniy harakat qilish majburiyati bo‘lgan shaxs jinoyatning oldini olish imkoniga ega bo‘la turib chora ko‘rmagan va shu bilan jinoyat sodir etilishini osonlashtirgan bo‘lsa, harakatsizlik orqali jinoyat sodir etish yoki jinoyatga ko‘maklashish yuzaga kelishi mumkin (7-misol).
  • Tugallanmagan jinoyat uchun jazo tayinlanishi mumkin. Shaxs o‘z ixtiyori bilan jinoyatni davom ettirmasa yoki natija yuz berishining oldini olsa, tugallanmagan jinoyatdan ixtiyoriy qaytish deb topilib, jazo yengillashtirilishi yoki undan ozod qilinishi mumkin. Sherikning jinoyatini amalda to‘xtata olmagan holatda esa bu ixtiyoriy qaytish deb tan olinmasligi mumkin (Jinoyat kodeksi, 25-modda (형법 제25조) va 26-modda (형법 제26조), 14-misol).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Ruhiy kasalligi bo‘lsa, jinoyat sodir etgan taqdirda ham jazolanmaydimi?

Ruhiy kasallik mavjudligining o‘zi jazodan ozod qilmaydi. Jinoyat sodir etilgan paytda ushbu buzilish sababli shaxs voqelikni anglash yoki o‘z xatti-harakatini boshqarish qobiliyatiga ega bo‘lmaganmi yoxud bu qobiliyat cheklanganmi, aniq holatlar majmui asosida baholanadi (Jinoyat kodeksi, 10-modda (형법 제10조)).

Holat 1, Holat 19

Q. Mast bo‘lib, nima qilganimni eslay olmasam, jazo yengillashtiriladimi?

Mast bo‘lganlikning o‘zi jazoning yengillashtirilishiga asos bo‘lmaydi. Mast holda transport vositasini boshqarish kabi xavfni oldindan ko‘ra turib, shaxs o‘zini o‘zi ruhiy holati buzilgan ahvolga keltirgan bo‘lsa, ruhiy holat buzilishiga asoslangan jazo yengilligi yoki jazodan ozod qilish qo‘llanmasligi mumkin (Jinoyat kodeksi, 10-moddaning 3-qismi (형법 제10조 제3항)).

Holat 18

Q. Qonunni bilmaganim va xatti-harakatim noqonuniy ekanini anglamaganim uchun jazodan qutulishim mumkinmi?

Qonun yoki qoidalarni bilmaganlikning o‘zi bilan jazodan qutulish qiyin. Odatda jinoyat hisoblanadigan xatti-harakat bo‘lsa-da, shaxs o‘zining muayyan holatida qonun hujjatlariga ko‘ra bunga ruxsat berilgan deb yanglishgan va bunday ishonch uchun asosli sabab bo‘lgan taqdirdagina qonunni noto‘g‘ri tushunish masalasi ko‘rib chiqilishi mumkin (Jinoyat kodeksi, 16-modda (형법 제16조)).

Holat 2, Holat 24

Q. Yaxshi maqsad yo‘lida qonun buzilgan bo‘lsa, xatti-harakat oqlanishi mumkinmi?

Maqsadning ezgu ekanligi xatti-harakatni o‘z-o‘zidan oqlamaydi. Xatti-harakatning maqsadi va usuli, himoya qilinayotgan manfaat bilan zarar yetkazilgan manfaat, shoshilinchlik hamda boshqa vositalardan foydalanish imkoni kabi holatlar birgalikda ko‘rib chiqiladi (Jinoyat kodeksi, 20-modda (형법 제20조)).

Holat 3, Holat 4, Holat 23

Q. Ikkinchi tomon birinchi bo‘lib urgan bo‘lsa, javoban urish zaruriy mudofaa hisoblanadimi?

Ikkinchi tomon avval hujum qilganining o‘zi zaruriy mudofaani tan olish uchun yetarli emas. Tomonlar bir-biriga hujum qilish niyatida urishgan bo‘lsa, bunday harakat o‘zaro mushtlashuv davomidagi harakat deb baholanib, zaruriy mudofaa tan olinmasligi mumkin. Tajovuz tugaganidan keyin alamini olish uchun hujum qilishni ham mudofaa harakati deb hisoblash qiyin (Jinoyat kodeksi, 21-modda (형법 제21조)).

Holat 6

Q. Jinoyatni bevosita sodir etmay, uning oldini olmaslik uchun ham jazolanish mumkinmi?

Qonun hujjatlari yoki xizmat vazifasi bo‘yicha jinoyat natijasining oldini olishi shart bo‘lgan shaxs buni amalga oshirish imkoniga ega bo‘la turib chora ko‘rmagan va uning harakatsizligi asosiy jinoyatchining jinoyat sodir etishini osonlashtirgan bo‘lsa, harakatsizlik orqali jinoyat sodir etish yoki jinoyatga ko‘maklashish yuzaga kelishi mumkin. Harakat qilish majburiyati va natijaning oldini olish imkoniyati kabi holatlar aniq vaziyatda tekshiriladi.

Holat 7

Q. Jinoyat sodir etishni boshlab, keyin o‘z ixtiyorim bilan to‘xtatsam, jazolanmaymanmi?

Jinoyatni sodir etishga kirishgandan keyin shaxs o‘z ixtiyori bilan uni davom ettirmasa yoki natija yuz berishining oldini olsa, tugallanmagan jinoyatdan ixtiyoriy qaytish deb topilib, jazo yengillashtirilishi yoki undan ozod qilinishi mumkin. Bu jinoyatning tashqi to‘siq sababli tugallanmay qolishidan farq qiladi. Shuningdek, sherik jinoyatni davom ettira olmasligi uchun uni amalda to‘xtatgan-to‘xtatmagani ham muhim (Jinoyat kodeksi, 25-modda (형법 제25조) va 26-modda (형법 제26조)).

Holat 14

Q. Chet elda jinoyat sodir etib, o‘sha yerda jazolangan bo‘lsam, Koreyada yana jazolanmaymanmi?

Misollarga ko‘ra, chet el fuqarosi chet elda Koreya Respublikasiga yoki uning fuqarosiga qarshi jinoyat sodir etgan taqdirda, Jinoyat kodeksining 6-moddasiga muvofiq, Koreya Respublikasining jinoyat qonunchiligi qo‘llanishi mumkin (Jinoyat kodeksi, 6-modda (형법 제6조)). Tanishgan sud amaliyotiga ko‘ra, chet el sudining hukmi mamlakat ichida res judicata kuchiga ega emas; chet elda jazoni o‘taganlik holati esa mamlakat ichida jazo tayinlashda hisobga olinishi mumkin.

Holat 17, Holat 25

Tegishli qonunlar

  • Jinoyat kodeksi, 5-modda (형법 제5조)
  • Jinoyat kodeksi, 6-modda (형법 제6조)
  • Jinoyat kodeksi, 7-modda (형법 제7조)
  • Jinoyat kodeksi, 9-modda (형법 제9조)
  • Jinoyat kodeksi, 10-modda (형법 제10조)
  • Jinoyat kodeksi, 12-modda (형법 제12조)
  • Jinoyat kodeksi, 13-modda (형법 제13조)
  • Jinoyat kodeksi, 16-modda (형법 제16조)
  • Jinoyat kodeksi, 20-modda (형법 제20조)
  • Jinoyat kodeksi, 21-modda (형법 제21조)
  • Jinoyat kodeksi, 22-modda (형법 제22조)
  • Jinoyat kodeksi, 25-modda (형법 제25조)
  • Jinoyat kodeksi, 26-modda (형법 제26조)
  • Jinoyat kodeksi, 155-moddaning 4-qismi (형법 제155조 제4항)
  • Jinoyat kodeksi, 297-modda (형법 제297조)

E’tibor bering

  • Zaruriy mudofaa, qonuniy xatti-harakat va favqulodda zarurat xatti-harakatning maqsadi va usuli, o‘sha paytdagi vaziyat va boshqa holatlar asosida har bir ish bo‘yicha alohida baholanadi.
  • Ruhiy buzilish bor-yo‘qligining o‘zi bilan javobgarlik masalasini qat’iy hal qilib bo‘lmaydi; jinoyat sodir etilgan paytdagi qobiliyatlar hamda undan oldingi va keyingi holatlar muhim.
  • Misollarda avvalgi qonun yoki o‘zgartirishdan oldingi qoidalar keltirilgan qismlar bor. Shu sababli muayyan ishga tatbiq etiladigan amaldagi qonun hujjatlarini alohida tekshirish lozim.
  • Ushbu qo‘llanmada keltirilgan tushuntirishlar berilgan maslahat holatlariga oid umumiy ma’lumotlardir; amalda jazo tayinlanishi ishning faktlari va dalillariga qarab farq qilishi mumkin.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 충동조절장애에 따른 범행을 심신장애로 인한 범행으로 볼 수 있는지
  2. 법령 오인으로 중개수수료를 초과하여 받은 경우에 법률의 착오인지
  3. 관리비가 체납된 경우 관리사무소의 단수조치가 정당행위인지
  4. 수지침시술행위가 무면허의료행위로서 처벌되는지
  5. 초·중등학교 교사의 체벌이 어느 정도까지 허용될 수 있는지
  6. 싸움 중에 행해진 가해행위가 정당방위에 해당할 수 있는지
  7. 부하직원의 배임행위를 발견하고도 방치한 경우 형사처벌 여부
  8. 운전면허가 취소된 줄 모르고 운전한 경우 무면허운전에 해당되는지
  9. 근로자의 쟁의행위가 형법상 정당행위가 되기 위한 요건
  10. 지압서비스가 의료법상의 의료행위에 해당되는지
  11. 위법한 강제연행 과정에서 음주측정 요구에 응하여야 하는지
  12. 스스로 범죄를 범한 자가 긴급피난을 할 수 있는지
  13. 초법규적 책임조각사유로서 기대불가능성
  14. 범죄행위 중 자의로 범행을 중단했을 경우에도 처벌하는지
  15. 경찰관이 행인의 소지품을 수색한 경우 그것이 정당한 것인지
  16. 노동조합원의 찬반투표 없이 한 쟁의행위의 형사처벌 여부
  17. 외국인이 국외에서 사문서를 위조한 경우, 형법이 적용되는지
  18. 만취 후 운전하여 교통사고를 낸 경우 심신장애로 인한 감경 여부
  19. 정신질환자의 범죄에 대한 형법 제10조의 적용 기준
  20. 피고인에게 불리한 판례변경과 소급금지원칙
  21. 낙선운동의 경우에도 공직선거법이 적용되는지
  22. 고속도로를 주행 하던 중 무단횡단하던 운행자를 미리 발견한 경우
  23. 민사소송에서의 증거 수집을 위한 실정법 위반행위의 효과
  24. 법률의 부지의 효과
  25. 외국에서 처벌받은 범죄행위에 대해 다시 국내에서 처벌받을 수 있는지 여부

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).