Jinoyat kodeksidagi boshqa jinoyatlar: tarkib topish shartlari va e’tiborli jihatlar

185 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Boshqa jinoyatlarning tarkib topish-topmasligi qilmish mazmunigina emas, balki maqsad, takroriylik, kirish huquqi, himoya qilish yoki yordam ko‘rsatish majburiyati kabi muayyan holatlarga ham bog‘liq. Filmlarning yosh toifasiga ajratilgani yoki taraflar o‘rtasidagi munosabatning o‘zi jazolash masalasini belgilamaydi; har bir jinoyat uchun qonunda nazarda tutilgan shartlarni tekshirish lozim.

Ishtirokchilar → Qilmish sodir etgan shaxs → Jabrlanuvchi yoki mulk egasi → Xizmat ko‘rsatuvchi yoki yordam berishi shart shaxs → Qilmish va vaziyat birgalikda baholanadi → Qonunda talab qilingan aniq shart bormi? → Tegishli maxsus belgi mavjudmi: maqsad, vakolat yoki majburiyat? → Shartning o‘zi yetarli emas yoki jinoyatni anglatmaydi → Tegishli holatlar tasdiqlanganmi? → Jinoyat tarkibi bo‘lishi mumkin → Fakt bayoni, obro‘sizlantirish maqsadi va jamoat manfaati → Kirish huquqi, ruxsat va noqonuniy kuch ishlatilgani → Takroriylik, xavf, yordam imkoni yoki ijro xavfi

Asosiy qoidalar

Film materiallariga yosh tasnifi berish komissiyasining «18 yoshdan kattalar uchun» toifasi pornografik mazmunni baholashda e’tiborga olinishi mumkin, biroq shu sababli pornografik mazmun mavjudligi o‘z-o‘zidan inkor etilmaydi (1- va 18-holatlar, Oliy sudning 2008-yil 13-martdagi 2006Do3558-son qarori).
Internetdagi post tuhmat hisoblanadimi-yo‘qmi, unda muayyan faktlar bayon qilingan-qilinmagani, birovni obro‘sizlantirish maqsadi bo‘lgan-bo‘lmagani hamda ifoda jamoat manfaatiga daxldorligi kabi jihatlar jami holda baholanadi (Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 70-moddasi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제70조), 2- va 10-holatlar).
Boshqa shaxsning foydalanuvchi nomi va parolini bilish yoki ilgari undan foydalanishga ruxsat olgan bo‘lish, hozirda axborot-telekommunikatsiya tarmog‘iga kirish huquqi mavjudligini anglatmaydi. Bu huquq xizmat ko‘rsatuvchi tomonidan berilgan vakolat kabi mezonlar asosida baholanadi (Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 48-moddasi 1-qismi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제48조 제1항), 8- va 9-holatlar).
Bezovtalik tug‘diradigan xabarlarning takroriyligi faqat ularning soniga qarab belgilanmaydi. Harakatlar yagona ketma-ketlikni tashkil etgan-etmaganini aniqlashda vaqt va joyning yaqinligi, usullarning o‘xshashligi hamda qasdning davomiyligi kabi jihatlar ko‘rib chiqiladi (Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 44-7-moddasi 1-qismi 3-bandi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제44조의7 제1항 제3호), 12-holat).
Ota-onaning farzandini olib, yashash joyini o‘zgartirganining o‘zi voyaga yetmaganni o‘g‘irlash jinoyati tarkibini yuzaga keltirmaydi. Zo‘ravonlik, tahdid yoki boshqa noqonuniy amaliy kuch ishlatilgan-ishlatilmagani kabi muayyan holatlar ko‘rib chiqiladi (Jinoyat kodeksining 287- va 288-moddalari (형법 제287조·제288조), 15-holat).
Shaxsning soddalashtirilgan sud muhokamasiga tortilishi mumkinligi sababli uni qonuniy asossiz ravishda politsiya bo‘limida majburan saqlab turish mumkin emas. Shaxs erkinligini cheklash usuli jismoniy to‘siq mavjud bo‘lgan holatlar bilangina cheklanmaydi (Jinoyat kodeksining 124-moddasi (형법 제124조), 19-holat).
Ichkilikxona egasining mijozning hayoti va tanasini himoya qilish bo‘yicha shartnomaviy yordam ko‘rsatish majburiyati tan olinishi mumkin. Mijoz xavfli holatda bo‘lganmi, zarur choralarni ko‘rish imkoni bo‘lganmi kabi turli holatlar tekshiriladi (Jinoyat kodeksining 271-moddasi (형법 제271조), 20-holat).
Majburiy ijrodan bo‘yin tovlash jinoyati ijro qilinishining aniq xavfi mavjud bo‘lgan vaziyatda mol-mulkni yashirish yoki uni soxta ravishda boshqa shaxsga o‘tkazish kabi harakatlar sodir etilgandagina tarkib topadi. Mol-mulkni haqiqatan o‘tkazish, hatto ijrodan qochish maqsadi bo‘lgan taqdirda ham, soxta o‘tkazishdan farq qiladi (Jinoyat kodeksining 327-moddasi (형법 제327조), 23-holat).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Film materiallariga yosh tasnifi berish komissiyasi «18 yoshdan kattalar uchun» deb tasniflagan film pornografik deb topilgani uchun jazo qo‘llanmaydimi?

Yosh tasnifi, asosan, tomoshabinning yoshini hisobga olgan holda tomosha qilish toifasini belgilaydi. Pornografik mazmun mavjudligini sud materialning umumiy mazmuni va boshqa jihatlar asosida baholaydi. Shu sababli faqat «18 yoshdan kattalar uchun» deb tasniflangani pornografik mazmun mavjudligini inkor etmaydi.

Holat 1, Holat 18

Q. Internetga joylangan murojaat yoki sharh tuhmat bo‘lishi mumkinmi?

Unda muayyan faktlar oshkor qilingan-qilinmagani, ifoda jamoat manfaatiga daxldorligi va birovni obro‘sizlantirish maqsadi bo‘lgan-bo‘lmagani kabi jihatlar jami holda ko‘rib chiqiladi. Subyektiv baho yoki fikr muayyan faktni bayon qilishdan farq qilishi mumkin; ifoda konteksti va post joylashdan ko‘zlangan maqsad ham muhim.

Holat 2, Holat 10

Q. Boshqa shaxsning foydalanuvchi nomi va parolidan foydalanib elektron pochtasiga kirsam, jazolanishim mumkinmi?

Foydalanuvchi nomi va parolni bilishning o‘zi qonuniy kirish huquqini anglatmaydi. Ilgari foydalanishga ruxsat berilgan bo‘lsa ham, bu ruxsat hanuz kuchda ekanligi va xizmat ko‘rsatuvchi uchinchi shaxsning foydalanishiga yo‘l qo‘ygan-qo‘ymagani kabi holatlar tekshirilib, axborot-telekommunikatsiya tarmog‘iga noqonuniy kirish sodir bo‘lgan-bo‘lmagani aniqlanadi.

Holat 8, Holat 9

Q. Keskin mazmundagi SMS-xabarni ikki marta yuborsam, Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘i to‘g‘risidagi qonunni buzgan bo‘lamanmi?

Faqat xabar ikki marta yuborilganiga qarab, darhol takroriy bezovtalik tug‘dirish harakati sodir etilgan deb xulosa qilib bo‘lmaydi. Harakatlar takroriy yagona ketma-ketlikni tashkil etgan-etmaganini aniqlashda xabar mazmuni va yuborilish sababi, xabarlar orasidagi vaqt hamda usullarning o‘xshashligi kabi barcha holatlar hisobga olinadi.

Holat 12

Q. Guvohlik berishni rad etish huquqi tushuntirilmasdan yolg‘on gapirgan bo‘lsam, yolg‘on guvohlik berish jinoyati tarkib topadimi?

Guvohlik berishni rad etish huquqi haqida xabardor qilinmaganlikning o‘zi yolg‘on guvohlik berish jinoyatini har doim inkor etmaydi. Guvohlik berishni rad etish uchun asoslar va shaxs bu huquqni bilgan-bilmagani, huquq haqida xabar berilmagani uni amalda amalga oshirishga to‘sqinlik qilgan-qilmagani kabi muayyan holatlar jami holda baholanadi.

Holat 14

Q. Ota-ona farzandini olib uydan chiqib, chet elga ketsa, voyaga yetmaganni o‘g‘irlash jinoyati sodir etilgan bo‘ladimi?

Ota-onadan biri farzandini olib, yashash joyini o‘zgartirganining o‘zi o‘g‘irlash jinoyatini darhol tarkib toptirmaydi. Zo‘ravonlik, tahdid yoki boshqa noqonuniy amaliy kuch bilan avvalgi himoya va tarbiya holati buzilgan-buzilmagani, himoya qilish yoki tarbiyalash huquqi suiiste’mol qilinib, farzand manfaatlariga zarar yetkazilgan-yetkazilmagani kabi holatlar tekshirilishi lozim.

Holat 15

Q. Politsiya soddalashtirilgan sud muhokamasiga tortiladigan shaxsni ertasi kungi sudgacha politsiya bo‘limida majburan ushlab turishi mumkinmi?

Shaxsning soddalashtirilgan sud muhokamasiga tortilishi mumkinligi uni majburan saqlab turish uchun qonuniy asos bermaydi. Shaxsning qonuniy uyiga ketish haqidagi talabini rad etib, erkinligini cheklash noqonuniy qamab qo‘yish jinoyati masalasini keltirib chiqarishi mumkin. Saqlab turish jarayonida tan jarohati yetkazilgan bo‘lsa, alohida og‘irlashtirilgan jazo masalasi ham yuzaga kelishi mumkin.

Holat 19

Q. Ichkixonadagi mijoz qattiq mast bo‘lib, xavfli holatda bo‘lsa-yu, unga yordam berilmasa, jinoiy javobgarlik yuzaga keladimi?

Vaziyatga qarab, yordamga muhtoj shaxsni tashlab qo‘yish yoki shu sababli uning o‘limiga olib kelish jinoyatlari yuzaga kelishi mumkin. Ichkixona egasining shartnomaga ko‘ra yordam ko‘rsatish majburiyati bo‘lgan-bo‘lmagani, mijozning holati va xavfdan xabardor bo‘lgan-bo‘lmagani, uni boshqa joyga olib borish yoki tanishlari yoxud politsiyaga qo‘ng‘iroq qilish kabi zarur choralarni ko‘rish imkoniyati bo‘lgan-bo‘lmagani jami holda baholanadi.

Holat 20

Q. Qarz muddati kelmasidan oldin talab huquqini boshqa shaxsga o‘tkazsam, majburiy ijrodan bo‘yin tovlash jinoyati sodir etilgan bo‘ladimi?

Holatga taalluqli mezonlarga ko‘ra, qarzni qaytarish muddati kelmagan va majburiy ijro qilinishining aniq xavfi mavjud bo‘lmagan bo‘lsa, majburiy ijrodan bo‘yin tovlash jinoyatini tarkib toptirish qiyin. Ijro xavfi mavjud bo‘lgan taqdirda ham, haqiqiy o‘tkazish soxta o‘tkazishdan farq qiladi; kreditor huquqlariga zarar yetkazish xavfi bo‘lgan-bo‘lmagani ham tekshiriladi.

Holat 23

Tegishli qonunlar

Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 24-2-moddasi 2-qismi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제24조의2 제2항)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 44-7-moddasi 1-qismi 1- va 3-bandlari (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제44조의7 제1항 제1호·제3호)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 48-moddasi 1-qismi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제48조 제1항)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 49-moddasi (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제49조)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 70-moddasi 1- va 2-qismlari (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제70조 제1항·제2항)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 71-moddasi 1-qismi 3-, 9- va 11-bandlari (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제71조 제1항 제3호·제9호·제11호)
Axborot-telekommunikatsiya tarmog‘idan foydalanishni rag‘batlantirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risidagi qonunning 74-moddasi 1-qismi 2- va 3-bandlari (정보통신망 이용촉진 및 정보보호 등에 관한 법률 제74조 제1항 제2호·제3호)
Jinoyat-protsessual kodeksining 310-2-moddasi (형사소송법 제310조의2)
Jinoyat-protsessual kodeksining 312-moddasi 4-qismi (형사소송법 제312조 제4항)
Jinsiy zo‘ravonlik jinoyatlari uchun jazo to‘g‘risidagi maxsus qonunning 26-moddasi (성폭력범죄의 처벌 등에 관한 특례법 제26조)
Jinsiy zo‘ravonlik jinoyatlari uchun jazo to‘g‘risidagi maxsus qonunning 30-moddasi 6-qismi (성폭력범죄의 처벌 등에 관한 특례법 제30조 제6항)
Jinsiy zo‘ravonlik jinoyatlari uchun jazo to‘g‘risidagi maxsus qonunning 34-moddasi (성폭력범죄의 처벌 등에 관한 특례법 제34조)
Oziq-ovqat sanitariyasi to‘g‘risidagi qonunning 2-moddasi 1-bandi (식품위생법 제2조 제1호)
Oziq-ovqat sanitariyasi to‘g‘risidagi qonunning 39-moddasi 3-qismi (식품위생법 제39조 제3항)
Oziq-ovqat sanitariyasi to‘g‘risidagi qonunning 97-moddasi 1-bandi (식품위생법 제97조 제1호)

E’tibor bering

Holatlardagi xulosalar o‘sha vaqtda amalda bo‘lgan qonunchilik va muayyan faktlarga asoslanadi. Haqiqiy vaziyatda hozir qo‘llanadigan qonunchilik hamda aniq dalillarni tekshirish lozim.
Jamoat manfaatini ko‘zlab bildirilgan ifodada ham faktlarning to‘g‘riligi, ifoda usuli va qamrovi kabi boshqa holatlar muhim bo‘lishi mumkin. Shu sababli faqat jamoat manfaatini ko‘zlash javobgarlikdan har doim ozod qiladi, deb xulosa qilmang.
Xabar berish yoki ruxsat olish majburiyati faoliyat turining amaldagi shakli va qonunchilikdagi istisnolarga qarab farq qilishi mumkin. Tegishli muassasani jihozlash yoki faoliyatni boshlashdan oldin vakolatli organdan aniqlik kiritish ma’qul.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).