LegalPost

Ajrashganda mol-mulkni bo‘lish huquqi: mezonlar va tartib bo‘yicha qo‘llanma

51 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Ajrashganda mol-mulkni bo‘lish — er-xotin birgalikda shakllantirgan amaldagi umumiy mol-mulkni taqsimlash jarayoni bo‘lib, mol-mulk kimning nomida ekanigagina qarab bo‘lish yoki bo‘lmasligi belgilanmaydi. Mol-mulkni shakllantirishga qo‘shilgan hissa, qarzlarning xususiyati, nikoh davomiyligi va boshqa holatlar ko‘rib chiqiladi. Kelishuvga erishilmasa, oilaviy ishlar bo‘yicha sudga murojaat qilish mumkin.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Da’vogar turmush o‘rtog‘i → Boshqa turmush o‘rtog‘i → Oilaviy ishlar sudi → Ajrashishda er-xotinning mol-mulkini bo‘lish masalasi → Mol-mulk nikohda birgalikda shakllantirilganmi? → Ha → Bo‘lish haqida kelishuv yo‘qmi yoki shartli kelishuv kuchga kirmadimi? → Yo‘q → Ikkinchi tomon shaxsiy mol-mulkni saqlash yoki ko‘paytirishga hissa qo‘shganmi? → Odatda bo‘lishga kiritilmaydi yoki kelishuv asosida taqsimlanadi → Bo‘lishni oilaviy ishlar sudidan talab qilish mumkin → Qarzning kelib chiqishi va xususiyatini tekshiring → Umumiy mol-mulk yoki oila iqtisodi uchun olingan qarz → Qiymatni sud majlisi yakunidagi holatga ko‘ra tekshiring → Mol-mulk va pensiya talabining baholanishi → Mol-mulk noma’lum bo‘lsa, oshkor qilishni so‘rang → Ikkinchi tomon mol-mulkini aniqlash

Asosiy qoidalar

  • Mol-mulkni bo‘lish talabi moddiy zararni qoplash (ma’naviy zarar uchun tovon) talabidan alohida bo‘lib, nikoh munosabatlarining buzilishida aybdor bo‘lgan turmush o‘rtog‘i ham umumiy mol-mulkni bo‘lishni talab qilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 839-2-modda va 843-modda (민법 제839조의2, 제843조); misol 5).
  • Nikoh davomida birgalikda shakllantirilgan mol-mulk kimning nomida ekanidan yoki kim tomonidan boshqarilishidan qat’i nazar bo‘lishga kiritilishi mumkin. Nikohdan oldingi mol-mulk hamda meros yoki hadya qilingan mol-mulk, qoida tariqasida, kiritilmaydi. Biroq ikkinchi tomon uni saqlashga, kamayishining oldini olishga yoki ko‘paytirishga hissa qo‘shgan bo‘lsa, bo‘lishga kiritilishi mumkin (misollar 5, 10, 19, 23).
  • Uy ishlari ham mol-mulkni qo‘lga kiritish, saqlash va ko‘paytirishga qo‘shilgan hissa sifatida inobatga olinishi mumkin. Bo‘lish usuli va miqdori mol-mulkni shakllantirishga qo‘shilgan hissa darajasi, nikoh davomiyligi, turmush sharoiti va boshqa holatlarni umumiy baholash asosida belgilanadi (misollar 5, 23).
  • Umumiy mol-mulkni shakllantirish yoki oilaning iqtisodiy hayotini ta’minlash uchun olingan qarzlar mol-mulkni bo‘lishda inobatga olinishi mumkin. Biroq misollarda qarz chegirilgach mol-mulk qolmasa, talab qanoatlantirilmasligi haqidagi qaror bilan birga, faqat qarz qolgan holatda ham uni taqsimlash mumkinligi haqidagi qaror keltirilgan. Shu sababli qarz qanday yuzaga kelgani va uning xususiyatini tekshirish kerak (misollar 3, 18).
  • Nikoh davomida ishlagan turmush o‘rtog‘ining pensiya yoki ishdan bo‘shash nafaqasi bo‘yicha talabi, ishning faktik holatlarini ko‘ruvchi sud majlisi yakunlangan paytda uning iqtisodiy qiymatini baholash mumkin bo‘lsa, bo‘lishga kiritilishi mumkin. Olayotgan davlat xizmatchisi pensiyasi ham bo‘lishga kiritilishi mumkin (misollar 8, 15).
  • Sud tartibida ajrashilganda bo‘lishga kiritiladigan mol-mulk va uning qiymati ishning faktik holatlarini ko‘ruvchi sud majlisi yakunlangan kundagi holatga ko‘ra, xolis dalillar asosida belgilanadi. Alohida yashash boshlanganidan keyin olingan mol-mulk ham, agar u alohida yashashdan oldin er-xotin birgalikda shakllantirgan resurslarga asoslangan bo‘lsa, bo‘lishga kiritilishi mumkin (misollar 13, 19).
  • O‘zaro kelishuv asosida ajrashish sharti bilan tuzilgan mol-mulkni bo‘lish kelishuvi, agar o‘zaro kelishuv asosida ajrashish amalga oshmay, sud tartibida ajrashilgan bo‘lsa, kuchga kirmasligi mumkin. Bunday vaziyatda, agar yangi alohida kelishuv tuzilmagan bo‘lsa, mol-mulkni bo‘lishni oilaviy ishlar bo‘yicha suddan talab qilish kerak (misol 6).
  • Ikkinchi tomonning mol-mulkini aniqlash qiyin bo‘lsa, oilaviy ishlar bo‘yicha sudga mol-mulkni oshkor qilish yoki mol-mulkni aniqlash bo‘yicha so‘rov o‘tkazish haqida ariza berish mumkin. Sud tartibida mol-mulkni bo‘lishda sud faqat taraflarning da’volari bilan cheklanmay, bo‘lishga kiritiladigan mol-mulkni tekshirishi mumkin (Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 48-2- va 48-3-moddalar (가사소송법 제48조의2, 제48조의3); misollar 21, 25).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Faqat turmush o‘rtoqlardan birining nomida bo‘lgan uy uchun ham mol-mulkni bo‘lishni talab qilish mumkinmi?

Mumkin. Agar mol-mulk er-xotin birgalikda shakllantirgan amaldagi umumiy mol-mulk bo‘lsa, uning kimning nomida rasmiylashtirilgani hal qiluvchi mezon hisoblanmaydi. Biroq mol-mulk qanday qo‘lga kiritilgani va har bir tomonning hissasi kabi holatlar ko‘rib chiqilib, qaror qilinadi.

Holat 1, Holat 5, Holat 7

Q. Turmush o‘rtog‘i nikohdan oldin sotib olgan uy ham mol-mulkni bo‘lishga kiritiladimi?

Shaxsiy mol-mulk, qoida tariqasida, bo‘lishga kiritilmaydi. Biroq ikkinchi tomon bu mol-mulkni saqlashga ko‘maklashib, uning kamayishining oldini olgan yoki ko‘payishiga hissa qo‘shgan bo‘lsa, u bo‘lishga kiritilishi mumkin. Bunday hissa qo‘shilgan-qo‘shilmagani aniq holatlar asosida ko‘rib chiqilishi kerak.

Holat 5, Holat 10

Q. Uy bekasining uy ishlari mol-mulkni bo‘lishda ham inobatga olinadimi?

Uy ishlari er-xotinning mol-mulkni qo‘lga kiritishi, saqlashi va ko‘paytirishiga qo‘shgan hissa sifatida inobatga olinishi mumkin. Mol-mulkni shakllantirishga qo‘shilgan hissa darajasi uy ishlari bilan birga turli holatlarni umumiy baholash orqali belgilanadi.

Holat 5, Holat 23

Q. Er-xotinning mol-mulki bo‘lmasa-yu, faqat qarzi bo‘lsa ham, uni bo‘lish kerakmi?

Birgalikdagi turmush yoki mol-mulkni shakllantirish jarayonida yuzaga kelgan qarzlar mol-mulkni bo‘lishda taqsimlanishi lozim bo‘lgan majburiyat sifatida inobatga olinishi mumkin. Biroq ayrim misollarda bo‘lish hisobiga olinadigan qarzlar mol-mulkdan chegirilgach, hech narsa qolmasa, talab qanoatlantirilmasligi haqida qarorlar ham bor. Shu sababli qarz nima sababdan yuzaga kelgani va birgalikdagi turmush uchun olingan-olinmagani muhim.

Holat 3, Holat 18

Q. Hali ishdan bo‘shamagan turmush o‘rtog‘ining ishdan bo‘shash nafaqasini ham bo‘lish mumkinmi?

Ajrashish paytida ishdan bo‘shash nafaqasi amalda olinmagan bo‘lsa ham, ishning faktik holatlarini ko‘ruvchi sud majlisi yakunlangan paytda pensiya yoki ishdan bo‘shash nafaqasi bo‘yicha talabning iqtisodiy qiymatini baholash mumkin bo‘lsa, u mol-mulkni bo‘lishga kiritilishi mumkin. Misolda shu vaqtda ishdan bo‘shagan taqdirda kutiladigan nafaqa miqdori mezon qilib olinishi tushuntirilgan.

Holat 15

Q. O‘zaro kelishuv asosida ajrashayotganda mol-mulkni bo‘lish huquqidan voz kechish haqida oldindan tilxat yozgan bo‘lsam, endi talab qila olmaymanmi?

Misolda nikoh bekor qilinishidan oldin hali aniq shakllanmagan mol-mulkni bo‘lish huquqidan oldindan voz kechishga yo‘l qo‘yilmasligi haqidagi sud qarori keltirilgan. Biroq bu holat ajrashgandan keyin mol-mulkni bo‘lish bo‘yicha amalda aniq kelishuv tuzilgan holatdan farq qiladi.

Holat 24

Q. Ajrashgandan keyin ham mol-mulkni bo‘lishni talab qilish mumkinmi?

O‘zaro kelishuv asosida ajrashgandan keyin ham mol-mulkni bo‘lishni talab qilish mumkin. Biroq misolga ko‘ra, ajrashgan kundan boshlab 2 yil o‘tsa, mol-mulkni bo‘lish talabi qilish huquqi tugaydi. Kelishuvga erishilmasa yoki kelishuv tuzish imkoni bo‘lmasa, oilaviy ishlar bo‘yicha sudga murojaat qilish mumkin.

Holat 3, Holat 5, Holat 7

Q. Turmush o‘rtog‘im mol-mulkini yashirsa yoki uni qayerda saqlashini bilmasam, nima qilishim kerak?

Oilaviy ishlar bo‘yicha sudga mol-mulkni oshkor qilish haqida ariza berib, ikkinchi tomondan mol-mulk ro‘yxatini taqdim etishni so‘rash mumkin. Agar faqat shu ro‘yxat asosida ishni hal qilish qiyin deb topilsa, mol-mulkni aniqlash uchun so‘rov o‘tkazishni ham so‘rash mumkin.

Holat 25

Q. Amaldagi nikoh munosabati tugaganda mol-mulkni bo‘lishni talab qilish mumkinmi?

Nikoh rasmiy qayd etilmagan bo‘lsa ham, nikoh tuzish niyati va er-xotin bo‘lib birga yashash holati mavjudligi tan olinadigan amaldagi nikoh munosabati bo‘lsa, bu munosabat tugaganda birgalikda orttirilgan mol-mulkni bo‘lishni talab qilish mumkin. Biroq misolda amaldagi nikohdagi tomonlardan biri vafot etganida, tirik qolgan tomon mol-mulkni bo‘lish huquqiga ega emasligi haqidagi sud qarori keltirilgan.

Holat 1, Holat 9

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksi, 830-modda (민법 제830조)
  • Fuqarolik kodeksi, 839-2-modda (민법 제839조의2)
  • Fuqarolik kodeksi, 843-modda (민법 제843조)
  • Fuqarolik kodeksi, 974-modda (민법 제974조)
  • Fuqarolik kodeksi, 975-modda (민법 제975조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1057-2-modda (민법 제1057조의2)
  • Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 48-2-modda (가사소송법 제48조의2)
  • Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 48-3-modda (가사소송법 제48조의3)
  • Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 64-modda, 1-qism (가사소송법 제64조 제1항)
  • Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 67-modda, 1-qism (가사소송법 제67조 제1항)
  • Oilaviy ishlar bo‘yicha sud ish yuritish to‘g‘risidagi qonun, 68-modda, 1-qism, 1-band (가사소송법 제68조 제1항 제1호)
  • Sud ishlarini jadallashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi maxsus qonun, 3-modda (소송촉진 등에 관한 특례법 제3조)
  • Uy-joy ijarasini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun (주택임대차보호법)
  • Tijorat binolari ijarasini himoya qilish to‘g‘risidagi qonun, 2- va 3-moddalar (상가건물임대차보호법 제2조, 제3조)
  • Davlat xizmatchilarining pensiyasi to‘g‘risidagi qonun, 46-3-modda va keyingi moddalar (공무원연금법 제46조의3 이하)

E’tibor bering

  • Misolga ko‘ra, mol-mulkni bo‘lish huquqi ajrashgan kundan boshlab 2 yil o‘tgach tugaydi. Ajrashgandan keyin talab qilishni ko‘rib chiqayotgan bo‘lsangiz, muddatni tekshiring.
  • O‘zaro kelishuv asosida ajrashish sharti bilan tuzilgan mol-mulkni bo‘lish kelishuvi sud tartibida ajrashilgan taqdirda kuchga kirmasligi mumkin. Nikoh bekor qilinishidan oldin huquqdan voz kechish haqida yozilgan tilxat ham hali aniq shakllanmagan huquqdan oldindan voz kechish sifatida yo‘l qo‘yilmasligi mumkin.
  • Qarz mavjudligining o‘zi ikkinchi tomonda avtomatik ravishda uni bo‘lish majburiyatini yuzaga keltirmaydi. Qarz birgalikdagi turmush yoki umumiy mol-mulkni shakllantirish bilan bog‘liq yoki bog‘liq emasligini tekshirish kerak; turli holatlarda qaror har xil bo‘lishi mumkin.
  • Ajrashish bilan birga pul to‘lashni belgilagan mol-mulkni bo‘lish haqidagi sud qarori bo‘yicha kechiktirilgan to‘lov foizi, misolga ko‘ra, qaror kuchga kirgan kunning ertasidan hisoblanadi va Sud ishlarini jadallashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi maxsus qonunda nazarda tutilgan foiz stavkasi qo‘llanmasligi mumkin.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 사실혼 파기로 인한 재산분할청구가 가능한지
  2. 재산분할로 소유권이전 될 경우 임차보증금반환채무 인수 형태
  3. 청산대상 채무액 공제 시 잔액이 없어도 재산분할청구 가능한지
  4. 이혼과 동시에 명한 재산분할채무의 이행기 및 적용이율
  5. 이혼 또는 혼인의 취소 시 재산분할청구
  6. 협의이혼을 전제한 재산분할약정의 재판상이혼 시 적용 여부
  7. 부부일방이 명의신탁한 부동산도 재산분할청구의 대상인지
  8. 향후 수령할 공무원 퇴직연금이 재산분할의 대상이 되는지
  9. 사실혼당사자의 사망과 재산분할청구권
  10. 부부일방의 고유재산이 재산분할청구대상에 포함되는지
  11. 이혼 및 위자료의 소송이 확정된 경우 위자료에 대한 이행명령
  12. 반소 인용 시 기각된 본소에 병합된 재산분할청구의 판단 여부
  13. 재판상 이혼을 전제로 한 재산분할에 있어 분할대상 재산과 액수산정의 기준시기
  14. 이혼 시 재산분할에 있어, 성년인 자녀들에 대한 부양의무를 지는 경우 이러한 사정 참작 여부
  15. 회사퇴직금도 재산분할청구의 대상이 될 수 있는지
  16. 단기간 혼인생활 파탄 시 일방이 혼인생활을 위해 지출한 비용의 반환 가부
  17. 재산분할합의가 해제된 경우 재산분할청구의 적법 여부
  18. 이혼 시 양 당사자가 채무만이 존재할 경우 채무도 재산분할이 되는지 여부
  19. 부부의 일방이 별거 후에 취득한 재산이 재산분할의 대상이 되는지
  20. 재산 분할시 상대방의 직업 등 기타 참작할 만한 사유
  21. 법원이 재산분할대상을 직권으로 조사할 수 있는지
  22. 이혼 시 재산분할의 지연 손해금 산정
  23. 재산분할에 있어 가사노동에 대한 평가
  24. 재산분할 청구권을 이혼 전 미리 포기할 수 있는지
  25. 재산 명시 및 재산 조회 제도

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).