LegalPost

Meros ulushini hisoblash va mol-mulkni taqsimlash bo‘yicha qo‘llanma

29 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Vasiyatnoma bo‘lmasa, qonuniy meros ulushlari asos qilib olinadi, biroq turmush o‘rtog‘iga qo‘shiladigan qo‘shimcha ulush, tiriklik vaqtida berilgan hadya yoki vasiyat qilib qoldirilgan mol-mulk hamda hissani e’tirof etish tufayli amaldagi taqsimot o‘zgarishi mumkin. Meros mol-mulki vasiyatnomada belgilangan tartibda, birgalikda meros oluvchilarning barchasi kelishgan holda yoki kelishuvga erishilmaganida oilaviy sud tartib-taomillari orqali taqsimlanadi.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Turmush o‘rtog‘i → Farzandlar → Birgalikda meros oluvchilar → Meros qoldi Ulush va taqsimotni aniqlang → Vasiyatnoma bormi? → Ha — Fuqarolik kodeksi, 1012-modda → Yo‘q → Turmush o‘rtog‘i farzandlar yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuqori avlod bilan birga meros olyaptimi? → Ha — ulushiga 50 foiz qo‘shiladi, Fuqarolik kodeksi, 1009-modda → Yo‘q — bir xil navbatdagilar, qoida tariqasida, teng ulush oladi → Barcha birgalikda meros oluvchilar kelishdimi? → Ha — Fuqarolik kodeksi, 1013-modda → Yo‘q — Fuqarolik kodeksi, 1013-moddaning 2-bandi, 269-moddaning 1-bandi → Taqsimot vasiyatnoma yoki barcha merosxo‘rlar kelishuvi bo‘yicha Kelishuvdagi ulushlar qonuniy ulushlarga teng bo‘lishi shart emas → Kelishuv bo‘lmasa, oilaviy sudga yarashtirish uchun murojaat qiling Yarashtirish bo‘lmasa, sud nizoni hal qiladi; mol-mulk aslicha yoki kim oshdi savdosida taqsimlanishi mumkin → Hadya yoki …

Asosiy qoidalar

  • Bir xil navbatdagi merosxo‘rlar, qoida tariqasida, merosni teng ulushlarda oladi. Turmush o‘rtog‘i farzandlar yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuqori avlod qarindoshlari bilan birgalikda meros olsa, uning ulushiga 50 foiz qo‘shiladi (Fuqarolik kodeksi, 1009-modda (민법 제1009조)).
  • Birgalikda meros oluvchilardan biriga tiriklik vaqtida hadya berilgan yoki mol-mulk vasiyat qilib qoldirilgan bo‘lsa, aniq meros ulushini hisoblash uchun bu mol-mulk meros ulushining oldindan berilishi deb qaralishi mumkinmi, shuni aniqlash kerak. Bu maxsus manfaat deb hisoblanishi yoki hisoblanmasligi meros qoldiruvchining mol-mulki, daromadi, turmush darajasi va oilaviy vaziyatlarni hisobga olgan holda baholanadi (Fuqarolik kodeksi, 1008-modda (민법 제1008조); Oliy sudning 1998-yil 8-dekabrdagi 97므513, 520, 97스12-sonli qarori).
  • Meros qoldiruvchiga alohida g‘amxo‘rlik qilgan yoki uning mol-mulkini saqlash yoxud ko‘paytirishga alohida hissa qo‘shgan birgalikda meros oluvchi o‘z hissasini e’tirof etishni talab qilishi mumkin. Kelishuvga erishilmasa yoki kelishuv tuzishning imkoni bo‘lmasa, oilaviy suddan bu hissa miqdorini belgilash so‘ralishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 1008-moddaning 2-bandi (민법 제1008조의2)).
  • Meros mol-mulki vasiyatnomada belgilangan usulda, birgalikda meros oluvchilarning barchasi kelishgan holda yoki sud tartib-taomillari orqali taqsimlanishi mumkin. Kelishuv asosidagi taqsimotda har bir merosxo‘rga tegadigan ulush qonuniy meros ulushiga albatta teng bo‘lishi shart emas (Fuqarolik kodeksi, 1012-modda (민법 제1012조), 1013-modda (민법 제1013조)).
  • Merosni taqsimlash bo‘yicha kelishuvda birgalikda meros oluvchilarning barchasi qatnashishi kerak. Voyaga yetmagan bola bilan ota-onalik huquqiga ega ota-ona manfaatlari qarama-qarshi bo‘lgan taqsimlash kelishuvida maxsus vakil talab qilinishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 921-modda (민법 제921조)).
  • Kelishuvga erishilmasa, oilaviy sudga yarashtirish to‘g‘risida ariza berish, yarashtirish amalga oshmasa esa suddan nizoni hal qilishni so‘rash mumkin. Sud tomonidan taqsimlashda, qoida tariqasida, mol-mulk aslicha taqsimlanadi, ammo holatlarga qarab uni kim oshdi savdosida sotish haqida qaror chiqarilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 1013-moddaning 2-bandi (민법 제1013조 제2항), 269-moddaning 1-bandi (민법 제269조 제1항)).
  • Birgalikda meros oluvchilardan biri boshqa merosxo‘rlarning ulushlarini ham qo‘shgan holda, qonuniy meros ulushlariga muvofiq butun merosni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berishi mumkin. Biroq ayrim merosxo‘rlarning ulushlarini alohida ro‘yxatdan o‘tkazish misolda tan olinmagan (Ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha 1996-yil 7-oktabrdagi 5-276-sonli namuna; Oliy sudning 1995-yil 22-fevraldagi 94마2116-sonli qarori).
  • Merosxo‘r bo‘lishi kerak bo‘lgan farzand avval vafot etsa yoki meros olish huquqidan mahrum etilsa, uning to‘g‘ridan-to‘g‘ri avlodlari va boshqalar vorislik bo‘yicha meros olishi mumkin. Aksincha, merosdan voz kechish vorislik bo‘yicha meros olishga asos bo‘lmaydi. Barcha merosxo‘rlar voz kechgan taqdirda, keyingi navbatdagi merosxo‘rlar masalasi yuzaga kelishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 1001-modda (민법 제1001조), 1010-modda (민법 제1010조); Oliy sudning 2001-yil 9-martdagi 99다13157-sonli qarori; Oliy sudning 1995-yil 7-apreldagi 94다11835-sonli qarori).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Vasiyatnoma bo‘lmasa, turmush o‘rtog‘i va farzandlar merosdan qanday ulush oladi?

Bir xil navbatdagi farzandlar, qoida tariqasida, merosni teng ulushlarda oladi, turmush o‘rtog‘i esa farzandlardan birining ulushidan 50 foiz ko‘proq oladi. Misoldagidek, turmush o‘rtog‘i va uch nafar farzand merosni birgalikda olganda, ulushlar turmush o‘rtog‘i uchun 3/9, har bir farzand uchun esa 2/9 bo‘ladi.

Holat 14, Holat 23

Q. Tirikligida olingan nikoh yoki uy-joy uchun mablag‘ ham meros ulushiga ta’sir qiladimi?

Hadya yoki vasiyat qilib qoldirish bo‘lganining o‘zi uni albatta maxsus manfaat sifatida hisoblash uchun yetarli emas. Meros qoldiruvchining mol-mulki, turmush darajasi, oilaviy vaziyatlar va boshqa holatlar hisobga olinib, buni meros ulushining oldindan berilishi deb hisoblash mumkinligi aniqlanadi. Agar bu maxsus manfaat bo‘lsa, aniq meros ulushini hisoblashda inobatga olinadi.

Holat 1, Holat 15

Q. Ota-onasiga qaragan yoki mol-mulk orttirishga hissa qo‘shgan merosxo‘r ko‘proq ulush olishi mumkinmi?

Agar birgalikda meros oluvchilardan biri meros qoldiruvchiga alohida g‘amxo‘rlik qilgan yoki mol-mulkni saqlash yoxud ko‘paytirishga alohida hissa qo‘shgan bo‘lsa, u o‘z hissasini e’tirof etishni talab qilishi mumkin. Odatdagi hissadan farqli alohida hissa bo‘lishi kerak. Kelishuvga erishilmasa, oilaviy suddan bu masala bo‘yicha qaror chiqarishni so‘rash mumkin.

Holat 10, Holat 20, Holat 25

Q. Merosxo‘rlardan biri meros mol-mulkini taqsimlashga qarshi bo‘lsa, nima qilish kerak?

Merosni kelishuv asosida taqsimlash uchun birgalikda meros oluvchilarning barchasi rozilik bildirishi kerak. Shu sababli ayrim merosxo‘rlar o‘zaro tuzgan kelishuv bilan butun mol-mulkni taqsimlab bo‘lmaydi. Kelishuvga erishilmasa, oilaviy sudga yarashtirish to‘g‘risida ariza berish mumkin; yarashtirish amalga oshmasa, suddan nizoni hal qilish so‘ralishi mumkin.

Holat 2, Holat 13

Q. Merosni ro‘yxatdan o‘tkazishga hamkorlik qilmaydigan shaxs bo‘lsa ham, ro‘yxatdan o‘tkazish mumkinmi?

Misolga ko‘ra, birgalikda meros oluvchilardan biri boshqa merosxo‘rlarning ulushlarini ham qo‘shgan holda, qonuniy meros ulushlariga muvofiq butun merosni ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berishi mumkin. Biroq misolda ayrim merosxo‘rlarning ulushlarini alohida ro‘yxatdan o‘tkazish usuli tan olinmagan.

Holat 4, Holat 13

Q. Farzand ota-onasidan oldin vafot etsa, nabiralar uning o‘rniga meros oladimi?

Farzand meros ochilishidan oldin vafot etsa yoki meros olish huquqidan mahrum etilsa, uning to‘g‘ridan-to‘g‘ri avlodlari farzandga tegishli meros ulushini olishi — vorislik bo‘yicha meros olish masalasi yuzaga keladi. Bunday vorislarning ulushi, qoida tariqasida, avval vafot etgan yoki meros olish huquqidan mahrum etilgan shaxsning meros ulushi asosida belgilanadi.

Holat 5, Holat 6, Holat 19, Holat 21, Holat 22

Q. Farzandlar merosdan voz kechsa ham, nabiralar vorislik bo‘yicha meros oladimi?

Merosdan voz kechish meros olish huquqidan mahrum etilish yoki merosxo‘rning vafoti — vorislik bo‘yicha meros olishga asos bo‘ladigan holatlardan farq qiladi. Misolda turmush o‘rtog‘i va farzandlarning barchasi merosdan voz kechganida, nabiralar keyingi navbatdagi merosxo‘rlar sifatida meros olishi tushuntirilgan.

Holat 7, Holat 18

Q. Ota-ona voyaga yetmagan farzandi nomidan meros mol-mulkini taqsimlashga rozilik bera oladimi?

Agar ota-ona bilan voyaga yetmagan farzand o‘rtasidagi manfaatlar merosni taqsimlash bo‘yicha kelishuvda qarama-qarshi bo‘lishi mumkin bo‘lsa, ota-ona farzandning vakili sifatida ish ko‘ra olmaydi. Misolda har bir voyaga yetmagan bola uchun maxsus vakil tayinlab kelishuv tuzish kerakligi, zarur tartib-taomillarga rioya qilinmay tuzilgan kelishuv esa haqiqiy emas deb topilishi mumkinligi tushuntirilgan.

Holat 2, Holat 11

Q. Avval vafot etgan oila a’zosining meros ulushi hozirgi qoidalar asosida hisoblanadimi?

Misolda meros ulushi meros qoldiruvchi vafot etgan paytda amal qilgan qoidalarga muvofiq hisoblanishi tushuntirilgan. Xususan, ilgari to‘ng‘ich o‘g‘il va ota uyidan chiqib ketgan qizlarning meros ulushlari hozirgidan farqli belgilangan. Shu sababli vafot etgan vaqtni aniqlash kerak.

Holat 3

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksi, 265-modda (민법 제265조)
  • Fuqarolik kodeksi, 269-moddaning 1-bandi (민법 제269조 제1항)
  • Fuqarolik kodeksi, 921-modda (민법 제921조)
  • Fuqarolik kodeksi, 997-modda (민법 제997조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1000-modda (민법 제1000조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1001-modda (민법 제1001조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1003-modda (민법 제1003조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1006-modda (민법 제1006조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1008-modda (민법 제1008조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1008-moddaning 2-bandi (민법 제1008조의2)
  • Fuqarolik kodeksi, 1009-modda (민법 제1009조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1010-modda (민법 제1010조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1012-modda (민법 제1012조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1013-modda (민법 제1013조)
  • Fuqarolik kodeksi, 1014-modda (민법 제1014조)

E’tibor bering

  • Meros ulushi meros qoldiruvchi vafot etgan vaqtda amal qilgan qoidalarga qarab o‘zgarishi mumkin. Shu sababli avvalo vafot etgan vaqtni aniqlash kerak.
  • Merosni taqsimlash bo‘yicha kelishuvda birgalikda meros oluvchilarning barchasi qatnashishi kerak. Voyaga yetmagan bola bilan uning ota-onalik huquqiga ega vakili manfaatlari qarama-qarshi bo‘lsa, maxsus vakil tayinlash talab qilinishi mumkin.
  • Tiriklik vaqtida berilgan hadya maxsus manfaat deb hisoblanishi yoki merosxo‘rning hissasi e’tirof etilishi aniq holatlarga qarab baholanadi. Shu sababli hadya olish yoki mol-mulkni shakllantirishda qatnashishning o‘zi natijani belgilamaydi.
  • Merosdan voz kechish va meros ochilishidan oldingi vafot meros munosabatlarida turlicha ko‘rib chiqiladi. Merosdan voz kechishni vorislik bo‘yicha meros olish bilan bir xil deb hisoblamaslik kerak.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 특별수익자의 상속분
  2. 상속재산의 분할방법
  3. 1990.1.13. 개정된 민법 시행 전 상속인의 법정상속분
  4. 공동상속인의 일부가 상속등기에 협력하지 않을 경우
  5. 본위상속과 대습상속의 계산 (1)
  6. 본위상속과 대습상속의 계산 (2)
  7. 본위상속과 대습상속의 계산 (3)
  8. 상속분 계산 (4)
  9. 상속분 계산 (3)
  10. 피상속인 재산의 증가에 기여한 상속인의 기여분
  11. 상속재산분할협의와 이해상반행위
  12. 특별연고자의 상속재산분여
  13. 상속재산분할협의 불성립 시 상속재산분할 방법
  14. 1990.1.13. 개정된 민법 시행 후 상속인의 법정상속분
  15. 특별수익자가 있는 경우의 상속문제
  16. 상속분 계산 (1)
  17. 상속분 계산 (2)
  18. 본위상속과 대습상속의 계산 (4)
  19. 상속인이 될 자녀 전원이 피상속인의 사망 이전에 사망한 경우 손자들의 상속분
  20. 기여분과 상속분
  21. 대습상속인의 상속분(2)
  22. 상속인이 될 자녀 전원이 피상속인의 사망 이전에 사망한 경우 손자들의 상속분
  23. 인지와 상속분
  24. 특별연고자의 상속재산분여
  25. 기여분(2)

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).