LegalPost

Sud tartibida ajrashish asoslari va tartibi bo‘yicha qo‘llanma

30 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Sud tartibida ajrashish uchun qonunda belgilangan asos bo‘lishi kerak. Nikoh buzilishining sababi va darajasi, munosabatlarni tiklash ehtimoli, tomonlarning aybi kabi aniq holatlar birgalikda ko‘rib chiqiladi. Turmush o‘rtog‘ining qayerdaligi noma’lum bo‘lganda hujjatlarni topshirish usulidan tortib, aybdor turmush o‘rtog‘ining ajrashish talabi va sud qarori qonuniy kuchga kirganidan keyingi xabar berishgacha bo‘lgan masalalarni alohida tekshirish kerak.

Bir qarashda

Tomonlar → Da’vogar turmush o‘rtog‘i → Javobgar turmush o‘rtog‘i → Nikoh buzildi, bir tomon sudda ajrashishni so‘raydi → Qonunda ajrashish uchun asos bo‘ladigan holat bormi? → Ha — Fuqarolik kodeksi 840-modda → Nikohni tiklash amalda imkonsiz darajada buzilganmi? → Yo‘q → Asos yetarli emas yoki talab odatda rad etiladi → Ha → Talab qiluvchi asosiy aybdormi va istisno holat yo‘qmi? → Sudda ajrashish talabi asosli bo‘lishi mumkin → Sabab, ayb va tuzalish ehtimolini → Xiyonat, tashlab ketish yoki jiddiy sabab bor-yo‘qligini tekshiring → Hujjat topshirish tartibini → Manzil noma’lum bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjatlar va e’lon orqali topshirishni tekshiring → Qarordan keyingi tartibni → Qaror kuchga kirgach ajrashish kuchga ega; xabar berish muddati va jarimani tekshiring

Asosiy qoidalar

  • Turmush o‘rtog‘ining xiyonati faqat jinsiy aloqa bilan cheklanmaydi. Jinsiy aloqa bo‘lmagan taqdirda ham, turmush o‘rtog‘idan boshqa kishi bilan birga yashash xiyonat deb topilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 840-modda 1-band (민법 제840조 제1호); Koreya Respublikasi Oliy sudining 1992-yil 10-noyabrdagi 92므68-sonli qarori).
  • Uzrli sababsiz turmush o‘rtog‘iga g‘amxo‘rlik qilmay, uni tashlab ketgan, unga o‘ta adolatsiz munosabatda bo‘lgan yoki nikohni davom ettirishni qiyinlashtiradigan jiddiy sabab mavjud bo‘lgan hollarda ham sud tartibida ajrashishni talab qilish mumkin (Fuqarolik kodeksi, 840-modda 2-band·3-band·6-band (민법 제840조 제2호·제3호·제6호)).
  • Uzrli sababsiz jinsiy aloqadan bosh tortish yoki normal jinsiy hayotga muntazam to‘sqinlik qiladigan holatlar nikohni davom ettirishni qiyinlashtiradigan jiddiy sabab bo‘lishi mumkin. Biroq davolanish va yordam orqali tuzalish ehtimoli bor jinsiy faoliyat buzilishining o‘zi yetarli bo‘lmasligi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 840-modda 6-band (민법 제840조 제6호); Koreya Respublikasi Oliy sudining 2010-yil 15-iyuldagi 2010므1140-sonli qarori).
  • Ruhiy kasallikka xos alomatlarning o‘zi bilan ajrashishga darhol ruxsat berilmaydi. Tuzalish ehtimoli, davolanish uchun qilingan harakatlar, oila a’zolaridan talab qilinadigan fidoyilik va ular boshdan kechiradigan azob-uqubat kabi turli holatlar hisobga olinadi (Fuqarolik kodeksi, 840-modda 6-band (민법 제840조 제6호); Koreya Respublikasi Oliy sudining 2004-yil 13-sentabrdagi 2004므740-sonli qarori).
  • Juda kam mahr, homilador bo‘la olmaslik yoki vaqtinchalik ajrashish kelishuvi, odatda, sud tartibida ajrashish uchun asos bo‘lmaydi. Ajrashishga kelishilgan va mol-mulk taqsimlangan bo‘lsa ham, nikoh munosabatlari haqiqatda tiklab bo‘lmaydigan darajada barham topgan-topmaganini tekshirish kerak (Fuqarolik kodeksi, 840-modda 6-band (민법 제840조 제6호); Koreya Respublikasi Oliy sudining 1996-yil 26-apreldagi 96므226-sonli qarori).
  • Nikoh buzilishida asosiy ayb turmush o‘rtog‘ida bo‘lsa, u, qoida tariqasida, ajrashishni talab qila olmaydi. Biroq ikkinchi tomonning ham nikohni davom ettirish niyati bo‘lmasa-yu, o‘jarlik yoki qasos hissi tufayli ajrashishga rozi bo‘lmasligi kabi alohida holatlarda istisno qo‘llanishi mumkin (Koreya Respublikasi Oliy sudining 2010-yil 9-dekabrdagi 2009므844-sonli qarori).
  • Turmush o‘rtog‘ining manzili yoki ish joyi noma’lum bo‘lgani uchun hujjatlarni odatdagi tartibda topshirish imkonsiz bo‘lsa, tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlab, sudga e’lon orqali topshirish haqida ariza berish mumkin. Birinchi va keyingi e’lon orqali topshirishning kuchga kirish vaqti turlicha bo‘lgani uchun tartалni tekshirish lozim (Fuqarolik protsessual kodeksi, 194-modda·195-modda·196-modda (민사소송법 제194조·제195조·제196조)).
  • Sud tartibida ajrashish haqidagi qaror qonuniy kuchga kirgach, ajrashish kuchga ega bo‘ladi. Ajrashganlik haqida xabar berish esa oilaviy munosabatlar reyestrini tartibga keltirish uchun amalga oshiriladigan tartibdir. Xabar berish muddatini o‘tkazib yuborish ajrashishning kuchini yo‘qotmaydi, biroq jarima solinishi mumkin (Oilaviy munosabatlarni ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi qonun, 78-modda·58-modda·121-modda·122-modda (가족관계의 등록 등에 관한 법률 제78조·제58조·제121조·제122조)).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Turmush o‘rtog‘imning manzilini bilmasam, ajrashish bo‘yicha sud ishini yurita olamanmi?

Hujjatlarni odatdagi tartibda topshirish imkoni bo‘lmasa, sudga e’lon orqali topshirish haqida ariza berish mumkin. Amaliy misolda arizaga bekor qilingan yashash joyi ro‘yxati ko‘chirmasi, yashamayotganlik to‘g‘risidagi ma’lumotnoma kabi hozirgi manzilni aniqlash imkoni yo‘qligini tasdiqlovchi hujjatlarni ilova qilish usuli ko‘rsatilgan.

Holat 1

Q. Uydan ketib qolganlik haqida xabar berib, ma’lum muddat o‘tsa, nikoh avtomatik ravishda bekor bo‘ladimi?

Yo‘q. Uydan ketib qolganlik haqida xabar berishning o‘zi nikohni bekor qilmaydi. Biroq uzrli sababsiz uydan ketib, turmush o‘rtog‘i sifatidagi majburiyatlarini bajarmaslik muayyan holatlarda sud tartibida ajrashish uchun asos bo‘ladigan qasddan tashlab ketish deb baholanishi mumkin.

Holat 11

Q. Turmush o‘rtog‘im jinsiy aloqadan bosh tortsa, sud tartibida ajrashish mumkinmi?

Uzrli sababsiz jinsiy aloqadan bosh tortish yoki er-xotinning jinsiy ehtiyojlarini odatdagidek qondirishni qiyinlashtiradigan holatlar nikohni davom ettirishni qiyinlashtiradigan jiddiy sabab bo‘lishi mumkin. Biroq davolanish yoki yordam orqali tuzalish ehtimoli bo‘lgan vaqtinchalik jinsiy nuqsonning o‘zi ajrashish uchun asos bo‘lmasligi mumkin.

Holat 3, Holat 20, Holat 24

Q. Turmush o‘rtog‘imda ruhiy kasallikka xos alomatlar bo‘lsa, ajrashishim mumkinmi?

Ruhiy kasallikka xos alomatlar borligining o‘zi bilan ajrashishga darhol ruxsat berilmaydi. Tuzalish ehtimoli, davolanish uchun qilingan harakatlar, kasallik sabab oila a’zolaridan talab qilinadigan fidoyilik va ularga yetadigan azob-uqubat kabi aniq holatlar hisobga olinadi. Tuzalish ehtimoli bo‘lsa, davolanish uchun harakat qilish lozimligi haqida sud qarori mavjud.

Holat 6, Holat 12

Q. Nikohning buzilishida aybdor bo‘lgan turmush o‘rtog‘i ham ajrashishni talab qila oladimi?

Umumiy qoida bo‘yicha, nikohning buzilishida asosiy ayb turmush o‘rtog‘ida bo‘lsa, uning ajrashish haqidagi talabi qanoatlantirilmaydi. Biroq ikkinchi tomonning ham nikohni davom ettirish niyati yo‘qligi xolis ravishda ayon bo‘lsa-yu, u o‘jarlik yoki qasos hissi tufayli ajrashishga rozi bo‘lmasa, alohida holatlarda istisno tariqasida ajrashishga ruxsat berilishi mumkin.

Holat 16, Holat 22

Q. Uzoq vaqt alohida yashagan bo‘lsak va turmush o‘rtog‘im boshqa birov bilan yashayotgan bo‘lsa ham, ajrasha olamanmi?

Aybdor turmush o‘rtog‘ining ajrashish talabi, qoida tariqasida, cheklangan. Biroq uzoq muddat alohida yashash tufayli nikoh munosabatlari butunlay barham topgan holatlarda ayb darajasi kamaygan-kamaymagani, ikkinchi tomonning ruhiy, ijtimoiy va iqtisodiy ahvoli hamda uning turmushi ta’minlanganligi kabi holatlar ko‘rib chiqilishi mumkin. Faqat alohida yashash muddati uzoq bo‘lgani uchun ajrashishga avtomatik tarzda ruxsat berilmaydi.

Holat 17, Holat 19

Q. Ajrashishga kelishib, moddiy ma’naviy zarar uchun tovon yoki mol-mulkni o‘zaro bergan bo‘lsak, bu sud tartibida ajrashish uchun asos bo‘ladimi?

Ajrashishga kelishilganligi yoki pul to‘langani yoxud mol-mulk taqsimlangani, odatda, o‘z-o‘zidan sud tartibida ajrashish uchun asos bo‘lmaydi. Bunday holatlar er-xotin munosabatlarini qaytarib bo‘lmaydigan darajada buzgan-buzmagani va ular nikoh munosabatlarining mohiyatan barham topgan holatida yashagan-yashamagani kabi alohida holatlar ko‘rib chiqilishi kerak.

Holat 18, Holat 23

Q. Ajrashish haqidagi sud qarori qonuniy kuchga kirganidan keyin xabar berish muddatini o‘tkazib yuborsam, ajrashish haqiqiy emas bo‘lib qoladimi?

Yo‘q. Sud tartibida ajrashish haqidagi qaror qonuniy kuchga kirgach, ajrashish kuchga ega bo‘ladi. Shu sababli xabar berish muddatini o‘tkazib yuborish ajrashishning kuchini yo‘qotmaydi. Biroq xabar berish kechiktirilgani uchun jarima solinishi mumkin; ajrashish hali oilaviy munosabatlar reyestriga kiritilmagan bo‘lsa, xabar berish tartibini bajarish kerak.

Holat 8

Q. Ajrashish bo‘yicha sud ishi davom etayotgan paytda turmush o‘rtog‘im boshqa kishi bilan xiyonat qilsa, bu har doim noqonuniy harakat hisoblanadimi?

Amaliy misoldagi sud qarorida faqat ajrashish bo‘yicha sud ishi hali davom etayotgan-etmayotganiga qarab emas, balki er-xotinning birgalikdagi hayoti allaqachon tiklab bo‘lmaydigan darajada buzilgan-buzilmaganiga qarab baholash lozimligi tushuntiriladi. Agar shunday holat yuzaga kelgan bo‘lsa, uchinchi shaxs bilan jinsiy munosabat turmush o‘rtog‘ining er-xotinning birgalikdagi hayotiga oid huquqini buzuvchi noqonuniy harakat deb hisoblanmasligi mumkin.

Holat 13

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksi, 834-modda (민법 제834조)
  • Fuqarolik kodeksi, 826-modda (민법 제826조)
  • Fuqarolik kodeksi, 833-modda (민법 제833조)
  • Fuqarolik kodeksi, 840-modda 1-band·2-band·3-band·6-band (민법 제840조 제1호·제2호·제3호·제6호)
  • Fuqarolik kodeksi, 842-modda (민법 제842조)
  • Fuqarolik kodeksi, 909-modda 4-band (민법 제909조 제4항)
  • Fuqarolik kodeksi, 940-modda (민법 제940조)
  • Fuqarolik kodeksi, 947-modda (민법 제947조)
  • Fuqarolik kodeksi, 949-modda (민법 제949조)
  • Fuqarolik protsessual kodeksi, 174-modda (민사소송법 제174조)
  • Fuqarolik protsessual kodeksi, 194-modda (민사소송법 제194조)
  • Fuqarolik protsessual kodeksi, 195-modda (민사소송법 제195조)
  • Fuqarolik protsessual kodeksi, 196-modda (민사소송법 제196조)
  • Fuqarolik protsessual kodeksi, 220-modda (민사소송법 제220조)
  • Fuqarolik protsessual qoidalari, 54-modda 1-band (민사소송규칙 제54조 제1항)

E’tibor bering

  • Sud tartibida ajrashish mumkinligini faqat bitta da’vo qilingan sababga qarab qat’iy belgilash qiyin. Nikoh davom etgan muddat, uning buzilishiga sabab bo‘lgan holatlar va ayb, munosabatlarni tiklash ehtimoli kabi aniq holatlar ham birgalikda ko‘rib chiqilishi kerak.
  • E’lon orqali topshirishda ikkinchi tomonning manzili yoki ish joyi noma’lum ekanini ko‘rsatuvchi holatlar va ularni tasdiqlovchi hujjatlar muhim. Amaliy misolda birinchi e’lon orqali topshirish e’lon qilingan kundan boshlab 2 hafta o‘tgach kuchga kirishi, ayni tomon uchun keyingi e’lon orqali topshirish esa amalga oshirilgan kunning ertasiga kuchga kirishi tushuntiriladi.
  • Sud tartibida ajrashganlik haqida qaror qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab 1 oy ichida xabar berish kerak. Muddat o‘tkazib yuborilsa ham ajrashish o‘z kuchida qoladi, biroq jarima solinishi mumkin.
  • Ruhiy kasallik, jinsiy nuqson, uzoq muddat alohida yashash va aybdor turmush o‘rtog‘ining istisno tariqasida ajrashish talabi kabi masalalarda amaliy misollardagi sud qarorlari ham xulosa aniq holatlarga qarab o‘zgarishi mumkinligini nazarda tutadi.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 공시송달에 의한 이혼
  2. 이혼사유의 존재가 계속되는 경우 이혼청구권의 제척기간 적용 여부
  3. 정당한 이유 없는 성교 거부가 재판상 이혼의 사유가 되는지
  4. 후견인이 의사무능력상태에 있는 자를 대리하여 그 배우자를 상대로 재판상 이혼을 청구할 수 있는지 여부
  5. 외국인 남성과 한국인 여성 사이의 재판상 이혼에 있어 우리나라법원에 관할이 존재하는지 여부
  6. 배우자가 정신병적인 증세를 보이는 경우, 재판상 이혼청구를 할 수 있는지 여부
  7. 남편이 가정을 돌보지 않고 아내를 유기한 경우
  8. 이혼판결 확정 후 그 신고기간 내 이혼신고를 하지 않은 경우
  9. 북한이탈주민이 북한지역의 잔존 배우자를 상대로 대한민국 법원에 이혼청구가 가능한지 여부
  10. 재판상 이혼청구 소송에 있어서 소취하합의의 효력
  11. 가출신고를 하면 이혼이 될 수 있는지
  12. 부부의 일방이 정신병적 증세를 보인다 하여 곧바로 이혼청구를 할 수 있는지 여부
  13. 재판상 이혼사건 진행 중 상대방의 부정행위가 불법행위를 구성하는지 여부
  14. 빈약한 혼수, 임신불능을 이유로 이혼을 청구할 수 있는지 여부
  15. 과도한 신앙생활로 인한 재판상 이혼의 가부
  16. 유책배우자의 이혼청구에 대해 상대방이 반소로 이혼을 구할 경우, 본소청구가 타당한지
  17. 장기간의 별거 중 유책배우자의 재판상 이혼청구 가부
  18. 이혼 합의사실의 존재가 재판상이혼사유에 해당되는지
  19. 유책배우자의 재판상 이혼청구가 가능한지
  20. 성적 불능 기타 부부 상호간의 성적 요구의 정상적인 충족을 저해하는 사실이 존재하는 경우 재판상 이혼 가부
  21. 배우자가 악의로 다른 일방을 유기한 경우에 해당하는지 여부(민법 제840조 제2호, 제3호, 제6호에 해당하는지 여부)
  22. 유책배우자의 이혼청구권이 인정되는 경우
  23. 이혼 합의사실의 존재가 재판상 이혼사유에 해당하는지 여부
  24. 심인성 음경발기부전증과 혼인파탄의 책임
  25. 민법 제840조 제1호 소정의 “부정한 행위”의 의미

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).