Mehnatga oid eng ustuvor tartibda qoplash huquqi: ish haqi va ishdan bo‘shatish nafaqasini taqsimlash bo‘yicha qo‘llanma
28 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Eng ustuvor tartibda qoplash huquqi — muayyan ish haqi va ishdan bo‘shatish nafaqasi kabi talablarni ish beruvchining mol-mulkidan garov bilan ta’minlangan kreditorlar yoki boshqa kreditorlardan oldin undirish huquqidir. Biroq talab qamrovini, mol-mulk ish beruvchiga tegishli yoki tegishli emasligini, shuningdek auksion jarayonida taqsimot talabini berish va dalillarni taqdim etish muddatlarini tekshirish kerak.
Bir qarashda

Asosiy qoidalar
- Yakuniy 3 oylik ish haqi va ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa tufayli to‘lanadigan kompensatsiya ish beruvchining jami mol-mulkidan garov yoki ipoteka bilan ta’minlangan talablar, soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlar hamda boshqa talablardan ustun ravishda qoplanishi mumkin (Mehnat standartlari to‘g‘risidagi qonun, 38-modda (근로기준법 제38조 제2항)).
- Ishdan bo‘shatish nafaqasining oxirgi 3 yilga tegishli qismi ham eng ustuvor tartibda qoplanishi mumkin; misolda nafaqa to‘lash uchun asos taqsimot talabini berish muddati tugaguniga qadar yuzaga kelishi kerakligi tushuntiriladi (Xodimlarning ishdan bo‘shatish nafaqalarini kafolatlash to‘g‘risidagi qonun, 12-modda (근로자퇴직급여 보장법 제12조), 22-misol).
- Yakuniy 3 oylik ish haqi ish haqini to‘lash majburiyati yuzaga kelgan vaqtni emas, balki ishdan bo‘shashdan oldingi yakuniy 3 oyda ishlangan vaqt uchun to‘lanadigan ish haqini anglatadi. Bu davr ishdan bo‘shagan sanadan boshlab orqaga qarab hisoblanadi (20- va 23-misollar).
- Mukofot puli faqat yakuniy 3 oy ichida to‘langanligi sababli to‘liq ustuvor tartibda qoplanmaydi; faqat yakuniy 3 oyda bajarilgan mehnat evaziga to‘g‘ri keladigan qismi qamrab olinadi. Misolda foydalanilmagan yillik ta’til uchun kompensatsiya yakuniy 3 oylik ish haqiga kiritilmaydi, deb qaraladi (23- va 24-misollar).
- «Ish beruvchining jami mol-mulki» deganda, qoida tariqasida, ish haqi majburiyatini o‘z zimmasiga olgan tadbirkorning o‘z mol-mulki tushuniladi. Yuridik shaxs rahbarining yoki kommandit shirkatning to‘liq javobgar sherigining shaxsiy mol-mulkiga, shuningdek bevosita yuqori turuvchi buyurtmachining mol-mulkiga nisbatan, qoida tariqasida, ustuvor tartibda qoplash huquqini talab qilib bo‘lmaydi (1- va 15-misollar).
- Auksion jarayonida ustuvor tartibda qoplanish uchun, qoida tariqasida, taqsimot talabini berish muddati tugaguniga qadar taqsimot talabi berilishi kerak. Muddat o‘tganidan keyin qoldirib ketilgan ishdan bo‘shatish nafaqasi bo‘yicha talabni qo‘shish qiyin (Fuqarolik ijro ishi to‘g‘risidagi qonun, 88-modda (민사집행법 제88조), 7- va 16-misollar).
- Auksionni boshlash haqidagi qaror ro‘yxatga olinishidan oldin ko‘chmas mulkni xatlashni ta’minlagan ish haqi kreditori alohida taqsimot talabi bermagan bo‘lsa ham, taqsimot olishi mumkin. Biroq ustuvor taqsimot olish uchun xatlash bilan ta’minlangan talab ustuvor tartibda qoplanish huquqiga ega ish haqi talabi ekanini taqsimot jadvali tasdiqlanguniga qadar dalillar bilan asoslash kerak (Fuqarolik ijro ishi to‘g‘risidagi qonun, 148-modda (민사집행법 제148조), 8-, 17- va 25-misollar).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Yakuniy 3 oylik ish haqi ishdan bo‘shagan kundanmi yoki korxona to‘lovga qobiliyatsiz bo‘lgan kundanmi hisoblanadi?
Misolda yakuniy 3 oy ishdan bo‘shagan sana asosida, korxona to‘lovga qobiliyatsiz bo‘lgan sana asosida emas, aniqlanishi tushuntiriladi. Ushbu davrda haqiqatda ishlangan vaqt uchun to‘lanadigan ish haqi qamrab olinadi. Hatto xodim korxona to‘lovga qobiliyatsiz bo‘lishidan 3 oy oldin ishdan bo‘shagan bo‘lsa ham, unga to‘lanmay qolgan yakuniy 3 oylik ish haqi ustuvor tartibda qoplanishi mumkin.
Q. Yakuniy 3 oy ichida to‘langan mukofot puli to‘liq eng ustuvor tartibda qoplanadimi?
Yo‘q. Bu faqat to‘langan vaqtga qarab belgilanmaydi; mukofot pulining faqat yakuniy 3 oyda bajarilgan mehnat evaziga to‘g‘ri keladigan qismi qamrab olinadi.
Q. Foydalanilmagan yillik ta’til uchun kompensatsiya ham yakuniy 3 oylik ish haqiga kiradimi?
Misolga ko‘ra, ishdan bo‘shash munosabati bilan yuzaga kelgan foydalanilmagan yillik ta’til uchun kompensatsiya yakuniy 3 oyda bajarilgan mehnat evaziga beriladigan haq hisoblanmaydi. Shu sababli u eng ustuvor tartibda qoplanadigan yakuniy 3 oylik ish haqiga kiritilmaydi.
Q. Ish haqi bo‘yicha talabning kechiktirilgan to‘lov uchun zararni qoplash summasi ham garov bilan ta’minlangan kreditorlardan oldin olinishi mumkinmi?
Misolda eng ustuvor tartibda qoplanadigan summaga faqat ish haqi kabi talablarning asosiy qarzi kirishi, kechiktirilgan to‘lov uchun zararni qoplash summasi esa bunday ustuvorlikka ega emasligi tushuntiriladi. Shu sababli kechiktirilgan to‘lov uchun zararni qoplash summasi ham asosiy qarz bilan bir xil navbatda oldin taqsimlanadi, deb bo‘lmaydi.
Q. Ish haqi bo‘yicha talabni ustuvor tartibda qoplatish uchun avval ko‘chmas mulkni xatlash kerakmi?
Agar ish beruvchiga tegishli ko‘chmas mulk auksionda sotilayotgan bo‘lsa, oldindan mol-mulkni xatlash chorasi ko‘rilmagan taqdirda ham taqsimot talabini berish muddati tugaguniga qadar taqsimot talabini berish mumkin. Biroq ish beruvchining mol-mulki uchinchi shaxsga o‘tib ketishi mumkin bo‘lsa, mol-mulkni saqlab qolish choralarini ko‘rish zarur yoki zarur emasligini ko‘rib chiqish kerak.
Q. Auksion boshlanishidan oldin ish haqi bo‘yicha talab yuzasidan mol-mulk xatlangan bo‘lsa, taqsimot talabi berish shart emasmi?
Misolda birinchi auksionni boshlash haqidagi qaror ro‘yxatga olinguniga qadar mol-mulki xatlangan kreditor taqsimot talabini alohida bermagan bo‘lsa ham taqsimot olishi mumkinligi tushuntiriladi. Biroq ish haqi bo‘yicha talabni ustuvor tartibda qoplatish uchun xatlash talabi asosidagi talab ustuvor tartibda qoplanish huquqiga ega ish haqi talabi ekanini taqsimot jadvali tasdiqlanguniga qadar dalillar bilan asoslash kerak.
Q. Taqsimot talabini berish muddati o‘tganidan keyin ishdan bo‘shatish nafaqasi bo‘yicha talabni qo‘shish mumkinmi?
Misolga ko‘ra, taqsimot talabini berish muddati tugaguniga qadar bildirilgan talablar doirasidan tashqariga chiqib, muddat tugaganidan keyin ishdan bo‘shatish nafaqasi bo‘yicha talabni qo‘shish qiyin. Dastlabki taqsimot talabi arizasida qanday talablar ko‘rsatilgani va taqsimot talabini berish muddati qachon tugashini tekshirish kerak.
Q. Eng ustuvor tartibda qoplash huquqini kompaniya rahbarining yoki bevosita yuqori turuvchi buyurtmachining mol-mulkiga nisbatan ham amalga oshirish mumkinmi?
Qoida tariqasida, ustuvor tartibda qoplanish huquqi tatbiq etiladigan «ish beruvchining jami mol-mulki» ish haqi majburiyatini o‘z zimmasiga olgan tadbirkorning o‘z mol-mulkini anglatadi. Misolda yuridik shaxs rahbarining yoki kommandit shirkatning to‘liq javobgar sherigining shaxsiy mol-mulkiga, shuningdek bevosita yuqori turuvchi buyurtmachining mol-mulkiga nisbatan ish haqi bo‘yicha talabni ustuvor tartibda qoplash huquqini talab qilib bo‘lmasligi tushuntiriladi.
Q. Kompaniyadan ishdan bo‘shashimdan oldin taqsimot talabini berish muddati tugab qolsa, ishdan bo‘shatish nafaqasi ham ustuvor tartibda taqsimlanadimi?
Misolda ishdan bo‘shatish nafaqasining oxirgi 3 yilga tegishli qismi ham taqsimot talabini berish muddati tugaguniga qadar qonuniy ravishda talab qilinishi, shuningdek nafaqa to‘lash uchun asos muddat tugashidan oldin yuzaga kelishi kerakligi tushuntiriladi. Agar xodim muddat tugaganidan keyin ishdan bo‘shagan bo‘lsa, tegishli auksion jarayonida ushbu nafaqani eng ustuvor tartibda qoplatish qiyin.
Tegishli qonunlar
- Mehnat standartlari to‘g‘risidagi qonun, 38-modda (근로기준법 제38조)
- Mehnat standartlari to‘g‘risidagi qonun, 44-modda (근로기준법 제44조)
- Xodimlarning ishdan bo‘shatish nafaqalarini kafolatlash to‘g‘risidagi qonun, 12-modda (근로자퇴직급여 보장법 제12조)
- Fuqarolik ijro ishi to‘g‘risidagi qonun, 88-modda (민사집행법 제88조)
- Fuqarolik ijro ishi to‘g‘risidagi qonun, 148-modda (민사집행법 제148조)
- Fuqarolik ijro ishi to‘g‘risidagi qonun, 268-modda (민사집행법 제268조)
- Fuqarolik kodeksi, 160-modda (민법 제160조)
- Fuqarolik kodeksi, 482-modda (민법 제482조)
- Savdo kodeksi, 777-modda (상법 제777조)
- Qurilish sanoati asoslari to‘g‘risidagi qonun, 88-modda (건설산업기본법 제88조)
E’tibor bering
- Taqsimot talabini berishi shart bo‘lgan kreditor taqsimot talabini berish muddatini o‘tkazib yuborsa, ustuvor tartibda qoplash huquqiga ega bo‘lsa ham, tegishli auksionda taqsimot ololmasligi mumkin.
- Taqsimot talabi arizasida faqat ish haqi ko‘rsatilgan, ishdan bo‘shatish nafaqasi ko‘rsatilmagan bo‘lsa, muddat o‘tganidan keyin nafaqani qo‘shish qiyin bo‘lishi mumkin.
- Eng ustuvor tartibda qoplash huquqi ish beruvchining mol-mulkiga nisbatan qo‘llanadi; mol-mulk uchinchi shaxsga o‘tganidan keyin, qoida tariqasida, unga nisbatan bu huquqni amalga oshirib bo‘lmaydi.
- Mol-mulkni xatlash bilan ta’minlangan kreditor ayrim hollarda taqsimot talabini bermasligi mumkin bo‘lsa ham, taqsimot jadvali tasdiqlanishidan oldin ish haqi bo‘yicha talabning ustuvorligini dalillar bilan asoslashiga to‘g‘ri kelishi mumkin.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 직상수급인 재산에 대해 근로자 임금의 우선변제권 인정되는지
- 선박우선특권과 임금우선특권 사이의 배당순위
- 근로자가 임금채권을 우선변제 받으려면 가압류가 필요한지
- 선원의 임금을 지급받기 위하여 선박우선특권을 실행하는 방법
- 회사가 도산한 경우 임금 및 퇴직금 채권의 배당순위
- 수급인에게 고용된 근로자의 도급인에 대한 노임우선청구권 여부
- 배당요구하지 않은 임금채권자의 부당이득반환청구권
- 경매개시 전 가압류한 임금채권자의 배당기일에서의 우선배당권
- 최우선변제권이 인정되는 채권의 지연손해금도 최우선변제 되는지
- 우선변제권 있는 임금채권을 사용자를 대위하여 변제한 자의 지위
- 임금채권 우선변제권의 추급효 인정 여부
- 사용자의 재산이 이전 된 경우 퇴직금 등 우선변제권 인정 여부
- 사업자의 귀책사유에 따른 휴업수당과 임금의 최우선변제권
- 부도 3개월 이전에 퇴직한 자의 최종 3개월분 임금의 우선변제 여부
- 합자회사 무한책임사원의 재산도 사용자의 총재산에 포함되는지
- 배당요구 종기 후 퇴직금채권 추가 가부
- 우선변제권 있는 임금채권의 소명 시기
- 소액체당금 지급과 최우선변제권
- 담보권과 임금채권의 최우선변제권
- 최우선변제권이 인정되는 “최종 3개월분의 임금채권”의 계산방법
- 담보권과 임금채권의 최우선변제권
- ‘최종 3년간의 퇴직금’의 경우 배당요구 종기일 이전에 퇴직금 지급사유가 발생하여야 하는지 여부
- 최우선변제권 있는 임금채권의 범위와 상여금
- 연차유급휴가수당에 최우선변제권이 인정되는지 여부
- 최우선변제권 있는 임금채권의 배당요구 필요성
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).
