Ko‘char moddiy mol-mulkka nisbatan majburiy ijro tartibi va unga qarshi choralar

32 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Ko‘char moddiy mol-mulk, qoida tariqasida, ijrochi uni egallab olishi orqali xatlovga olinadi; qarzdor va uning turmush o‘rtog‘i birgalikda egallab turgan buyumlar esa umumiy mulk deb taxmin qilinib, ijroga tortilishi mumkin. Uchinchi shaxsga tegishli mol-mulk yoki xatlovdan ozod etilgan mol-mulk bo‘yicha himoya usулларини, turmush o‘rtog‘ining sotib olish va taqsimotdan ulush olish huquqlarini, shuningdek sotuv va takroriy xatlov muddatlarini oldindan bilib olish muhim.

Ishtirokchilar → Qarzdor → Turmush o‘rtog‘i → Uchinchi shaxs mulk egasi → Qarzdorning qarzi sababli ko‘char buyum xatlovga olindi → Buyumni qarzdor egallab turibdimi? → Ha — 189-modda → Yo‘q — egallov holatini aniqlang → Buyum sizga tegishlimi yoki ijroni to‘xtatish huquqingiz bormi? → Ha — 48-modda → Yo‘q → Buyum er-xotin egallagan, egasi noaniq umumiy mulkmi? → Ha — 190, 206 va 221-moddalar → Qarzdor egallagan buyum, qoida tariqasida, xatlovga olinishi mumkin → Mulk huquqi yoki turmush o‘rtog‘ining ulushini himoya qilish chorasi bor → Xatlovdan ozodlikni tekshiring → E’tiroz da’vosi va alohida to‘xtatish arizasini ko‘ring → Sotib olish yoki ulush pulini talab qilish huquqini tekshiring → Qishloq xo‘jaligi, baliqchilik yoki kasb uchun zarur buyumlar → Uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosi ijroni o‘zi to‘xtatmasligi mumkin → Sotuv kunidagi imtiyozli sotib olish yoki ulushga tegishli pul

Asosiy qoidalar

Qarzdor egallab turgan ko‘char moddiy mol-mulk, qoida tariqasida, ijrochi tomonidan egallab olinib, xatlovga qo‘yiladi. Uni tashish qiyin bo‘lsa yoki kreditor rozi bo‘lsa, xatlovga olinganini muhrlash kabi usul bilan belgilab, qarzdorning saqloviga topshirish mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 189-modda (민사집행법 제189조)).
Er-xotin egallab turgan, egasi aniq bo‘lmagan ko‘char moddiy mol-mulk er-xotinning umumiy mulki deb taxmin qilinib, xatlovga olinishi mumkin. Turmush o‘rtog‘i sotuv kunida imtiyozli sotib olish huquqidan foydalanishini bildirishi yoki umumiy mulkdagi o‘z ulushiga to‘g‘ri keladigan sotuv pulini to‘lashni talab qilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 830-moddaning 2-qismi (민법 제830조 제2항); Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 190-, 206- va 221-moddalar (민사집행법 제190조·제206조·제221조)).
Xatlovga olingan buyum o‘zingizga tegishli bo‘lsa yoki ijroni to‘xtatish huquqingiz bo‘lsa, kreditorga qarshi uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosini berishingiz mumkin. Ijroning davom etishiga to‘sqinlik qilish uchun alohida ravishda ijroni to‘xtatish haqida ariza berish talab etilishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 48-modda (민사집행법 제48조)).
Qonunda belgilangan qishloq xo‘jaligi, baliqchilik yoki kasb uchun zarur asboblar kabi buyumlarni xatlovga olish taqiqlanishi mumkin. Shuningdek, taraflarning turmush sharoitini hisobga olib, sud xatlovni bekor qilishi yoki xatlov to‘g‘risida qaror chiqarishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 195- va 196-moddalar (민사집행법 제195조·제196조)).
Saqlash vaqtida qiymati sezilarli darajada pasayishi xavfi bo‘lgan yoki saqlash xarajati haddan tashqari katta bo‘lgan buyumlar muddatidan oldin sotilishi mumkin. Ijrochi xatlovga olingan mol-mulkni saqlash uchun zarur choralarni ko‘rishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 198- va 202-moddalar (민사집행법 제198조·제202조)).
Ko‘char moddiy mol-mulkni takroriy xatlovga olishga birinchi sotuv kunigacha emas, balki mol-mulk haqiqatda sotiladigan sotuv kuni boshlanguniga qadar ruxsat berilishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 215-modda (민사집행법 제215조); Oliy sudning 2011-yil 27-yanvardagi 2010다83939-sonli qarori).
Xaridor to‘lov muddatigacha pulni to‘lamasa, qayta sotuv o‘tkaziladi. Avvalgi xaridor qayta sotuvda qatnasha olmaydi va qayta sotuv narxi pasaygan taqdirda, narxlar o‘rtasidagi farqni to‘lashi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 205-modda (민사집행법 제205조)).
Ijrochining xizmat vazifasini bajarishdagi qasdi yoki ehtiyotsizligi, qonunga xilofligi, zarar va sababiy bog‘liqlik aniqlangan taqdirda, davlatning zararni qoplash majburiyati masalasi ko‘tarilishi mumkin. Biroq qarzdor egallab turgan uchinchi shaxsga tegishli buyum xatlovga olinganining o‘zi ijrochining javobgarligini tan olish uchun yetarli emas (misollar 2, 17 va 25).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Turmush o‘rtog‘imning qarzi sababli uydagi maishiy texnika xatlovga olinsa, nima qilishim kerak?

Agar undiruv qaratilgan mol-mulk o‘zingizga tegishli alohida mol-mulk ekanini isbotlay olsangiz, uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosi orqali nizolashishingiz mumkin. Agar mol-mulk umumiy mulk bo‘lsa yoki mulk kimga tegishliligi aniq bo‘lmasa, sotuv kunida imtiyozli sotib olish huquqingizdan foydalanishingizni bildirishingiz yoki umumiy ulushingizga to‘g‘ri keladigan sotuv pulini to‘lashni talab qilishingiz mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 48-, 206- va 221-moddalar (민사집행법 제48조·제206조·제221조)).

Holat 4, Holat 16

Q. Qarzdorga qarzga bergan buyumim xatlovga olindi. Ijrochidan uni darhol qaytarib berishni talab qila olamanmi?

Ijrochi, qoida tariqasida, mol-mulk kimga tegishliligiga emas, balki qarzdor uni egallab turgan-turmaganiga qarab xatlovga oladi. Mol-mulk egasi ekanini da’vo qilayotgan uchinchi shaxs kreditorga qarshi uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosini berib nizolashishi mumkin. Ijro tugashidan oldin choralar ko‘rish muhim (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 48- va 189-moddalar (민사집행법 제48조, 제189조)).

Holat 13, Holat 17

Q. Uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosini berish auksionni avtomatik ravishda to‘xtatadimi?

Yo‘q. Uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosi berilgan taqdirda ham ijroning davom etishiga to‘sqinlik qilmasligi mumkin. Shu sababli ijroni to‘xtatish uchun alohida ravishda majburiy ijroni to‘xtatish haqida ariza berish kerak. Ijro allaqachon tugagan bo‘lsa, uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosi protsessual jihatdan nomaqbul bo‘lib qolishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 48-modda (민사집행법 제48조)).

Holat 16, Holat 17

Q. Nikohni qayd ettirmasdan birga yashayotgan shaxsning buyumlari ham xatlovga olinishi mumkinmi?

Misolga ko‘ra, er-xotin bo‘lib birgalikda yashashning haqiqiy mazmuniga ega bo‘lgan faktik nikoh munosabatlariga ham er-xotinning umumiy ko‘char moddiy mol-mulkiga oid qoidalar o‘xshash tarzda qo‘llanishi mumkin. Biroq ijro faqat qarzdorning ulushiga qaratiladi; faktik nikoh munosabatlari mavjudligi va birgalikdagi turmushning haqiqiy mazmuni bor-yo‘qligi masala bo‘lishi mumkin.

Holat 7

Q. Turmush o‘rtog‘im umumiy mulkdagi ulushini da’vo qilib, sotuv pulini talab qilsa, bunga qarshi chiqish mumkinmi?

Agar kreditor turmush o‘rtog‘ining umumiy mulk haqidagi da’vosiga e’tiroz bildirsa, u turmush o‘rtog‘iga qarshi umumiy mulk munosabatini inkor etish to‘g‘risida da’vo berishi mumkin. Da’vo berilgan taqdirda turmush o‘rtog‘iga to‘lanishi lozim bo‘lgan summaga teng sotuv puli depozitga qo‘yiladi va sud natijasiga qarab to‘lanadi yoki taqsimlanadi (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 221-moddaning 3-qismi (민사집행법 제221조 제3항)).

Holat 8

Q. Baliqchilik yoki kasb uchun zarur asboblar ham xatlovga olinishi mumkinmi?

Asosan o‘z mehnati bilan baliqchilik qiladigan shaxs uchun zarur bo‘lgan baliq ovlash asboblari va to‘rlari kabi buyumlar xatlovdan ozod etilgan mol-mulk hisoblanishi mumkin. Qonunda belgilangan doirada qishloq xo‘jaligi asboblari yoki kasb uchun zarur bo‘lgan kiyim-bosh va asboblar kabi buyumlarni ham xatlovga olish taqiqlanishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 195-modda (민사집행법 제195조)).

Holat 1, Holat 19

Q. Birinchi auksionda buyum sotilmagan bo‘lsa ham, uni takroran xatlovga olishni so‘rash mumkinmi?

Misolda keltirilgan sud qaroriga ko‘ra, takroriy xatlov uchun chegara vaqt birinchi sotuv kuni emas, balki mol-mulk haqiqatda sotiladigan sotuv kunining boshlanishigacha bo‘lgan muddatdir. Shu sababli birinchi kuni savdo bo‘lmay qolgan bo‘lsa ham, mol-mulk hali haqiqatda sotilmagan taqdirda takroriy xatlovga olish mumkin bo‘lishi mumkin (Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 215-modda (민사집행법 제215조); Oliy sudning 2011-yil 27-yanvardagi 2010다83939-sonli qarori).

Holat 9

Q. Ijrochi xatlovga olgan buyumni auksionda sotib olganimdan keyin uchinchi shaxs uni o‘z mulki deb da’vo qilib qaytarishni talab qilsa, nima bo‘ladi?

Misolda keltirilgan sud qaroriga ko‘ra, xaridor sotuv pulini to‘lab, buyumni topshirib olgan bo‘lsa, uchinchi shaxs ijro tugashidan oldin ijro usuliga e’tiroz bildirish yoki uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosini berish kabi vositalar bilan nizolashmagan taqdirda, xaridor egalikni va mulk huquqini qo‘lga kiritishi mumkin. Biroq aniq huquqiy munosabatlar va ijroning borishiga qarab baho o‘zgarishi mumkin (Oliy sudning 1972-yil 25-apreldagi 72다51-sonli qarori).

Holat 13

Tegishli qonunlar

Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 48-modda (민사집행법 제48조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 189-modda (민사집행법 제189조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 190-modda (민사집행법 제190조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 191-modda (민사집행법 제191조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 192-modda (민사집행법 제192조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 195-modda (민사집행법 제195조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 196-modda (민사집행법 제196조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 197-modda (민사집행법 제197조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 198-modda (민사집행법 제198조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 202-modda (민사집행법 제202조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 205-modda (민사집행법 제205조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 206-modda (민사집행법 제206조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 215-modda (민사집행법 제215조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 216-modda (민사집행법 제216조)
Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 219-modda (민사집행법 제219조)

E’tibor bering

Uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosini berishning o‘zi ijroni to‘xtatmaydi. Ijroni to‘xtatish uchun alohida ijroni to‘xtatish haqida ariza berish talab etilishi mumkin.
Uchinchi shaxsning e’tiroz da’vosi ijro tugashidan oldin berilishi kerak. Auksion va buyumni topshirish allaqachon tugaganidan keyin da’vo berishdan manfaat qolmay, da’vo protsessual jihatdan nomaqbul bo‘lib qolishi mumkin.
Turmush o‘rtog‘ining umumiy mulkdagi ulushiga tegishli pulni to‘lash talabi taqsimot talabini bildirish muddati tugashidan oldin berilishi kerak. Misolda, odatda ko‘char moddiy mol-mulk bo‘yicha bu muddat ijrochi sotuv pulini olgan payt ekani ko‘rsatilgan.
Da’vo bo‘yicha talab qilish muddati tugagan bo‘lsa ham, ijro orqali sotuv puli kreditorga berilib, qarzni qisman qoplashga yo‘naltirilgan va qarzdor bunga e’tiroz bildirmagan bo‘lsa, alohida holatlar mavjud bo‘lmagan taqdirda, bu muddat foydasidan voz kechish deb qaralishi mumkin. Biroq ijro tartibidan bexabar bo‘lganlik kabi holatlar mavjud bo‘lsa, masala boshqacha hal qilinishi mumkin.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).