Qo‘shnichilik munosabatlari: qo‘shnilar o‘rtasidagi zarar va uni hal qilish yo‘llari
73 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Qo‘shnining qurilishi, shovqin yoki badbo‘y hidi, suvdan foydalanishi yoxud o‘tish yo‘li kabi holatlar zarar keltirsa ham, har qanday noqulaylik o‘z-o‘zidan qonunga xilof hisoblanmaydi. Chidash mumkin bo‘lgan chegara oshgan-oshmaganini aniqlash uchun zarar darajasi, yerdan foydalanish munosabatlari va boshqa aniq holatlar baholanadi; vaziyatga qarab to‘sqinlikni bartaraf etish yoki uning oldini olishni yoxud zararni qoplashni talab qilish mumkin.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Quyosh nuri tushishi va manzaraga to‘sqinlik qilish, shovqin, badbo‘y hid kabi turmush manfaatlariga tajovuz chidash mumkin bo‘lgan chegaradan oshgan-oshmaganini aniqlashda zarar darajasi, hududning xususiyatlari, yerdan foydalanishda qaysi tomon avval ish boshlagani va zararning oldini olish imkoniyati birgalikda baholanadi (misollar 1, 3, 4, 16, 17).
- Qurilish to‘g‘risidagi qonun kabi ommaviy-huquqiy me’yorlarga rioya qilinganining o‘zi xususiy-huquqiy zarar har doim asosli ekanini anglatmaydi (misollar 1, 3, 17).
- Yer egasi mulk huquqiga to‘sqinlikni bartaraf etish yoki uning oldini olishni talab qilishi mumkin; ayrim hollarda egalik qiluvchi ham egalik qilishga to‘sqinlikni bartaraf etishni talab qila oladi (Fuqarolik kodeksining 214-moddasi va 205-moddasi; misollar 2, 4, 12).
- Umumiy foydalanishdagi yo‘lga chiqish uchun zarur yo‘lak bo‘lmasa yoki mavjud yo‘lak yetarli darajada xizmat qilmasa, atrofdagi yerdan o‘tish huquqi tan olinishi mumkin. Odatda boshqalarga eng kam zarar yetkazadigan joy va usul tanlanishi, o‘tish uchun foydalaniladigan yer egasiga yetkazilgan zarar qoplanishi kerak; biroq yerni bo‘lish yoki uning bir qismini boshqa shaxsga berish natijasida yuzaga kelgan o‘tish huquqi uchun tovon to‘lash majburiyati bo‘lmasligi mumkin (Fuqarolik kodeksining 219- va 220-moddalari; misollar 6, 15, 22).
- Chegara yaqinidagi qurilish, deraza va quduqlarga masofa yoki ko‘rishni to‘suvchi moslama kabi alohida talablar tatbiq etilishi mumkin. Shu sababli masofa talabi buzilgan-buzilmaganini va zararni qoplash usullarini alohida ko‘rib chiqish lozim (Fuqarolik kodeksining 242-, 243- va 244-moddalari; misollar 3, 23, 24).
- Ko‘p kvartirali binoning alohida mulk egalari umumiy qismni saqlash choralarini ko‘rishi mumkin; umumiy qismni boshqarish va ta’mirlash uchun javobgarlik esa tegishli qism alohida mulk qismi yoki umumiy qism ekaniga qarab farq qilishi mumkin (Ko‘p kvartirali binolarga egalik qilish va ularni boshqarish to‘g‘risidagi qonunning 16- va 17-moddalari; misollar 2, 13).
- Korxona kabi joylardan kelib chiqqan shovqin yoki tebranish zarar keltirsa, misolda keltirilgan sud pretsedentiga ko‘ra, zarar yetkazuvchining aybi bo‘lmasa ham undan zararni qoplash talab qilinishi mumkin (Atrof-muhit siyosati to‘g‘risidagi asosiy qonunning 44-moddasi 1-qismi; misol 25).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Qo‘shni bino quyosh nurini to‘sib qo‘ysa, uni buzishni yoki zararni qoplashni talab qilish mumkinmi?
Quyosh nuri tushishiga to‘sqinlik qilish jamiyatda odatda chidash mumkin deb hisoblanadigan chegaradan oshsa, qurilishni taqiqlash yoki to‘xtatish yoxud zararni qoplashni talab qilish mumkin. Zarar darajasi, hudud, binoning vazifasi, yerdan foydalanishda qaysi tomon avval ish boshlagani va zararni kamaytirish imkoniyati kabi holatlar birgalikda baholanadi; faqat qonun hujjatlariga rioya qilingani sababli talab albatta rad etilmaydi.
Q. Qo‘shni zavoddan chiqadigan shovqin yoki badbo‘y hidni kamaytirishni bevosita talab qila olamanmi?
Shovqin yoki badbo‘y hid tufayli turmush sharoitidan foydalanish manfaatlariga yetkazilgan tajovuz chidash mumkin bo‘lgan chegaradan oshsa, mulkdor yoki egalik qiluvchi zararni bartaraf etish yoki uning oldini olishni talab qilishi mumkin. Korxona kabi joylardan kelib chiqqan atrof-muhit ifloslanishi oqibatidagi zarar uchun esa, misolda keltirilgan sud pretsedentiga ko‘ra, zarar yetkazuvchining aybi bo‘lmasa ham javobgarlik tan olinishi mumkin.
Q. Qo‘shnim binoni chegara chizig‘iga juda yaqin qursa, uni buzishni talab qila olamanmi?
Alohida urf-odat bo‘lmasa, bino chegaradan kamida yarim metr uzoqlikda qurilishi kerak; bu talab buzilganda binoni o‘zgartirish yoki buzishni talab qilish mumkin. Biroq qurilish boshlanganidan bir yil o‘tgach yoki bino bitkazilgach, Fuqarolik kodeksining 242-moddasiga (민법 제242조) muvofiq faqat zararni qoplashni talab qilish mumkin. Shu sababli qurilish qachon boshlanganini va bino qanday holatda ekanini tekshirish lozim.
Q. Yo‘li bo‘lmagan yerga borish uchun qo‘shnining yeridan foydalanishim mumkinmi?
Zarur yo‘lak bo‘lmasa yoki mavjud yo‘lakdan amalda foydalanish yetarli darajada imkonsiz bo‘lsa, atrofdagi yerdan o‘tish huquqi tan olinishi mumkin. O‘tish joyi va usuli qo‘shni yerga eng kam zarar yetkazadigan tarzda belgilanadi, odatda esa o‘tish uchun foydalaniladigan yer egasiga yetkazilgan zarar qoplanishi kerak.
Q. Yerning bir qismini sotib olib, yo‘lim yopilib qolgan bo‘lsa ham o‘tish haqi to‘lashim kerakmi?
Yerni bo‘lish yoki uning bir qismini boshqa shaxsga berish natijasida umumiy foydalanishdagi yo‘lga chiqish imkonsiz bo‘lib qolsa, bevosita yerni bo‘lgan shaxsning yoki yerning bir qismini olgan shaxsning yeridan bepul o‘tish huquqi tan olinishi mumkin. Biroq bu huquq faqat yerni bo‘lgan shaxs va yerning bir qismini olgan shaxs o‘rtasidagi munosabatlarga tatbiq etiladi; o‘tish huquqining doirasi zarur o‘tish ehtiyoji va boshqa tomonga yetadigan zarar birgalikda hisobga olinib belgilanadi.
Q. Qo‘shnimning derazasidan uyimizning ichi ko‘rinsa, ko‘rishni to‘suvchi moslama o‘rnatishni talab qila olamanmi?
Chegaradan ikki metr ichkarida joylashgan, qo‘shni turar joyning ichini ko‘rish mumkin bo‘lgan deraza yoki ayvon qurilsa, tegishli to‘suvchi moslama o‘rnatilishi kerak. Agar ushbu talablar bajarilsa, bino egasidan bunday moslama o‘rnatishni talab qilish mumkin; majburiyat bajarilmasa, zararni qoplash talabi ham ko‘rib chiqilishi mumkin.
Q. Ko‘p xonadonli uyda yuqori qavatdan suv sizsa, kimdan ta’mirlashni talab qilishim kerak?
Suv sizishining sababi yuqori qavatdagi alohida mulk qismi yoki umumiy qism ekaniga qarab, ta’mirlash majburiyati kimga yuklatilishi va xarajatni kim qoplashi farq qilishi mumkin. Avvalo quvurning qaysi qismga tegishli ekanini aniqlang; ta’mirlashni talab qilganingizga qaramay bu bajarilmasa, to‘sqinlikni bartaraf etishni yoki sud orqali majburiy ijroni talab qilish imkoniyatini ko‘rib chiqish mumkin.
Q. Qo‘shni umumiy yo‘lak yoki texnik xonadan yakka o‘zi foydalansa, alohida mulk egalaridan biri bunga qarshi chora ko‘ra oladimi?
Ko‘p kvartirali binoning umumiy qismidan uchinchi shaxs noqonuniy ravishda foydalanayotgan bo‘lsa, alohida mulk egasi ulushli mulk huquqiga asoslanib, yakka o‘zi yoki boshqa alohida mulk egalari bilan birgalikda to‘sqinlikni bartaraf etishni yoki qurilmani olib tashlashni talab qilishi mumkin. Boshqaruv birlashmasi ham, jumladan, boshqaruvchi tayinlash kabi talablar bajarilgan taqdirda, tegishli choralarni ko‘rishi mumkin.
Tegishli qonunlar
- Konstitutsiya, 35-modda 1-qism (헌법 제35조 제1항)
- Atrof-muhit siyosati to‘g‘risidagi asosiy qonun, 6-modda 1-qism, 44-modda 1-qism (환경정책기본법 제6조 제1항, 제44조 제1항)
- Atrof-muhit siyosati to‘g‘risidagi sobiq asosiy qonun, 31-modda 1-qism (구 환경정책기본법 제31조 제1항)
- Fuqarolik kodeksi, 205-modda 1–2-qismlar, 214-modda, 217-modda, 219-modda, 220-modda, 221-modda 1-qism (민법 제205조 제1항·제2항, 제214조, 제217조, 제219조, 제220조, 제221조 제1항)
- Fuqarolik kodeksi, 231–234-moddalar, 236–239-moddalar (민법 제231조부터 제234조까지, 제236조부터 제239조까지)
- Fuqarolik kodeksi, 241–244-moddalar, 263-modda, 389-modda, 750-modda (민법 제241조부터 제244조까지, 제263조, 제389조, 제750조)
- Ko‘p kvartirali binolarga egalik qilish va ularni boshqarish to‘g‘risidagi qonun, 2-modda 6-band, 16-modda, 17-modda (집합건물의 소유 및 관리에 관한 법률 제2조 제6호, 제16조, 제17조)
- Fuqarolik ijrosi to‘g‘risidagi qonun, 261-modda 1-qism (민사집행법 제261조 제1항)
- Qurilish to‘g‘risidagi qonun, 59-modda 1-qism (건축법 제59조 제1항)
- Qurilish to‘g‘risidagi qonunning ijro farmoni, 55-modda, 81-modda 1- va 3-qismlar (건축법 시행령 제55조, 제81조 제1항·제3항)
- Aholi salomatligini mustahkamlash to‘g‘risidagi qonun, 9-modda 5- va 7-qismlar, 34-modda (국민건강증진법 제9조 제5항·제7항, 제34조)
- Aholi salomatligini mustahkamlash to‘g‘risidagi qonunning ijro qoidalari, 6-2-modda (국민건강증진법 시행규칙 제6조의2)
- Ko‘p kvartirali uylarni boshqarish to‘g‘risidagi qonun, 18-modda (공동주택관리법 제18조)
- Yer osti suvlari to‘g‘risidagi qonun, 7-modda 1-qism va 3-qism 1-band, 10-modda 1-qism 2-band (지하수법 제7조 제1항·제3항 제1호, 제10조 제1항 제2호)
- Daryolar to‘g‘risidagi qonun, 50-modda 1-qism (하천법 제50조 제1항)
E’tibor bering
- Chidash mumkin bo‘lgan chegara faqat zarar borligiga qarab belgilanmaydi. Tajovuz darajasi va hududning o‘ziga xos xususiyatlari kabi aniq holatlar ham hisobga olinishi kerak.
- Chegaradan masofa talabini buzganlik sababli binoni o‘zgartirish yoki buzishni talab qilish qurilish boshlanganidan bir yil o‘tgach yoki bino bitkazilgach cheklanishi mumkin.
- Odatdagi atrofdagi yerdan o‘tish huquqi bo‘yicha o‘tish uchun foydalaniladigan yer egasiga yetkazilgan zarar qoplanishi kerak. Biroq yerni bo‘lish yoki uning bir qismini boshqa shaxsga berish natijasida yuzaga kelgan bepul o‘tish huquqining qo‘llanish shartlari va taraflar doirasi boshqacha.
- Qurilishni to‘xtatish to‘g‘risidagi ta’minlov chorasi qurilish bosqichi va qo‘shimcha zarar yuz berish ehtimoliga qarab qo‘llanishi yoki qo‘llanmasligi mumkin; qazish ishlari allaqachon tugagan bo‘lsa, bunday chora tan olinmasligi mumkin.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 이웃건물 등의 일조권 침해에 대한 서로 참아야 할 한도와 구제방법
- 아파트 위층에서 물이 새는 경우 보수청구 등 구제방법
- 이웃에서 법정거리 없이 건물을 신축한 경우 철거청구 가능한지
- 인근 공장의 소음으로 인한 점유자의 피해구제방법
- 일조권침해로 인한 손해배상청구의 경우 그 손해배상의 범위
- 토지매수인이 기존의 유일한 통로를 폐쇄할 경우 주위토지통행권
- 새로운 보(洑) 설치로 기존 공유하천용수권을 침해한 경우 구제방법
- 인근지역의 지하수 개발로 인한 기존 지하수의 피해 구제방법
- 아파트 차량출입통제, 단지상가건물 구분소유자권리를 침해하는지
- 건축법상 방화벽 축조 규정과 민법상 이격거리제한 규정의 관계
- 아파트 공용구역에서의 흡연을 금지시킬 수 있는지
- 고층건물건축을 위한 굴착공사로 인접건물의 균열 등 위험 구제방법
- 집합건물공용부분을 제3자가 불법 점유하는 경우 방해배제청구권자
- 아파트 내에서 대형견 사육을 금지할 수 있는지
- 주위토지통행권 때문에 통로를 내준 경우 보상은 받을 수 있는지
- 조망권이 법적 보호 대상인지
- 이웃에서 나는 악취 및 소음으로 인한 피해의 구제방법
- 저지소유자의 제방설치로 인해 우수(雨水)배수 장애우려가 있는 경우 피해의 구제방법
- 공동으로 쓰는 담의 보수비용을 누가 부담하여야 하는지
- 수인한도를 넘는 해수용수권 침해에 대한 피해의 구제
- 기존건물에 의해 일조방해를 받던 중 신축건물과 결합하여 수인한도를 넘는 일조침해가 발생한 경우 손해액의 산정방법
- 토지의 일부를 양도받은 매수인의 무상 주위토지통행권
- 인접토지의 우물 중 일부만이 2미터 내에 설치된 경우 피해의 구제
- 이웃한 신축 빌라의 창문으로 거실이 훤히 보이는 경우의 대처방법
- 사업장 등에서 발생하는 소음·진동으로 피해가 발생한 경우, 사업자나 원인자가 귀책사유가 없더라도 피해를 배상하여야 하는지 여부...
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).