LegalPost

Ota-onalik huquqini amalga oshirish va o‘zgartirish hamda farzand mol-mulkini boshqarish bo‘yicha qo‘llanma

28 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Ota-onalik huquqi farzandni himoya qilish va tarbiyalash hamda uning mol-mulkini boshqarishga doir huquq va majburiyatdir. Shu bois bu huquqni amalga oshirishda farzand manfaatlari mezon qilib olinadi. Ota-onalar o‘rtasidagi fikrlar to‘qnashuvi yoki ota-onalik huquqi egasi bilan farzand manfaatlarining qarama-qarshi kelishi mumkin bo‘lgan harakatlar bo‘yicha oilaviy sud qarori yoki maxsus vakil tayinlanishi talab qilinishi mumkin.

Bir qarashda

Ishtirokchilar → Ota-ona 1 → Ota-ona 2 → Voyaga yetmagan farzand → Nikohdagi ota-onalar farzandga oid qaror yoki mol-mulkni boshqarishni ko‘rib chiqadi → Ota-onalar qarorda kelishdimi? → Ha → Yo‘q · FK 909-modda 1–2-qismlar → Manfaatlar to‘qnashuvi xavfi bormi? → Ha · FK 921-modda → Yo‘q → Farzand manfaatlariga jiddiy zarar xavfi bormi? → Ha · FK 924 va 924-2-moddalar → Farzand manfaatini mezon qiling va qarorni shu asosda qabul qiling → Nizo bo‘lsa sud qarorini, manfaatlar to‘qnashsa maxsus vakilni ko‘rib chiqing → Merosni bo‘lishda alohida vakil kerak bo‘lishi mumkin → Mol-mulkni beg‘araz bergan shaxsning e’tirozini tekshiring → Tasarrufning o‘zi suiiste’mol emas, aniq holatlarni baholang → Har bir voyaga yetmagan farzand uchun alohida maxsus vakil talab qilinishi mumkin → E’tiroz bo‘lsa, ota-ona bu mol-mulkni boshqara olmaydi → Farzand manfaatlari va ota-ona yoki uchinchi shaxs manfa…

Asosiy qoidalar

  • Ota-onalar nikohda bo‘lsa, qoida tariqasida ota-onalik huquqini birgalikda amalga oshiradi. Ular kelisha olmasa, ota-onalardan birining arizasi bilan oilaviy sud qaror qiladi (Fuqarolik kodeksining 909-moddasi 1- va 2-qismlari (민법 제909조 제1항·제2항)).
  • Ajrashish vaqtida ota-onalik huquqi egasi belgilanadi; kelishuvga erishilmasa, oilaviy sud ota-onalik huquqi egasini tayinlashi mumkin (Fuqarolik kodeksining 909-moddasi 4-qismi (민법 제909조 제4항)).
  • Ota-onalik huquqi egasi bilan farzand yoki ota-onalik huquqi ostidagi bir nechta farzand o‘rtasida manfaatlar obyektiv ravishda qarama-qarshi kelishi xavfi bo‘lgan harakatlar uchun maxsus vakil tayinlanishi kerak. Birgalikdagi meros mol-mulkini taqsimlashda har bir voyaga yetmagan farzand uchun alohida maxsus vakil tayinlash talab qilinishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 921-moddasi (민법 제921조), Oliy sudning 1993-yil 13-apreldagi 92다54524-sonli qarori).
  • Farzand mol-mulkini tasarruf etish harakati o‘z-o‘zidan ota-onalik huquqini suiiste’mol qilish hisoblanmaydi. Farzand manfaatlarini e’tiborsiz qoldirib, faqat ota-onalik huquqi egasi yoki uchinchi shaxs manfaatini ko‘zlash kabi aniq holatlar majmui hisobga olinib baholanadi (Oliy sudning 2009-yil 30-yanvardagi 2008다73731-sonli qarori).
  • Ota-onalik huquqi egasi farzand manfaatlariga jiddiy zarar yetkazsa yoki yetkazish xavfi bo‘lsa, ota-onalik huquqidan mahrum qilish, uni vaqtincha to‘xtatib turish yoki muayyan masalalar bo‘yicha qisman cheklash masalasi ko‘rilishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 924- va 924-2-moddalari (민법 제924조·제924조의2)).
  • Farzandga mol-mulkni beg‘araz bergan shaxs ota-onalik huquqi egasining bu mol-mulkni boshqarishiga qarshi bo‘lsa, ota-onalik huquqi egasi uni boshqara olmaydi va boshqaruvchini tayinlashi yoki suddan tayinlashni so‘rashi mumkin (Fuqarolik kodeksining 918-moddasi (민법 제918조)).
  • Yakka tartibda ota-onalik huquqi egasi etib tayinlangan ota-ona vafot etsa, tirik qolgan ota-ona avtomatik ravishda ota-onalik huquqiga ega bo‘ladi, deb qat’iy xulosa qilmasdan, oilaviy sudga ota-onalik huquqi egasini tayinlash haqida ariza berish tartibini tekshirish kerak (Fuqarolik kodeksining 909-2-moddasi (민법 제909조의2)).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Ajrashgan ota-onalik huquqi egasi vafot etsa, qayta turmush qurgan boshqa ota-ona darhol ota-onalik huquqiga ega bo‘ladimi?

Faqat qayta turmush qurganlik holatining o‘zi tirik qolgan ota-ona ota-onalik huquqiga ega bo‘la olmaydi, degan xulosaga kelish uchun yetarli emas. Biroq yakka tartibda ota-onalik huquqiga ega etib belgilangan ota-ona vafot etganida, tirik qolgan ota-ona va boshqalar oilaviy sudga ota-onalik huquqi egasini tayinlash haqida ariza berishi mumkin bo‘lgan tartib nazarda tutilgan. Shu sababli ota-onalik huquqi avtomatik ravishda qayta tiklanadi, deb qat’iy xulosa qilmasdan, sud tartibini tekshirish kerak.

Holat 1, Holat 3

Q. Farzandim bilan birga meros qilib olgan mol-mulkni o‘z nomimga o‘tkazish uchun faqat farzandimning roziligini olish kifoyami?

Ota-onalik huquqi egasi va voyaga yetmagan farzand merosni birgalikda oluvchilar bo‘lsa, meros mol-mulkini taqsimlash to‘g‘risidagi kelishuv manfaatlar qarama-qarshiligi yuzaga keladigan harakat bo‘lishi mumkin. Bir nechta farzand bo‘lsa, kelishuvda ishtirok etishlari uchun har bir voyaga yetmagan farzandga alohida maxsus vakil tayinlash talab qilinishi mumkin (Fuqarolik kodeksining 921-moddasi (민법 제921조)).

Holat 2

Q. O‘z qarzimni to‘lash uchun voyaga yetmagan farzandimning ko‘chmas mulkini garovga qo‘ysam bo‘ladimi?

Ota-onalik huquqi egasining o‘z qarzini to‘lash uchun farzandiga tegishli ko‘chmas mulkka ta’minot huquqini belgilash manfaatlar qarama-qarshiligi yuzaga keladigan harakat deb baholanishi mumkin, shu sababli maxsus vakil tayinlash kerak. Maxsus vakilsiz amalga oshirilgan vakillik harakatining haqiqiyligi, alohida holatlar bo‘lmasa, shubha ostida qolishi mumkin.

Holat 5

Q. Ota-onalik huquqi egasi qarindoshining qarzini ta’minlash uchun farzandining mol-mulkini taqdim etsa, bu ham manfaatlar qarama-qarshiligi yuzaga keladigan harakatmi?

Misolda keltirilgan sud qarorida ota-onalik huquqi egasining aka-uka yoki opa-singillari uchinchi shaxs oldidagi qarzini ta’minlash uchun farzandning ko‘chmas mulkiga ipoteka belgilash harakati manfaatlar qarama-qarshiligi yuzaga keladigan harakat deb topilmagan. Biroq bu holatning o‘zi ota-onalik huquqini suiiste’mol qilish hisoblanmaydi; aniq vaziyatni ko‘rib chiqish kerak.

Holat 19

Q. Ota-onalar ota-onalik huquqini birgalikda amalga oshirayotganda farzandning maktab tanlashi yoki xorijda o‘qishi masalasida fikrlari turlicha bo‘lsa, nima qilish kerak?

Ota-onalar o‘zaro kelisha olmasa, ulardan biri oilaviy sudga murojaat qilishi mumkin va sud farzand manfaatlariga muvofiq qaror qiladi. Ajrashmagan, ammo alohida yashayotgan ota-onalar holatida ulardan birini ota-onalik huquqini amalga oshiruvchi shaxs etib tayinlash bilan ota-onalik huquqini amalga oshirish usulini belgilashni farqlash kerak.

Holat 9, Holat 25

Q. Ota-onaning aybi yoki o‘tmishdagi noto‘g‘ri xatti-harakatlarining o‘zi bilan uni ota-onalik huquqidan mahrum qilish mumkinmi?

Farzandning noto‘g‘ri xatti-harakatlari haqidagi holatning o‘zi ota-onalik huquqidan mahrum qilishni darhol asoslamaydi. Farzandning yoshi va sog‘lig‘i, tarbiya sharoitlari kabi aniq holatlar hisobga olinib, ota-onalik huquqidan mahrum qilish farzand manfaatlariga ko‘proq mos kelish-kelmasligi baholanadi. Sud qarorlarida, agar o‘tmishdagi sabablar barham topgan va ota-ona hozir farzandiga yaxshi qarayotgan bo‘lsa, faqat o‘tmishdagi holatlarga asoslanib ota-onalik huquqidan mahrum qilish mumkin emasligi ham ko‘rsatilgan.

Holat 12, Holat 16

Q. Farzandning yagona mol-mulki boshqa shaxsga hech qanday haq olmasdan hadya qilinsa, nima bo‘ladi?

Agar ota-onalik huquqi egasi farzandining yagona mol-mulkini hech qanday haq olmasdan hadya qilgan va oluvchi ham bu haqda bilgan bo‘lsa, sud qarorida bu ota-onalik huquqini suiiste’mol qilish deb topilib, bunday harakatning oqibatlari farzandga nisbatan qo‘llanmasligi belgilangan. Biroq farzand mol-mulkini tasarruf etishning har qanday holati ota-onalik huquqini suiiste’mol qilish hisoblanmaydi, shuning uchun aniq vaziyatni ko‘rib chiqish lozim.

Holat 15, Holat 18

Q. Ota-onalik huquqi egasi voyaga yetmagan farzandi nomidan mehnat shartnomasi tuzishi mumkinmi?

Misolga ko‘ra, ota-onalik huquqi egasi farzandi nomidan mehnat shartnomasini tuza olmaydi; shartnomani voyaga yetmagan shaxsning o‘zi bevosita tuzishi kerak (Mehnat standartlari to‘g‘risidagi qonunning 67-moddasi 1-qismi (근로기준법 제67조 제1항)).

Holat 23

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksining 777-moddasi (민법 제777조)
  • Fuqarolik kodeksining 869-moddasi 2-qismi (민법 제869조 제2항)
  • Fuqarolik kodeksining 909-moddasi 1-, 2- va 4-qismlari (민법 제909조 제1항·제2항·제4항)
  • Fuqarolik kodeksining 909-2-moddasi 1- va 3-qismlari (민법 제909조의2 제1항·제3항)
  • Fuqarolik kodeksining 910-moddasi (민법 제910조)
  • Fuqarolik kodeksining 911-moddasi (민법 제911조)
  • Fuqarolik kodeksining 913-moddasi (민법 제913조)
  • Fuqarolik kodeksining 915-moddasi (민법 제915조)
  • Fuqarolik kodeksining 918-moddasi 1-, 2- va 3-qismlari (민법 제918조 제1항·제2항·제3항)
  • Fuqarolik kodeksining 920-moddasi (민법 제920조)
  • Fuqarolik kodeksining 921-moddasi 1- va 2-qismlari (민법 제921조 제1항·제2항)
  • Fuqarolik kodeksining 923-moddasi 1- va 2-qismlari (민법 제923조 제1항·제2항)
  • Fuqarolik kodeksining 924-moddasi 1-qismi (민법 제924조 제1항)
  • Fuqarolik kodeksining 924-2-moddasi (민법 제924조의2)
  • Fuqarolik kodeksining 925-moddasi (민법 제925조)

E’tibor bering

  • Misolda, yakka tartibda ota-onalik huquqiga ega etib belgilangan ota-ona vafot etganida, ota-onalik huquqi egasini tayinlash haqida arizani vafot etganlik haqida xabar topilgan kundan boshlab 1 oy ichida, vafot etgan kundan boshlab esa 6 oy ichida berish mumkinligi ko‘rsatilgan. Muddatni o‘tkazib yubormaslik uchun buni tekshirish kerak.
  • Ota-onalik huquqi egasi va bir nechta voyaga yetmagan farzand manfaatlari to‘qnashadigan birgalikdagi meros mol-mulkini taqsimlashda har bir farzand uchun alohida maxsus vakil tayinlash talab qilinishi mumkin.
  • Harakat manfaatlar qarama-qarshiligi yuzaga keladigan harakatmi, ota-onalik huquqini suiiste’mol qilishmi yoki ota-onalik huquqini cheklash uchun asosmi — bular turli masalalar bo‘lib, har birini aniq holatlarga qarab baholash kerak.
  • Kelishuv yoki sud qarori bilan ota-onalik huquqi egasi o‘zgartirilgan bo‘lsa, misolda ko‘rsatilgan xabar berish muddatini tekshirish kerak. Kelishuv asosidagi o‘zgartirish haqida 1 oy ichida, sud qarori asosidagi o‘zgartirish haqida esa sud qarori qonuniy kuchga kirgan kundan boshlab 1 oy ichida xabar berish ko‘rsatilgan.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 재혼한 어머니가 친권자가 될 수 있는지
  2. 미성년의 자와 함께 상속받은 재산을 모(母) 명의로 할 수 있는지
  3. 친권자인 부(父) 사망 시 재혼한 모(母)가 친권자로 되는지
  4. 인공수정에 의해 태어난 자의 법적지위
  5. 친권자가 자녀명의 부동산을 담보로 제공할 경우 그 효력
  6. 친권자로서 적정하게 친권을 행사하리라 기대할 수 없다고 인정한 사례
  7. 친권자가 자를 감화기관, 교정기관에 위탁하기 위하기 위한 요건
  8. 친권자의 일시적 양육 불가능 상태가 친권변경 사유인지
  9. 부부가 별거하고 있으나 이혼하지 않은 경우, 부모 일방을 친권행사자로 지정할 수 있는지
  10. 자의 재산관리에 관한 포괄적 위임을 받은 부가 자신의 채무지급을 위하여 자와 공동으로 발행한 어음의 효력
  11. 친권자가 자녀에게 긴급하고 필수적인 진료행위를 거부하는 것도 가능한지 여부
  12. 친권상실선고에 있어 고려하여야 할 요소
  13. 수인의 자간의 이해상반행위
  14. 제3자가 무상으로 子에게 수여한 재산의 관리
  15. 친권자의 자 소유 재산처분 행위가 대리권 남용에 해당하기 위한 요건
  16. 과거의 사정을 이유로 친권을 상실시킬 수 있는지
  17. 미성년자가 낳은 자에 대한 친권자는 누가 되는지
  18. 친권자가 자녀의 유일한 재산을 증여한 경우
  19. 친권자가 타인의 채무를 담보하기 위해 자의 부동산에 담보권 설정한 경우
  20. 사실혼을 해소하면서 인지되지 않은 자에 대해 친권자지정청구가 가능한지
  21. 양모와 양자 간 등기이전청구의 이해상반행위 여부
  22. 증여재산에서 수취한 과실을 양육비와 상계할 수 있는지
  23. 친권자가 자녀의 근로계약을 대리하여 체결할 수 있는지
  24. 친권자 변경신고 방법
  25. 공동으로 친권을 행사하는 부모의 의견이 불일치하는 경우

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).