Davlat xizmatchilarining xizmat vazifalari bilan bog‘liq jinoyatlari: qaysi chegaragacha jazolanadi?
12 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Davlat xizmatchisining xizmat vazifalari doirasi ayni paytda zimmasiga yuklangan ish bilangina cheklanmaydi; xizmat vazifasi bilan bog‘liq holda olingan moddiy yoki nomoddiy manfaat ham pora bo‘lishi mumkin. Biroq xizmat vazifasini bajarmaslik, mansab vakolatini suiiste’mol qilish va xizmat sirini oshkor etish jinoyatlarining har biri turli shartlarga ega. Shu bois qilmishning maqsadi va holatlari, shuningdek, xodimning haqiqiy vakolatlari va roli tekshirilishi kerak.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Pora olish jinoyatida nazarda tutilgan xizmat vazifalariga qonunda belgilangan vazifalardan tashqari, xizmat bilan chambarchas bog‘liq harakatlar va umumiy xizmat vakolatlariga kiradigan ishlar ham kiritilishi mumkin (Koreya Oliy sudining 2003-yil 13-iyundagi 2003도1060-sonli qarori).
- Pora pul yoki buyumlardan tashqari, foizsiz qarz olishdan keladigan moliyaviy manfaat, mehmondo‘stlik va inson istaklarini qondiradigan boshqa moddiy yoki nomoddiy manfaatlarni ham qamrab olishi mumkin (Koreya Oliy sudining 2002-yil 26-noyabrdagi 2002도3539-sonli qarori).
- Pora haqida kelishilgan vaqtda manfaat haqiqatda mavjud bo‘lishi yoki uning qiymati belgilangan bo‘lishi shart emas. Kelajakda olish mumkinligi oldindan ko‘zda tutilgan manfaat ham pora predmeti bo‘lishi mumkin (Koreya Oliy sudining 2001-yil 18-sentabrdagi 2000도5438-sonli qarori).
- Pora shaxsiy maqsadlarda ishlatilmagan yoki keyinchalik qaytarilgan bo‘lsa ham, u o‘zlashtirish niyatida qabul qilingan bo‘lsa, bu pora olish jinoyatining yuzaga kelishiga ta’sir qilmasligi mumkin (Koreya Oliy sudining 1985-yil 14-maydagi 83도2050-sonli qarori).
- Davlat xizmatchisi pulni bevosita olmasdan, o‘ziga qarzdor bo‘lgan kishiga pul to‘latgan taqdirda ham, ijtimoiy qarashlarga ko‘ra bu xizmatchining pulni bevosita olganiga teng baholanadigan munosabat bo‘lsa, pora olish jinoyati yuzaga kelishi mumkin (Koreya Oliy sudining 2002-yil 9-apreldagi 2001도7056-sonli qarori).
- Xizmat vazifasini bajarmaslik jinoyati oddiy beparvolik yoki vazifani noo‘rin bajarish bilangina yuzaga kelmaydi. Vazifani ongli ravishda e’tiborsiz qoldirish yoki undan voz kechish darajasiga yetgan-yetmagani muhim (Jinoyat kodeksi, 122-modda (형법 제122조); Koreya Oliy sudining 2014-yil 10-apreldagi 2013도229-sonli qarori).
- Mansab vakolatini suiiste’mol qilish deganda umumiy xizmat vakolatlaridan noqonuniy foydalanish tushuniladi. Amaliy ishni bajaruvchi xodim mezonlar va tartiblar bo‘yicha o‘z vakolati va vazifalariga ega bo‘lgan hollarda, unga bu mezonlarni buzishni buyurish majburiyati bo‘lmagan ishni bajarishga majburlash hisoblanadimi, degan masala yuzaga kelishi mumkin (Jinoyat kodeksi, 123-modda (형법 제123조); Koreya Oliy sudining 2011-yil 10-fevraldagi 2010도13766-sonli qarori).
- Xizmat siri faqat maxfiy deb aniq belgilangan ma’lumotlar bilan cheklanmaydi, biroq uni amalda himoya qilishga arzigulik qiymat bo‘lishi kerak. Rejalashtirilgan narx xizmat siri bo‘lishi mumkin, ammo faqat avtomobil egasi haqidagi ma’lumotning o‘zi sirni himoya qilishga arzigulik qiymatga ega deb topilmasligi mumkin (Jinoyat kodeksi, 127-modda (형법 제127조); Koreya Oliy sudining 2012-yil 15-martdagi 2010도14734-sonli qarori).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Zimmdagi vazifamga kirmaydigan jinoyatga ko‘z yumganim uchun ham pora olish jinoyati yuzaga kelishi mumkinmi?
Pora olish jinoyatida nazarda tutilgan xizmat vazifalari amaldagi ish taqsimotiga ko‘ra xodim zimmasiga haqiqatda yuklangan vazifalar bilangina cheklanmaydi. Jinoyatlarning oldini olish politsiya xodimining asosiy xizmat vazifalariga kirishi mumkin. Shu sababli, yo‘l harakati politsiyasi xodimi jinoyatga ko‘z yumib, buning evaziga mukofot puli olgan bo‘lsa, xizmat vazifasi bilan bog‘liq pora olish jinoyati yuzaga kelishi mumkin.
Q. Kelajakda qiymati oshishi mumkin bo‘lgan yer uchastkalarini almashtirishga kelishilsa ham pora haqida kelishish jinoyati yuzaga kelishi mumkinmi?
Pora predmeti bo‘ladigan manfaat kelishuv tuzilgan paytda mavjud bo‘lishi shart emas; o‘sha paytda oldindan ko‘rish mumkin bo‘lgan kelajakdagi manfaat ham bunga kirishi mumkin. Uning qiymati hali belgilanmaganligi pora berish yoki olish haqida kelishish jinoyati yuzaga kelmaydi degani emas.
Q. Foizsiz va muddatsiz qarz ham pora hisoblanishi mumkinmi?
Pora faqat naqd pul yoki buyumlar bilan cheklanmaydi. Foizsiz va muddatsiz qarz olish orqali qo‘lga kiritilgan moliyaviy manfaat ham pora bo‘lishi mumkin.
Q. Olingan pulni qurilish xarajatlariga ishlatsam yoki qaytarib bersam, pora olish jinoyati yuzaga kelmaydimi?
Olingan pulni shaxsiy maqsadlarda ishlatmaganlik yoki uning bir qismini qaytarganlikning o‘zi pora olish jinoyatini yo‘qqa chiqarmaydi. Agar pul yoki mol-mulkni o‘zlashtirish niyatida qabul qilingan bo‘lsa, keyinchalik undan qanday foydalanilgani yoki u qaytarilgani jinoyat tarkibining yuzaga kelishiga ta’sir qilmasligi mumkin.
Q. Pora pulini bevosita olmasdan, qarzimni to‘lab berishlarini so‘rasam ham pora olish jinoyati yuzaga keladimi?
Davlat xizmatchisi pulni bevosita olmasdan, uni boshqa shaxsga to‘latgan bo‘lsa ham, pulni olgan shaxs davlat xizmatchisining qarzdori yoki uning yashash xarajatlarini qoplaydigan kishi kabi, xizmatchi pulni bevosita olganiga teng baholanadigan munosabatda bo‘lsa, pora olish jinoyati yuzaga kelishi mumkin.
Q. Porani kelishib olgan davlat xizmatchisiga pul haqiqatda yetkazilmasa ham, pora berish jinoyati yuzaga keladimi?
Davlat xizmatchisi pul yoki mol-mulkni haqiqatda olgan-olmaganining o‘zi pora berish jinoyati yuzaga kelishini belgilamaydi. Agar pul yoki mol-mulkni vositachi orqali davlat xizmatchisiga yetkazish uchun topshirgan bo‘lsangiz, xizmatchi uni ololmagan taqdirda ham pora berish jinoyati yuzaga kelishi mumkin.
Q. Shartnomaning rejalashtirilgan narxini korxonaga aytsam, xizmat sirini oshkor qilish jinoyati yuzaga keladimi?
Tanlovsiz shartnoma tuzilishi ko‘zda tutilgan masala bo‘yicha rejalashtirilgan narx qonunchilikka ko‘ra oshkor qilinmasligi kerak bo‘lgan ma’lumot bo‘lib, xizmat sirini tashkil qilishi mumkin. Oldindan tanlangan korxonaga rejalashtirilgan narxni ma’lum qilganlik xizmat sirini oshkor qilish jinoyati uchun jazolanishga sabab bo‘lishi mumkin.
Q. Politsiyaning yashirin kuzatuvda foydalanadigan avtomobili haqidagi ma’lumotni oshkor qilish har doim xizmat sirini oshkor qilish jinoyatimi?
Xizmat siri tashqariga oshkor qilinmasligidan manfaatdor bo‘lish va uni amalda himoya qilishga arzigulik qiymatga ega bo‘lishi kerak. Keltirilgan ishda faqat avtomobil yashirin kuzatuv operatsiyasida ishlatilganligi asosida uning egasi haqidagi ma’lumotni himoyaga loyiq sir deb bo‘lmasligi haqida xulosa qilingan.
Q. Intizomiy jazoni ijro etishni kechiktirsam, xizmat vazifasini bajarmaslik jinoyati yuzaga keladimi?
Intizomiy jazo tayinlash to‘g‘risidagi qarorni olgandan keyin uning ijrosini kechiktirganlikning o‘zi xizmat vazifasini bajarmaslik jinoyatini yuzaga keltirmaydi. Kechiktirish xizmat vazifasini ongli ravishda e’tiborsiz qoldirish yoki undan voz kechish darajasiga yetgan-yetmagani muhim. Keltirilgan ishda jinoiy sud ishi davom etayotgani va qarorning asoslanganligi yuzasidan bahslar borligi sababli ijroni kechiktirishni xizmat vazifasini bajarmaslik deb bo‘lmaydi, degan xulosa qilingan.
Q. Davlat xizmatchisi lavozimga ko‘tarilish mezonlarini buzsa yoki xizmat safari hisobotini keyinroq tuzsa, jazolanishi mumkinmi?
Lavozimga ko‘tarilish uchun belgilangan talablarga javob bermaydigan shaxsni ko‘tarishni amaliy ishni bajaruvchi xodimga buyurish mansab vakolatini suiiste’mol qilib, huquqlardan foydalanishga to‘sqinlik qilish jinoyatini yuzaga keltirishi mumkin. Boshqa tomondan, xizmat safari bo‘yicha tekshiruvni oldindan haqiqatan o‘tkazib, tekshiruv natijalari o‘zgarmaganiga ishonch bilan keyinchalik hisobot tuzish jarayonida tuzilgan sanani ko‘rsatgan holatda soxta rasmiy hujjat tuzish qasdi borligini tan olish qiyin, degan xulosa qilingan.
Tegishli qonunlar
- Jinoyat kodeksi, 122-modda (형법 제122조)
- Jinoyat kodeksi, 123-modda (형법 제123조)
- Jinoyat kodeksi, 127-modda (형법 제127조)
- Jinoyat kodeksi, 129-modda (형법 제129조)
- Jinoyat kodeksi, 131-modda (형법 제131조)
- Jinoyat kodeksi, 227-modda (형법 제227조)
- Sobiq Mahalliy moliya to‘g‘risidagi qonun (구 지방재정법)
- Davlat shartnoma taraf bo‘lgan shartnomalar to‘g‘risidagi qonun, 7-modda (국가를 당사자로 하는 계약에 관한 법률 제7조)
- Davlat shartnoma taraf bo‘lgan shartnomalar to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish to‘g‘risidagi farmon, 7-2-modda, 1-qism (국가를 당사자로 하는 계약에 관한 법률 시행령 제7조의2 제1항)
- Davlat shartnoma taraf bo‘lgan shartnomalar to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish to‘g‘risidagi farmon, 30-modda, 1-qism (국가를 당사자로 하는 계약에 관한 법률 시행령 제30조 제1항)
- Noqonuniy iltimoslar qilish hamda pul va boshqa qimmatliklarni olishni taqiqlash to‘g‘risidagi qonun, 8-modda (부정청탁 및 금품등 수수의 금지에 관한 법률 제8조)
- Noqonuniy iltimoslar qilish hamda pul va boshqa qimmatliklarni olishni taqiqlash to‘g‘risidagi qonun, 22-modda (부정청탁 및 금품등 수수의 금지에 관한 법률 제22조)
E’tibor bering
- Bir xil pul yoki mol-mulkni olish holatida ham, vazifaning mazmuni, beruvchi bilan munosabat, pul yoki mol-mulkni olish holatlari va vaqti зэрэг конкрет holatlarga qarab pora deb topish yoki topmaslik o‘zgarishi mumkin.
- Xizmat vazifasiga loqayd munosabatda bo‘lishning o‘zi xizmat vazifasini bajarmaslik jinoyatini yuzaga keltirmaydi; vazifani ongli ravishda e’tiborsiz qoldirish yoki undan voz kechish bo‘lgan-bo‘lmaganini tekshirish lozim.
- Ma’lumot tashqariga oshkor qilinmaganining o‘zi uni xizmat siri deb topish uchun yetarli emas; uni amalda himoya qilishga arzigulik qiymatga egaligi ham tekshirilishi kerak.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 뇌물약속죄에서 약속 당시 이익이 현존 또는 확정되어야 하는지
- 교육기관 등의 장이 징계의결서를 통보받고 집행을 유보하는 행위가 직무유기에 해당하는지
- 승진대상자가 아닌 교원들을 승진임용한 교육감의 행위가 직권남용에 해당하는지
- 공무원이 수해 복구 공사계약을 수의계약 방식으로 체결하면서, 미리 선정된 공사업체에게 공사예정가격을 알려준 행위가 공무상 비밀...
- 공무상비밀누설죄에서 ‘법령에 의한 직무상 비밀’의 의미
- 교통계에 근무하는 경찰관이 사례금을 받고 도박범행을 묵인한 경우 뇌물죄성립 여부
- 공무원이 사후에 출장복명서를 작성한 경우 처벌 여부
- 금품수수 후 일부는 홍보비 등으로 사용하고 일부는 돌려준 경우 뇌물성 인정 여부
- 부정한 청탁을 받고 현금이 아닌 은행 대출금을 무이자로 받는 혜택을 받은 경우에도 뇌물죄에서 말하는 뇌물에 해당하는지 여부
- 공무원이 타인으로부터 부정한 청탁을 받고 뇌물을 받으면서 타인에게 뇌물을 지급하게 한 경우 뇌물수수죄가 성립되는지 여부
- 청탁대상인 공무원에게 돈이 실제 전달되지 않은 경우에도 뇌물공여죄로 처벌되는지 여부
- 공무원이 부정행위를 하고 사후에 전별금 명목으로 금원을 받은 경우 사후수뢰죄가 성립되는지 여부
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).