Ko‘chmas mulk, ma’muriy ishlar va jamoat manfaatlari loyihalari uchun kompensatsiya bo‘yicha qo‘llanma
121 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.
Yer yoki bino jamoat manfaatlari loyihasiga kiritilgan yoxud rivojlantirish va qurilishga oid ma’muriy qarorlar qabul qilingan bo‘lsa, kim kompensatsiya olishini, kompensatsiya turlarini, shikoyat qilinishi mumkin bo‘lgan qarorlarni va tartiblarni alohida tekshirish lozim. Kompensatsiya olish huquqi va uning miqdori yerni amalda ekib-parvarish qilish, unda yashash yoki faoliyat yuritish holati, huquqiy munosabatlar, loyiha bosqichi va yerdan foydalanish sharoitlariga qarab farq qilishi mumkin.
Bir qarashda
Asosiy qoidalar
- Qishloq xo‘jaligi zararining o‘rni, qoida tariqasida, yerni amalda ekib-parvarish qilgan shaxsga to‘lanadi. Qishloq xo‘jaligi yerining egasi shu hududda yashovchi dehqon bo‘lsa, kompensatsiya mulkdor va yerni ekib-parvarish qilgan shaxsning kelishuviga binoan to‘lanishi mumkin (Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun (공익사업법), 77-moddaning 2-bandi).
- Binoning bir qismi olib qo‘yilgani sababli qolgan bino qiymati pasaysa yoki ta’mirlash zarur bo‘lsa, ushbu zarar ham kompensatsiya doirasiga kirishi mumkin. Ayrim hollarda qolgan binoni sotib olishni talab qilish ham mumkin (Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun (공익사업법), 75-2-modda; Qonunni amalga oshirish qoidalari, 35-modda).
- Yer olib qo‘yilgani uchun belgilangan kompensatsiya miqdoriga e’tiroz bo‘lsa, qaror nusxasi olinganidan keyin Markaziy Yerlarni Olib Qo‘yish Komissiyasiga e’tiroz arizasi berish yoki ma’muriy sudga da’vo kiritish mumkin. Kompensatsiya miqdorini oshirish yoki kamaytirish haqidagi da’voda javobgar loyiha ijrochisi yoki yer egasi yoxud tegishli shaxs bo‘lishi mumkin (Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun (공익사업법), 83–85-moddalar).
- Olib qo‘yiladigan yer uchun kompensatsiya miqdorini baholashda yaqin atrofdagi bitimlar yoki oldingi kompensatsiya holatlari doimo hisobga olinishi shart emas. Biroq ular odatiy narxga oid bo‘lib, baholashga ta’sir qiladigan ma’lumotlar bo‘lsa, inobatga olinishi mumkin (misolda keltirilgan Oliy sud qarori).
- Yashash joyini o‘zgartirish va ko‘chish xarajatlarini to‘lash masalasida loyiha turi hamda tegishli shaxsga qo‘yiladigan talablarni tekshirish lozim. Uy-joyni qayta qurish loyihasi doirasida naqd pul kompensatsiyasini oluvchi shaxs ham muayyan hollarda bunday to‘lovlarni olish huquqiga ega bo‘lishi mumkin; mulkdor uchun esa tozalash rejasi ko‘rib chiqish uchun taqdim etilgan va e’lon qilingan sanadan kompensatsiya to‘languniga qadar mulkka egalik qilgani va unda yashagani ahamiyat kasb etishi mumkin (21- va 24-misollar).
- Rivojlantirish faoliyati uchun ruxsat o‘rnida hisoblanadigan qurilish ruxsati yoki uni o‘zgartirish ruxsati ham rivojlantirish faoliyatiga qo‘yilgan talablarga mos kelmasa, rad etilishi mumkin. Biroq faqat umumiy rivojlantirish rejasini tuzish qiyinligini vaj qilib rad etish noqonuniy bo‘lishi mumkin (23-misol).
- Ma’muriy reja yoki yer oldi-sotdisiga ruxsat beriladigan hududni belgilash huquq va majburiyatlarga bevosita ta’sir qilishiga qarab ma’muriy sudda shikoyat qilish predmeti bo‘lishi mumkin. Shaharsozlik rejasini tuzishda ma’muriy ixtiyor tan olinsa ham, manfaatlar muvozanati va mutanosiblik prinsipiga rioya etilishi kerak (7- va 14-misollar).
- Olib qo‘yish kuchga kirishidan oldin vakolatsiz ravishda yerdan foydalanish oqibatida yuzaga kelgan zarar olib qo‘yish haqidagi qaror chiqarish tartibida qoplanadigan zarardan farq qilishi mumkin; bu masala fuqarolik tartibida zararlarni qoplash yoki asossiz orttirilgan boylikni qaytarish doirasida ko‘rib chiqilishi mumkin (20-misol).
Ko‘p beriladigan savollar
Q. Qishloq xo‘jaligi yerini ijaraga olib, o‘zim dehqonchilik qilgan edim. Dehqonchilik faoliyati uchun kompensatsiyani kim oladi?
Qishloq xo‘jaligi zararining o‘rni, qoida tariqasida, yerni amalda ekib-parvarish qilgan shaxsga qoplanadi. Biroq qishloq xo‘jaligi yerining egasi shu hududda yashovchi dehqon bo‘lsa, mulkdor va yerni amalda ekib-parvarish qilgan shaxs o‘zaro kelishib, kompensatsiyani kim olishini belgilashi mumkin. Yerning o‘zi uchun to‘lanadigan kompensatsiya bilan qishloq xo‘jaligi faoliyati va ekinlarga yetkazilgan zarar uchun kompensatsiyani alohida tekshirish lozim.
Q. Binoning bir qismi olib qo‘yilgach, qolgan binoning qiymati tushsa ham kompensatsiya olish mumkinmi?
Bir mulkdorga tegishli binolarning bir qismi olib qo‘yilishi yoki foydalanilishi sababli qolgan bino qiymati pasaysa yoxud zarar yuzaga kelsa, ushbu zarar qoplanishi mumkin. Qolgan qismni ta’mirlash xarajatlari ham masala bo‘lishi mumkin; zarar miqdori va ta’mirlash xarajatlari yig‘indisi qolgan bino qiymatidan oshgan taqdirda, qolgan binoni sotib olish mumkin bo‘lishi ehtimol.
Q. Yer olib qo‘yilgani uchun belgilangan kompensatsiya miqdori kam deb hisoblasam, qaysi tartibda e’tiroz bildirishim mumkin?
Qaror ustidan e’tiroz bo‘lsa, qaror nusxasi olingan kundan boshlab 30 kun ichida Markaziy Yerlarni Olib Qo‘yish Komissiyasiga e’tiroz arizasi berish mumkin. E’tiroz arizasi bermasdan ham ma’muriy sudga da’vo kiritish mumkin; biroq qaror nusxasi olinganidan keyin da’vo kiritish muddati misolda keltirilgan Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun (공익사업법) qoidalariga qarab farq qiladi, shu sababli muddatni tekshirish lozim.
Q. Ruxsatsiz qurilgan bino ham jamoat manfaatlari loyihasiga kiritilsa, kompensatsiya olishi mumkinmi?
Misolda qurilishga ruxsat olinmagani holatining o‘zi zararni qoplash doirasidan avtomatik ravishda chiqarish uchun asos bo‘la olmaydi, deb tushuntirilgan. Biroq binoning qonuniyligi, qurilgan vaqti va sharoitlari, undan foydalanish holati kabi aniq holatlarga qarab xulosa o‘zgarishi mumkin.
Q. Qayta qurish loyihasi doirasida naqd pul kompensatsiyasini oluvchi shaxs ham yashash joyini o‘zgartirish va ko‘chish xarajatlarini olishi mumkinmi?
Misolda turar joy binosining egasi bo‘lgan, uy-joyni qayta qurish loyihasi doirasida naqd pul kompensatsiyasini oluvchi shaxs mulk huquqini naqd pul kompensatsiyasi yuzasidan kelishuv orqali o‘tkazgan yoki kelishuvga erishilmagani sababli bino olib qo‘yilgan hollarda, yashash joyini o‘zgartirish xarajatlari va ko‘chish xarajatlarini olishi mumkinligi tushuntirilgan. Bundan alohida ravishda, mulkdorga yashash joyini o‘zgartirish xarajatlarini to‘lash masalasida tozalash rejasini ko‘rib chiqish uchun taqdim etish va e’lon qilish sanasidan bino uchun kompensatsiya to‘languniga qadar mulkka egalik qilgani va unda yashagani mezon bo‘lishi mumkin.
Q. Qurilish ruxsati olayotganda topshirgan tilxatim sababli binoni kengaytirish uchun ruxsat rad etilishi mumkinmi?
Qonunchilikda asos bo‘lmagan holda, majburiy tartibda beriladigan qurilish ruxsati yoki foydalanishga ruxsatga shart qo‘yilgan bo‘lsa, bunday shart haqiqiy deb topilmasligi mumkin. Shu sababli, faqat nohaq tuzilgan tilxatga asoslanib arizani rad etish noqonuniy bo‘lishi ehtimol. Biroq alohida ravishda jamoat manfaatlari uchun favqulodda zarurat e’tirof etilgan hollarda boshqacha xulosa chiqarilishi mumkin.
Q. Yer oldi-sotdisiga ruxsat beriladigan hududni belgilash yoki shaharsozlik rejasi bo‘yicha qaror ustidan ham ma’muriy sudda shikoyat qilish mumkinmi?
Misolda yer bilan bog‘liq bitimlarga ruxsat beriladigan hududni belgilash yer savdosi va undan foydalanishga bevosita huquqiy cheklovlar keltirib chiqargani sababli, bunday belgilash ma’muriy sudda shikoyat qilish predmeti bo‘lishi mumkinligi tushuntirilgan. Shaharsozlik rejasi bo‘yicha qaror ham huquqlardan foydalanishni aniq cheklashi mumkin, biroq rejani tuzishda ma’muriy ixtiyor tan olinadi. Shu sababli manfaatlar muvozanati hisobga olinmagan yoki xolislik va asoslanganlik yetarli bo‘lmagan holatlar kabi noqonuniylik asoslarini tekshirish lozim.
Q. Yer olib qo‘yilishi haqida qaror chiqarilishidan oldin loyiha ijrochisi yerda qurilish ishlarini olib borgan bo‘lsa, qaror chiqarish jarayonida kompensatsiya olish mumkinmi?
Misolda, olib qo‘yish kuchga kirishidan oldin vakolatsiz ravishda yerdan foydalanish natijasida yuzaga kelgan zararni olib qo‘yish to‘g‘risidagi qaror chiqarish tartibida zarar uchun kompensatsiya sifatida talab qilib bo‘lmasligi tushuntirilgan. Bunday holatda fuqarolik tartibida zararlarni qoplash yoki asossiz orttirilgan boylikni qaytarishni talab qilish mumkinligini alohida ko‘rib chiqish lozim.
Q. Yo‘l sifatida foydalanilgan yer uchun olib qo‘yish kompensatsiyasi doim pastroq bo‘ladimi?
Bunday emas. Yer amalda yo‘l sifatida foydalanilgan bo‘lsa va yo‘lning ochilish sabablari, undan foydalanish bilan bog‘liq munosabatlar hamda boshqa holatlarga ko‘ra, yaqin atrofdagi yerlarga nisbatan pastroq baholash uchun xolis asos mavjud bo‘lsagina past baholash mezoni qo‘llanishi mumkin. Yerdan shunchaki o‘tish uchun foydalanilganining o‘zi uning qiymati doimo kamaytirilishini anglatmaydi.
Tegishli qonunlar
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 2-moddaning 5-bandi (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제2조 제5호)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 25-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제25조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 34-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제34조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 40-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제40조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 45-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제45조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 50 va 51-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제50조, 제51조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 61, 64 va 68-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제61조, 제64조, 제68조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 73-modda, 75-modda va 75-2-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제73조, 제75조, 제75조의2)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 76, 77 va 78-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제76조, 제77조, 제78조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonun, 81–85 va 89-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제81조~제85조, 제89조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish qoidalari, 26, 33 va 35-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 시행규칙 제26조, 제33조, 제35조)
- Jamoat manfaatlari loyihalari uchun yer va boshqa mulkni olish hamda kompensatsiya qilish to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish qoidalari, 37–41, 44–48, 54 va 55-moddalar (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 시행규칙 제37조~제41조, 제44조~제48조, 제54조, 제55조)
- Rivojlantirishdan olingan foydani undirish to‘g‘risidagi qonun, 5-moddaning 3-bandi; shu qonunni amalga oshirish to‘g‘risidagi farmon, 4-moddaning 1-bandi (개발이익환수에 관한 법률 제5조 제3항, 같은 법 시행령 제4조 제1항)
- Yer va hududlarni rejalashtirish hamda ulardan foydalanish to‘g‘risidagi qonun, 56–58, 64, 117 va 118-moddalar (국토의 계획 및 이용에 관한 법률 제56조~제58조, 제64조, 제117조, 제118조)
- Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 2, 3 va 19-moddalar (행정소송법 제2조, 제3조, 제19조)
E’tibor bering
- Qaror ustidan e’tiroz bildirish, yerning rasmiy kadastr qiymati yuzasidan ariza berish va boshqa tartiblar uchun belgilangan muddatlar mavjud. Shu sababli, avvalo qaror nusxasi yoki qaror hamda e’lon qilingan ma’lumot olingan sanani aniqlang.
- Zarar uchun kompensatsiya bilan huquqbuzarlik oqibatida yetkazilgan zararni qoplashning asoslari va tartiblari farq qilishi mumkin. Shu bois, yer olib qo‘yilishidan oldin undan foydalanish yoki qurilish ishlari tufayli yuzaga kelgan zararni olib qo‘yish to‘g‘risidagi qaror chiqarish jarayonida talab qilish mumkinmi-yo‘qmi, farqlash lozim.
- Kompensatsiya olish huquqi yerni amalda ekib-parvarish qilish, unda yashash yoki faoliyat yuritish holati, ruxsat yoki xabarnoma berilgan sana, loyiha e’lon qilingan sana va yerdan foydalanish sharoitlariga qarab farq qilishi mumkin.
- Misollarda bekor qilingan qonunchilik davrida chiqarilgan sud qarorlari hamda turli davrlarda amal qilgan qonunchilik qoidalari keltirilgan. Shu sababli, aniq ishda tegishli davrda qo‘llanadigan qonunchilik va amaldagi tartiblarni tekshirish lozim.
Manba holatlar
Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.
- 농지 수용 시 영농보상금은 소유자와 임차인 중 누가 받는지
- 건물의 일부만 수용 시 잔여건물에 대한 감가보상 인정되는지
- 개발부담금부과처분과 관련하여 동일한 사업의 분할개발인지 여부
- 행정청의 개별공시지가결정에 대한 불복절차
- 무허가건물도 손실보상의 대상인지
- 공법상 의무의 이행을 민사소송의 방법으로 구할 수 있는지
- 부당한 도시계획결정에 대한 행정소송 가능한지
- 지목이 유지(溜池)인 밭의 지목변경신청반려처분 취소방법
- 신축건물사용승인을 받을 당시 작성하였던 공증각서의 내용에 반하여 후에 제출한
- 측량을 위한 출입사실을 통지하지 않고 한 도로구역결정의 효력
- 아파트 명칭변경의 요건과 절차
- ‘가설건축물’ 수용 시 임차인의 영업손실을 보상하여야 하는지
- 영업손실보상에 있어서 영업의 폐지 또는 휴업 여부의 구별기준
- 토지거래허가구역의 지정이 항고소송의 대상인 ‘처분’이 되는지
- 어업권자의 손실보상청구권 행사 방법
- 무허가건물 양수인에 대한 변상금부과 가능한지
- 지방토지수용위원회의 보상금 증액 재결에 대한 불복절차
- 위법한 토지수용 재결에 대하여 불복 시 취소소송의 대상
- 수용토지의 정당한 보상액 산정 시 보상선례를 참작할 수 있는지
- 수용효력발생 전 사업시행자가 수용대상토지를 사용한 경우
- 공익사업의 시행에 의거 주거용 건축물 소유자에 대한 주거이전비 보상은 정비계획에 관한 공람ㆍ공고일부터 해당 건축물에 대한 보상...
- 도로로 사용되던 토지의 수용 시 다른 토지보다 보상액이 적은지
- 개발행위허가의 변경이 의제되는 건축허가사항의 변경허가
- 현금청산대상자에 대한 주거이전비 및 이사비의 지급여부
- 토지손실보상금에 대한 압류 및 전부명령 시 공탁사유인지
Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).