Fuqarolik da’volarini soddalashtirilgan tartibda ko‘rish: to‘lov buyrug‘i, kichik da’volar va yarashtirish

38 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Pul to‘lashni tezroq talab qilish uchun to‘lov buyrug‘i yoki kichik da’volar tartibini ko‘rib chiqish mumkin; nizoni kelishuv orqali hal qilish uchun esa fuqarolik yarashtiruvi yoki sulh tartibidan foydalanish mumkin. Har bir tartibda talab predmeti, hujjatlarni topshirish talablari, e’tiroz bildirish muddatlari va qaror kuchga kirganidan keyingi huquqiy oqibatlar farq qiladi. Shu sababli ishga mos tartibni tanlash va hujjat topshirilgan sanani o‘tkazib yubormaslik muhim.

Ishtirokchilar → Da’vogar → Qarzdor yoki javobgar → Sud → Pul talabini tezroq undirish yoki nizoni kelishuv bilan hal qilish → Muayyan pul, ashyo yoki qimmatli qog‘oz miqdorini to‘lash talab qilinyaptimi? → Ha · 462-modda → Hujjatni e’lon qilishdan boshqa usulda yetkazish mumkinmi? → Yo‘q · 462-modda → Da’vo qiymati amaldagi kichik da’vo mezoniga mosmi va talab bo‘linmaganmi? → Ha → Muqobil yo‘l: da’vo yoki yarashtirish/sulh; Q1–Q2 ha bo‘lsa to‘lov buyrug‘i → Yo‘q → Ha · 1-2-modda va 5-2-modda → Kichik da’vo tartibini ko‘rib chiqing → Yo‘q · 1-2-modda va 5-2-modda → Hujjat topshirilgan sanani yozib oling → Topshirilgan sana va tegishli e’tiroz muddatini tekshiring → Qaror kuchga kirsa → Qarorning huquqiy kuchi va ijro oqibatlarini tekshiring → Kichik da’vo mezoni uchun → Amaldagi mezonni tekshiring va talabni bo‘lib kiritmang

Asosiy qoidalar

To‘lov buyrug‘idan pul mablag‘lari, o‘rnini bosuvchi ashyolar yoki qimmatli qog‘ozlarning muayyan miqdorini to‘lashni talab qilishda foydalanish mumkin; qarzdor e’tiroz bildirsa, ish odatda da’vo tartibida ko‘riladi. Binoni bo‘shatib topshirish yoki mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazishni talab qilish kabi da’volar uchun bu tartibdan foydalanib bo‘lmaydi (Fuqarolik protsessual qonuni, 462-modda (민사소송법 제462조)).
To‘lov buyrug‘i qarshi tomonga e’lon qilish orqali topshirishdan boshqa usulda yetkazilishi mumkin bo‘lishi kerak. Qarzdor talabga e’tiroz bildirishi ehtimoli yuqori bo‘lsa, boshidanoq da’vo kiritish ma’qulroq bo‘lishi mumkin.
Kichik da’vo mavjudligi da’vo kiritilgan paytdagi da’vo predmetining qiymati va tegishli vaqtda amal qiladigan mezon asosida aniqlanadi. Misollarda mezon summasining o‘zgarishi va o‘tish qoidalari ham keltirilgan. Shu sababli oldingi misollardagi summani hozirgi ishga aynan tatbiq etmaslik kerak (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish qoidalari, 1-2-modda (소액사건심판규칙 제1조의2), 23-misol).
Kichik da’volar tartibining qo‘llanishiga erishish uchun bitta talabni bo‘lib, bir nechta alohida da’vo sifatida kiritib bo‘lmaydi (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-2-modda (소액사건심판법 제5조의2)).
Agar javobgar qaror nusxasini olgan kundan boshlab 2 hafta ichida ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorga yozma ravishda e’tiroz bildirmasa, u sudning kuchga kirgan hal qiluv qarori bilan bir xil huquqiy kuchga ega bo‘ladi. E’tiroz bildirilsa, og‘zaki muhokama sanasi belgilanadi va ish da’vo tartibida davom etadi (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-4-modda va 5-7-modda (소액사건심판법 제5조의4, 제5조의7)).
Kuchga kirgan ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror, umumiy qoida bo‘yicha, uning asl nusxasi asosida majburiy ijro qilinishi mumkin. Ijro boshlanganidan keyin e’tiroz bildirish bilan birga, qaror kuchga kirishidan oldin mavjud bo‘lgan sabablar ham talabga e’tiroz bildirish to‘g‘risidagi da’voga asos bo‘lishi mumkin (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-8-modda (소액사건심판법 제5조의8)).
Fuqarolik yarashtiruvi tuzilsa, u suddagi sulh bilan bir xil huquqiy kuchga ega bo‘ladi. Yarashtirish o‘rnini bosuvchi qarorga qarshi e’tiroz bildirmoqchi bo‘lsangiz, qarorning asl nusxasi sizga topshirilgan kundan boshlab 2 hafta ichida e’tiroz berishingiz kerak. Qonuniy tartibda bildirilgan e’tiroz bo‘lsa, ish da’vo tartibida davom etishi mumkin (Fuqarolik yarashtiruvi to‘g‘risidagi qonun, 34-modda va 36-modda (민사조정법 제34조, 제36조)).
Sulhni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror yoki da’vo kiritishdan oldingi sulh kuchga kirsa, jiddiy huquqiy oqibatlar yuzaga kelishi mumkin. Belgilangan muddatda e’tiroz bildirilmasa, qaror kuchga kirishi mumkin. Shu sababli qaror hujjatining mazmuni va topshirilgan sanani tekshirish lozim (Fuqarolik protsessual qonuni, 220-modda, 226-modda va 231-modda (민사소송법 제220조, 제226조, 제231조)).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Sudga tez-tez borish qiyin bo‘lsa, to‘lov buyrug‘i berishni so‘rashim mumkinmi?

Pul mablag‘lari, o‘rnini bosuvchi ashyolar yoki qimmatli qog‘ozlarning muayyan miqdorini to‘lashni talab qilsangiz va qarshi tomonga e’lon qilish orqali topshirishdan boshqa usulda hujjatni topshirish mumkin bo‘lsa, to‘lov buyrug‘i tartibini ko‘rib chiqishingiz mumkin. Qarzdor e’tiroz bildirsa, ish odatda da’vo tartibida ko‘riladi. Shu sababli qarshi tomon talabning o‘ziga ham e’tiroz bildirishi mumkinligini hisobga olishingiz kerak.

Holat 1

Q. Kichik da’vo tartibiga tushishi uchun yirik talabni bo‘lib-bo‘lib talab qilsam bo‘ladimi?

Kichik da’volar tartibining qo‘llanishiga erishish maqsadida talabni bo‘lib, uning ayrim qismlarini alohida-alohida talab qilib bo‘lmaydi. Misollarda bunday da’vo ko‘rib chiqishga qabul qilinmasligi mumkinligi tushuntiriladi (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-2-modda (소액사건심판법 제5조의2)).

Holat 6, Holat 13

Q. Ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorga rozi bo‘lmasam, qachongacha e’tiroz bildirishim kerak?

Ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror nusxasi sizga topshirilgan kundan boshlab 2 hafta ichida yozma ravishda e’tiroz bildirishingiz mumkin. Shu muddat ichida e’tiroz bildirsangiz, sud og‘zaki muhokama sanasini belgilaydi. Da’vogarning bayon qilgan faktlariga e’tiroz bildirish mazmunidagi yozma hujjat ham e’tiroz arizasi deb hisoblanishi mumkin (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-4-modda (소액사건심판법 제5조의4)).

Holat 2, Holat 8

Q. Ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror yuzasidan 2 haftalik muddatni o‘tkazib yubordim. Huquqimni tiklashim mumkinmi?

Muqarrar sabab tufayli muddatga rioya qila olmagan bo‘lsangiz, ushbu sabab bartaraf etilganidan keyin belgilangan muddat ichida muddatni tiklash tartibida e’tiroz bildirishingiz mumkin; sababni yozma ravishda asoslab berishingiz kerak. Muqarrar sabab bo‘lmagan taqdirda, misollarda majburiy ijro boshlanganda talabga e’tiroz bildirish to‘g‘risida da’vo kiritish usuli ko‘rsatiladi.

Holat 8, Holat 15

Q. Kuchga kirgan ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror asosida majburiy ijro qilish mumkinmi?

Umumiy qoida bo‘yicha, ijro varaqasini alohida olmasdan, ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorning asl nusxasi asosida majburiy ijroni amalga oshirish mumkin. Biroq ijro shartga bog‘liq bo‘lsa yoki huquqiy vorisga nisbatan ijro varaqasi talab qilinsa, ijro varaqasi kerak bo‘lishi mumkin (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 5-8-modda (소액사건심판법 제5조의8)).

Holat 11

Q. Yarashtirish majlisiga kelmasam, ish bilan nima bo‘ladi?

Agar arizachi javobgar yarashtirish majlisiga bir marta kelmasa, asosli sabab bo‘lmagan taqdirda yarashtirish o‘rnini bosuvchi qaror chiqarilishi mumkin. Qarorga rozi bo‘lmasangiz, uning asl nusxasi sizga topshirilgan kundan boshlab 2 hafta ichida e’tiroz bildirishingiz mumkin. E’tiroz qonuniy tartibda bildirilsa, ish da’vo tartibida ko‘rilishi mumkin.

Holat 20, Holat 25

Q. Sulhni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorni olganimdan keyin bir oy o‘tib fikrim o‘zgarsa, apellyatsiya bera olamanmi?

Sulhni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorga uning asl nusxasi sizga topshirilgan kundan boshlab 2 hafta ichida e’tiroz bildirishingiz kerak. Shu muddatda e’tiroz bildirmay, qaror kuchga kirganidan keyin uni misollarda ko‘rsatilgan odatiy e’tiroz yoki apellyatsiya orqali qayta nizolash qiyin bo‘ladi. Kuchga kirgan qaror suddagi sulh bilan bir xil huquqiy kuchga ega.

Holat 4

Q. Kichik da’vo bo‘yicha apellyatsiya instansiyasi qarori ustidan dalillarni baholash qoidalari buzilganini vaj qilib kassatsiya shikoyati berish mumkinmi?

Misollarga ko‘ra, kichik da’vo bo‘yicha kassatsiya shikoyati qonun hujjatini Konstitutsiya yoki qonunlarga zid deb baholash noto‘g‘ri bo‘lganida, yoxud Oliy sud pretsedentiga zid xulosa chiqarilganida va shunga o‘xshash holatlarda cheklanadi. Dalillarni baholash qoidalarining oddiy buzilishi o‘z-o‘zidan kassatsiya uchun asos bo‘lmasligi tushuntiriladi (Kichik da’volar bo‘yicha ishlarni ko‘rish to‘g‘risidagi qonun, 3-modda (소액사건심판법 제3조)).

Holat 3, Holat 9

Tegishli qonunlar

Fuqarolik protsessual qonuni, 3-modda (민사소송법 제3조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 7-modda (민사소송법 제7조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 8-modda (민사소송법 제8조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 9-modda (민사소송법 제9조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 12-modda (민사소송법 제12조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 18-modda (민사소송법 제18조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 187-modda (민사소송법 제187조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 194–196-moddalar (민사소송법 제194조부터 제196조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 220-modda (민사소송법 제220조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 225–232-moddalar (민사소송법 제225조부터 제232조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 385-modda (민사소송법 제385조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 388-modda (민사소송법 제388조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 462-modda (민사소송법 제462조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 463-modda (민사소송법 제463조)
Fuqarolik protsessual qonuni, 470-modda (민사소송법 제470조)

E’tibor bering

Ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror, sulhni tavsiya etish to‘g‘risidagi qaror va yarashtirish o‘rnini bosuvchi qaror yuzasidan hujjat topshirilganidan keyin e’tiroz bildirish muddati o‘tsa, ular kuchga kirishi mumkin. Qaror hujjati olingan sanani va tegishli tartibdagi muddatni darhol tekshiring.
Ijroni tavsiya etish to‘g‘risidagi qarorga muddatni tiklash tartibida e’tiroz bildirish faqat muddatni o‘tkazib yuborganlik sababli mumkin emas. Misollarda muqarrar sabab bo‘lishi va u yozma ravishda asoslanishi talab qilinadi.
Kichik da’volar uchun mezon summasi misollarda ko‘rsatilgan vaqtga qarab o‘zgargan; shuningdek, qonunga o‘zgartirish kiritilgan paytda sudda ko‘rilayotgan ishlar uchun o‘tish qoidalari ham bayon etilgan. Mezonni belgilashda da’vo kiritilgan vaqtni va tegishli ishga tatbiq etiladigan o‘tish qoidalarini birgalikda tekshirish kerak.
Da’vo kiritishdan oldingi sulh yoki yarashtirish orqali kuchga kirgan shartlar ijro kuchi kabi jiddiy huquqiy oqibatlarga ega bo‘lishi mumkin. Hujjat mazmunini diqqat bilan o‘rganib, u ijarachining huquqlarini cheklaydigan shartlarni yoki da’vo predmetidan tashqaridagi huquqiy munosabatlarni ham qamrab olishini tekshiring.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).