Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonunni buzish bo‘yicha asosiy qo‘llanma

20 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonun poraxo‘rlik, yo‘l-transport hodisasidan keyin qochish, haydovchini urish va xavfli haydash kabi ayrim jinoyatlar uchun og‘irroq jazo tayinlashni nazarda tutadi. Biroq jinoyat tarkibi mavjudligi har bir moddaning talablari, hodisadan keyingi aniq holatlar va boshqa jinoyatlar bilan o‘zaro nisbatiga qarab belgilanadi.

Ishtirokchilar → Haydovchi → Jabrlanuvchi → Pora oluvchi mansabdor yoki xodim → Pora yoki yo‘l hodisasi bo‘yicha holatni baholang → Pora oluvchi davlat xizmatchisiga tenglashtirilganmi va pora belgilangan mezonga yetganmi? → ha — 2-modda → yo‘q → Haydovchi zarur choralarni ko‘rmay, qochish niyatida hodisa joyidan ketdimi? → ha — 5-3-modda → Harakatlanayotgan haydovchini urish yoki qo‘rqitish oqibatida kimdir jarohat oldimi yoki vafot etdimi? → ha — 5-10-modda → Og‘irroq jazo qo‘llanishi mumkin → Bu holatlarning o‘zi og‘irlashtirishni anglatmaydi → Qilmish va modda talablari → Jinoyat tarkibi va modda talablari → Hodisa tafsilotlari → Jabrlanuvchining ahvoli, yordam va hodisadan keyingi harakatlar → Boshqa qilmishlar bilan aloqasi → Boshqa jinoyatlar bilan o‘zaro nisbat

Asosiy qoidalar

Poraxo‘rlik jinoyatini sodir etgan, davlat xizmatchisiga tenglashtirilgan korxona mansabdor shaxsi yoki xodimiga olingan pora miqdori qonunda belgilangan mezonga yetsa, Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun asosida og‘irroq jazo tayinlanishi mumkin (2-modda, 1-ish).
Pora olgandan keyin qonunga xilof harakat qilgan yoki qonunga xilof harakat qilgandan keyin pora olgan hollarda ham, olingan pora miqdori belgilangan mezonga yetsa, jazo og‘irlashtirilishi mumkin (Jinoyat kodeksining 131-moddasi (형법 제131조), Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonunning 2-moddasi (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제2조), 19-ish).
Hodisa joyidan qochish jinoyati haydovchi jabrlanuvchiga yordam berish kabi zarur choralarni amalda ko‘rishi kerak bo‘lganmi va qochish niyati bilan hodisa joyini tark etganmi kabi holatlar umumiy tarzda baholangan holda aniqlanadi. Tan jarohatining yengilligi yordam zarur bo‘lmaganini o‘z-o‘zidan anglatmaydi (Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonunning 5-3-moddasi (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의3), 2-, 4- va 10-ishlar).
Hodisadan keyin shaxsini ma’lum qilgan bo‘lsa ham, jabrlanuvchiga yordam berish kabi zarur choralarni ko‘rishdan oldin hodisa joyidan ketgan bo‘lsa, qochgan deb topilishi mumkin. Aksincha, hodisa joyida qolib, xabar berish, yordam ko‘rsatish va politsiyaga ko‘maklashish kabi holatlar qochish bor-yo‘qligini baholashda hisobga olinadi (Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonunning 5-3-moddasi (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의3), 11-, 13-, 16- va 18-ishlar).
Harakatlanayotgan avtomobil haydovchisini urish yoki qo‘rqitish oqibatida haydovchining o‘zi, yo‘lovchi yoki piyoda bo‘lishidan qat’i nazar, istalgan shaxs tan jarohati olsa yoki vafot etsa, jazoni og‘irlashtiruvchi qoida qo‘llanishi mumkin. Yo‘l-transport hodisasi kabi oraliq sabab bo‘lishi shart emas (Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonunning 5-10-moddasi (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의10), 3-, 5- va 7-ishlar).
Spirtli ichimlik yoki boshqa ta’sir sababli transport vositasini me’yorida boshqarish qiyin bo‘lgan holatda odamga tan jarohati yetkazish — xavfli haydash oqibatida o‘lim yoki tan jarohati yetkazish jinoyati — Yo‘l-transport hodisalarini ko‘rib chiqish bo‘yicha maxsus qonunda nazarda tutilgan kasbiy ehtiyotsizlik oqibatida tan jarohati yetkazish jinoyatini qamrab olishi mumkin. Biroq u Yo‘l harakati to‘g‘risidagi qonunda nazarda tutilgan mast holda transport vositasini boshqarish jinoyatidan alohida sodir etilgan deb topilib, real jinoyatlar majmuini tashkil qilishi mumkin (15- va 20-ishlar).
Ilgari odat tusiga kirgan o‘g‘rilikka nisbatan og‘irlashtirilgan jazo belgilovchi qoida mavjud bo‘lgan, ammo ishga ko‘ra, bu qoida konstitutsiyaga zid deb topilganidan keyin bekor qilingan va jinoyatchi Jinoyat kodeksidagi odat tusiga kirgan o‘g‘rilik jinoyati uchun jazolanadi (Jinoyat kodeksining 332-moddasi (형법 제332조), 9-ish).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Davlat xizmatchisiga tenglashtirilgan korxona xodimiga ham pora miqdori katta bo‘lsa, og‘irroq jazo beriladimi?

Keltirilgan ishga ko‘ra, ta’sis etish to‘g‘risidagi qonunda korxona mansabdor shaxslari va xodimlari poraxo‘rlik jinoyati uchun Jinoyat kodeksi ma’nosida davlat xizmatchilari deb hisoblansa, olingan pora miqdori Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonunda belgilangan mezonga yetganida jazo og‘irlashtirilishi mumkin. Faqat davlat xizmatchisiga tenglashtirish haqidagi qoida mavjudligi uchun og‘irlashtirilgan jazo qo‘llanmaydi, deb bo‘lmaydi.

Holat 1

Q. Yo‘l-transport hodisasida jabrlanuvchi yengil tan jarohati olgan bo‘lsa ham, hodisa joyidan ketish voqea joyidan qochish jinoyati hisoblanadimi?

Tan jarohati yengil bo‘lganining o‘zi yordam ko‘rsatish zarur bo‘lmaganini anglatmaydi. Yordam zarurligi va hodisa joyidan ketish holati hodisaning tafsilotlari, jabrlanuvchining ahvoli, davolanish jarayoni va hodisadan keyingi vaziyat kabi omillarni birgalikda hisobga olgan holda baholanadi.

Holat 2, Holat 4, Holat 10

Q. Hodisa joyidan qisqa muddatga ketib, tezda qaytib kelsa, voqea joyidan qochish jinoyati hisoblanmaydimi?

Hodisa joyidan qisqa muddatga ketib, keyin qaytib kelganlikning o‘zi masalani hal qilmaydi. Jabrlanuvchiga yordam berilganmi yoki zarur choralar ko‘rilganmi, ketayotgan paytda qochish niyati bo‘lganmi — bularning barchasi aniq holatlar asosida tekshirilishi kerak.

Holat 2, Holat 11, Holat 16

Q. Jabrlanuvchiga shaxsni tasdiqlovchi hujjatimni yoki aloqa ma’lumotlarimni bersam, voqea joyidan qochish jinoyati uchun javobgarlikdan qutulamanmi?

Shaxsini tasdiqlovchi ma’lumotlarni bergan bo‘lsa ham, jabrlanuvchiga yordam berish kabi zarur choralarni ko‘rishdan oldin hodisa joyidan ketgan bo‘lsa, bu qochish deb topilishi mumkin. Shaxsini ma’lum qilishning o‘zi yordam ko‘rsatish majburiyatining o‘rnini bosmaydi.

Holat 11

Q. Haydovchini urib jarohat yetkazsam, lekin yo‘l-transport hodisasi yuz bermasa ham, jazo og‘irlashtiriladimi?

Keltirilgan ishda iqtibos qilingan Oliy sud qaroriga ko‘ra, harakatlanayotgan avtomobil haydovchisini urib, biror kishiga tan jarohati yetkazgan bo‘lsa, hatto yo‘l-transport hodisasi kabi oraliq sabab bo‘lmagan taqdirda ham jazoni og‘irlashtiruvchi qoida qo‘llanishi mumkin. Jarohat olgan shaxs haydovchining o‘zi emas, yo‘lovchi yoki piyoda bo‘lsa ham, bu qoida qo‘llanishi mumkin.

Holat 3, Holat 5, Holat 7

Q. Xavfli haydash oqibatida o‘lim yoki tan jarohati yetkazish jinoyati sodir etilgan bo‘lsa, mast holda transport vositasini boshqarish jinoyati ham alohida sodir etilgan hisoblanadimi?

Keltirilgan ishga ko‘ra, xavfli haydash oqibatida o‘lim yoki tan jarohati yetkazish jinoyati bilan Yo‘l harakati to‘g‘risidagi qonunda nazarda tutilgan mast holda transport vositasini boshqarish jinoyati alohida-alohida bir vaqtda sodir etilgan deb topilishi mumkin; ular real jinoyatlar majmuini tashkil etadi. Biroq xavfli haydash oqibatida o‘lim yoki tan jarohati yetkazish jinoyati mavjud bo‘lsa, Yo‘l-transport hodisalarini ko‘rib chiqish bo‘yicha maxsus qonunda nazarda tutilgan kasbiy ehtiyotsizlik oqibatida tan jarohati yetkazish jinoyati alohida sodir etilgan deb topilmaydi, deb tushuntiriladi.

Holat 15, Holat 20

Q. O‘g‘rilikni odat tusiga aylantirgan shaxsga Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonun bo‘yicha og‘irroq jazo beriladimi?

Keltirilgan ishga ko‘ra, ilgari odat tusiga kirgan o‘g‘rilik va shunga o‘xshash jinoyatlarga nisbatan qo‘llanilgan Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonun qoidasi konstitutsiyaga zid deb topilgach, bekor qilingan. Ishda bayon etilgan mezonlarga ko‘ra, Jinoyat kodeksidagi odat tusiga kirgan o‘g‘rilik jinoyati masala bo‘ladi; jazo ushbu qonunning mazkur qoidasi asosida tayinlanmaydi.

Holat 9

Q. Davlat xizmatchisining qonunchilikda belgilangan xizmat vazifalariga kirmasa ham, vositachilik evaziga haq olish jinoyati sodir etilgan deb topilishi mumkinmi?

Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish to‘g‘risidagi qonunning 3-moddasidagi xizmat vazifalariga qonunchilikda belgilangan vazifalargina emas, balki ular bilan chambarchas bog‘liq harakatlar, shuningdek, odatga ko‘ra yoki amalda ishtirok etiladigan xizmat harakatlari ham kirishi mumkin. Muayyan harakat davlat xizmatchisining xizmat vazifasiga kiradimi-yo‘qmi, uning shakliy va amaliy jihatlari birgalikda hisobga olingan holda baholanadi.

Holat 17

Tegishli qonunlar

Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 2-modda (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제2조)
Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 3-modda (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제3조)
Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 4-2-modda, 1-qism (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제4조의2 제1항)
Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 5-3-modda, 1-qism (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의3 제1항)
Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 5-10-modda, 1- va 2-qismlar (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의10 제1항·제2항)
Ayrim jinoyatlar uchun jazoni og‘irlashtirish va boshqalar to‘g‘risidagi qonun, 5-4-modda, 1-qism (ishga ko‘ra, bekor qilingan qoida) (특정범죄 가중처벌 등에 관한 법률 제5조의4 제1항(사례에 따르면 삭제된 조항))
Jinoyat kodeksi, 124-modda, 1-qism (형법 제124조 제1항)
Jinoyat kodeksi, 129-modda, 1-qism (형법 제129조 제1항)
Jinoyat kodeksi, 131-modda, 1- va 2-qismlar (형법 제131조 제1항·제2항)
Jinoyat kodeksi, 268-modda (형법 제268조)
Jinoyat kodeksi, 332-modda (형법 제332조)
Yo‘l harakati to‘g‘risidagi qonun, 54-modda, 1-qism (도로교통법 제54조 제1항)
Yo‘l harakati to‘g‘risidagi qonun, 148-modda (도로교통법 제148조)
Yo‘l-transport hodisalarini ko‘rib chiqish bo‘yicha maxsus qonun (교통사고처리특례법)

E’tibor bering

Hodisadan keyin voqea joyidan ketilgan-ketilmagani faqat vaqt yoki masofaga qarab baholanmaydi. Jabrlanuvchiga yordam berish zarurati, hodisani anglaganlik, ketish sabablari va qochish niyati kabi aniq holatlar muhimdir.
Haydovchini urish jinoyatida qonundagi «transport vositasi harakatlanayotgan paytda» degan shart masala bo‘lishi mumkin. Ishda keltirilgan quyi instansiya sudi avtomobil amalda harakatlanayotgan holatlardagina qo‘llash kerak degan qarashni bildirgan. Shu sababli avtomobil to‘xtab turgan holat alohida ko‘rib chiqilishi lozim.
Ishda avvalgi qonun matni va sud qarorlari ham keltirilgan; unda odat tusiga kirgan o‘g‘rilikka oid qoida bekor qilingani tushuntiriladi. Haqiqiy ishda tegishli vaqtda amal qilgan qonun hujjatlari va aniq faktlar tekshirilishi kerak.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).