Davlat oldidagi xizmatlar uchun beriladigan maqomga oid ma’muriy qarorlar, ro‘yxatga olish va shikoyat qilish usullari

13 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan 4-oktabr, 2026 · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Shaxs davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan maqomda ro‘yxatga olinishi jarohat bilan xizmat vazifalarini bajarish o‘rtasidagi bog‘liqlik, tatbiq etiladigan qonunlar va jarohat darajasi kabi bir qancha talablar asosida hal qilinadi. Ro‘yxatga olish yoki milliy qabristonga dafn etishni rad etish ustidan shikoyat qilishda avvalo qaysi qaror sudda nizolashilishi mumkinligini va qaror chiqarilganini amalda qachon bilganingizni aniqlash kerak.

Ishtirokchilar → Arizachi → Vakolatli organ → Sud → Xizmat paytida jarohat olindi; maqom va ehtimoliy rad qarori baholanadi → Jarohat xizmat vazifalari bilan bog‘liqmi? → Ha → Yo‘q → Qonundagi tatbiq etilmaslik asosi bormi? → Ro‘yxatga olish rad etildimi? → Rad qarori bo‘lsa, nizolang aynan dastlabki radni → Maqom avtomatik emas: xizmatga aloqasiz shaxsiy harakat yoki qonuniy istisno to‘sqinlik qilishi mumkin → Qaror paytidagi mezonlar → Sababiy bog‘liqlik va qisman ayb → Dastlabki rad qarori va xabardor bo‘lgan vaqt → Qaror chiqarilgan paytdagi qonun va mezonlarni tekshiring → Qisman ayb arizani butunlay rad etishga asos bo‘lmasligi mumkinligini tekshiring → E’tiroz rad etilsa dastlabki radni nizolang; muddatni qarorni amalda bilgan paytdan hisoblang

Asosiy qoidalar

Harbiy xizmat davomida jarohat olingan bo‘lsa ham, xizmat vazifalari bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxsiy harakatlar oqibatida yuzaga kelgan jarohat davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs maqomiga qo‘yiladigan talablarga javob bermasligi mumkin (7-ish, Oliy sudning 1992-yil 27-noyabrdagi 92누4444-son qarori).
Shaxsning o‘z aybi qisman aralashgani sababli ro‘yxatga olish uchun ariza berishni to‘liq rad etish mumkin emas. Talablarga muvofiq, shaxs davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs yoki qo‘llab-quvvatlash choralari oluvchisi sifatida tan olinishi mumkinligini ko‘rib chiqish lozim (9-ish, Oliy sudning 2013-yil 11-iyuldagi 2013두2402-son qarori).
Xizmat vazifalarini bajarish vaqtida jarohat olingan bo‘lsa ham, bu holat davlatni himoya qilish va xavfsizligini ta’minlash kabi vazifalar bilan bevosita bog‘liq yoki bog‘liq emasligiga qarab davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslar bilan veteranlarga kompensatsiya to‘lash choralari oluvchilarni farqlash tenglik prinsipini buzmaydi, deb hisoblangan ish mavjud (3-ish, Konstitutsiyaviy sudning 2016-yil 29-dekabrdagi 2016헌바263-son qarori).
Xizmat vazifasini bajarish bilan bog‘liq jarohatdan so‘ng intizomiy tartibda xizmatdan bo‘shatilganlikning o‘zi shaxsni davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan maqomdan mahrum etmaydi. Biroq qonunda nazarda tutilgan tatbiq etilmaslik asoslari bor-yo‘qligini alohida tekshirish lozim (4-ish, Oliy sudning 1994-yil 27-dekabrdagi 94누12005-son qarori).
Ro‘yxatga olish yoki olmaslik, qoida tariqasida, ariza ko‘rib chiqilib ma’muriy qaror chiqarilayotgan paytda amalda bo‘lgan qonun hujjatlari va mezonlarga muvofiq hal qilinadi (5-ish, Oliy sudning 2007-yil 31-maydagi 2004두8521-son qarori).
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs sifatida ro‘yxatga olishni rad etish yuzasidan berilgan e’tiroz qanoatlantirilmasa, e’tirozni rad etish qarorining o‘ziga emas, ro‘yxatga olishni dastlab rad etish to‘g‘risidagi ma’muriy qarorga e’tiroz bildirish kerak (6- va 12-ishlar, Oliy sudning 2016-yil 27-iyuldagi 2015두45953-son qarori).
Ma’muriy qarorni bekor qilish to‘g‘risidagi da’voni kiritish muddati qaror chiqarilganini amalda bilgan vaqtdan boshlanadi. Muayyan shaxsga qaratilgan ma’muriy qaror, alohida qoida bo‘lmasa, u haqda xabar berilgandagina kuchga kiradi (11-ish, Oliy sudning 2014-yil 25-sentabrdagi 2014두8254-son qarori).
Davlat oldidagi xizmatlari uchun kompensatsiya kabi shaxsga beriladigan huquqlar faqat o‘sha shaxsga tegishli bo‘lib, meros qilib o‘tkazilmaydi va vafot etgan shaxsning sud ishini uning merosxo‘rlari davom ettira olmaydi, deb hisoblangan ish mavjud (8-ish, Oliy sudning 2003-yil 19-avgustdagi 2003두5037-son qarori va boshqalar).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Harbiy xizmat davomida jarohat olgan har bir kishi davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs deb tan olinadimi?

Bunday emas. Xizmat vazifalari bilan odatda bog‘liq bo‘lgan harakatlar vaqtida yuzaga kelgan jarohat talabga javob berishi mumkin, biroq xizmat vazifalarini bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxsiy harakatlar sababli yuzaga kelgan jarohatlar bundan mustasno qilinishi mumkin.

Q. Jarohat yoki o‘limga shaxsning o‘z aybi qisman sabab bo‘lgan bo‘lsa ham, ro‘yxatga olish rad etilishi mumkinmi?

Aybdorlik holatlari bir-biriga qo‘shilib ketgani sababli ro‘yxatga olish uchun ariza berishni butunlay rad etish mumkin emas, deb hisoblangan ish mavjud. O‘quv-mashg‘ulotlar yoki xizmat vazifalarini bajarish bilan yuz bergan oqibat o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlikni tekshirib, shaxs davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs yoki qo‘llab-quvvatlash choralari oluvchisi hisoblanish-hisoblanmasligini aniqlash kerak.

Q. Xizmat vazifasini bajarish bilan bog‘liq jarohat olganidan so‘ng intizomiy tartibda xizmatdan bo‘shatilgan shaxs davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs sifatida ro‘yxatga olinishi mumkin emasmi?

Intizomiy tartibda xizmatdan bo‘shatilganlikning o‘zi shaxsni davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs sifatida ro‘yxatga olishdan mahrum etish uchun asos bo‘lmaydi, deb hisoblangan ish mavjud. Biroq qonunda belgilangan tatbiq etilmaslik asoslari bor-yo‘qligini alohida tekshirish lozim.

Q. Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxs sifatida ro‘yxatga olishni rad etish yuzasidan berilgan e’tiroz rad etilsa, o‘sha qaror ustidan sudga murojaat qilish kerakmi?

E’tirozni qanoatlantirmaslik haqidagi qaror dastlabki ro‘yxatga olishni rad etish mazmunini saqlab qolishdan iborat bo‘lib, alohida ma’muriy sudga shikoyat qilish predmeti hisoblanmaydi, deb hisoblangan ish mavjud. Dastlabki ro‘yxatga olishni rad etish to‘g‘risidagi ma’muriy qaror ustidan ma’muriy shikoyat berish yoki uni bekor qilish haqida da’vo kiritish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.

Q. Faxriy maqomga ega deb tan olingan shaxsga nisbatan avval chiqarilgan qarorni Veteranlar ishlari bo‘yicha idora qayta bekor qilsa, kim isbotlashi kerak?

Avval berilgan manfaat yoki huquqdan mahrum qiluvchi ma’muriy qaror chiqargan ma’muriy organ avvalgi qarorda nuqson borligini yoki uni bekor qilish uchun jamoat ehtiyoji mavjudligini isbotlashi kerak, deb hisoblangan ish mavjud. Bekor qilishning jamoat manfaatlari nuqtayi nazaridan zarurligi va manfaatdor shaxs ko‘radigan zarar ham o‘zaro solishtirilishi lozim.

Q. Qarorga oid hujjatlar bilan avval tanishgan kundan boshlab sudga da’vo kiritish muddati boshlanadimi?

Mezon hujjatlar orqali ma’muriy qaror mazmunini taxmin qilish mumkin bo‘lgan vaqt emas, balki qaror chiqarilganini amalda bilgan vaqt deb hisoblangan ish mavjud. Muayyan shaxsga qaratilgan ma’muriy qaror bo‘yicha xabarnoma kabi usulda ma’lum qilinganidan so‘ng, qaror chiqarilganini anglagan vaqt muhim hisoblanadi.

Q. Shaxs davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilishidan oldin vafot etsa, uning oila a’zolari sud ishini davom ettira oladimi?

Davlat oldidagi xizmatlari uchun beriladigan kompensatsiya kabi huquqlar manfaatdor shaxsning o‘ziga tegishli, meros qilib o‘tkazilmaydigan shaxsiy huquqlar bo‘lgani sababli, merosxo‘r ish yuritilayotgan sud ishini davom ettira olmaydi, deb hisoblangan ish mavjud.

Q. Milliy qabristonga dafn etishni rad etish faoliyat qoidalariga mos bo‘lsa, har doim qonuniymi?

Bunday emas. Faoliyat qoidalari ma’muriy organning ichki ish yuritish yo‘riqnomasi hisoblanadi, shu sababli qaror qoidalarga muvofiq chiqarilganining o‘zi uni darhol qonuniy qilib qo‘ymaydi. Biroq mezonning o‘zi yoki uni qo‘llash natijasi yaqqol adolatsiz ekaniga oid holatlar bo‘lmasa, ko‘rib chiqish natijasini hurmat qilish lozim, deb hisoblangan ish mavjud.

Q. Qayta tibbiy ko‘rikda jarohat darajasi tan olinmaganligi haqidagi qarorning o‘zini alohida bekor qilishni so‘rab sudga murojaat qilish mumkinmi?

Qayta tibbiy ko‘rik natijasi ro‘yxatga olish yoki olmaslikni hal qilish tartibining faqat bir qismi bo‘lib, o‘z-o‘zidan alohida huquq va majburiyatlarni belgilovchi ma’muriy qaror hisoblanmaydi, deb hisoblangan ish mavjud. Shu sababli mazkur natijaning o‘zini bekor qilish haqida da’vo kiritib bo‘lmasligi tushuntiriladi.

Tegishli qonunlar

Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 4-modda, 1-qism, 5-band (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제4조 제1항 제5호)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 4-modda, 1-qism, 6-band (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제4조 제1항 제6호)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 4-modda, 5-qism, 4-band (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제4조 제5항 제4호)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 4-modda, 6-qism, 3-band (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제4조 제6항 제3호)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 5-modda (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제5조)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 6-modda (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제6조)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 19-modda (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제19조)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 74-18-modda (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제74조의18)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 79-modda, 1-qism, 4-band (국가유공자 등 예우 및 지원에 관한 법률 제79조 제1항 제4호)
Veteranlarga kompensatsiya to‘lash choralari oluvchilarni qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risidagi qonun, 2-modda, 1-qism, 2-band (보훈보상대상자 지원에 관한 법률 제2조 제1항 제2호)
Milliy qabristonlarni tashkil etish va boshqarish to‘g‘risidagi qonun, 5-modda, 3-qism, 5-band (국립묘지의 설치 및 운영에 관한 법률 제5조 제3항 제5호)
Milliy qabristonga dafn etish bo‘yicha ko‘rib chiqish qo‘mitasining sobiq faoliyat qoidalari, 4-modda, 4-qism, 2-band (구 국립묘지안장대상심의위원회 운영규정 제4조 제4항 제2호)
Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi qonun, 20-modda, 1-qism (행정소송법 제20조 제1항)
Konstitutsiya, 39-modda, 2-qism (헌법 제39조 제2항)
Davlat oldidagi xizmatlari uchun e’tirof etilgan shaxslarni e’zozlash va boshqalar to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish farmoni, 8-modda, 2-qism (국가유공자예우등에관한법률 시행령 제8조 제2항)

E’tibor bering

E’tirozni rad etish haqidagi qaror va ro‘yxatga olishni dastlab rad etish to‘g‘risidagi ma’muriy qaror sudda nizolashish predmeti jihatidan farq qilishi mumkin. Shu sababli avval qaysi qaror ustidan shikoyat qilinayotganini aniqlash kerak.
Da’vo kiritish muddati uchun qaror chiqarilganini amalda bilgan vaqt va xabarnoma berilgan-berilmagani muhim. Muddat axborotni oshkor qilish orqali olingan hujjatlar kelib tushgan kundan boshlanadi, deb xulosa qilmang; qaror haqida amalda qachon xabar berilganini va xabarnoma qachon yetib kelganini tekshiring.
Ma’muriy organ avval chiqarilgan manfaatli qarorni bekor qilgan ishda isbotlash majburiyati ro‘yxatga olishni odatiy tartibda rad etish ishlaridagidan farq qilishi mumkin.
Ayrim ishlar bo‘yicha qonun hujjatlarining avvalgi tahriri ko‘rib chiqilgan bo‘lishi mumkin. Shu sababli hozirgi ariza yoki shikoyat uchun tegishli vaqtda amal qiladigan qonun hujjatlarini tekshirish kerak.

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).