Hướng dẫn thực hiện, thay đổi quyền cha mẹ và quản lý tài sản của con
Dựa trên 28 vụ tư vấn · Cập nhật · Dịch từ bản gốc tiếng Hàn.
Quyền cha mẹ vừa là quyền vừa là nghĩa vụ nhằm bảo vệ, nuôi dưỡng con và quản lý tài sản của con; vì vậy, việc thực hiện quyền này được đánh giá dựa trên phúc lợi của con. Khi cha mẹ bất đồng ý kiến hoặc có xung đột lợi ích giữa người có quyền cha mẹ và con, có thể cần Tòa án gia đình quyết định hoặc chỉ định người đại diện đặc biệt.
Sơ đồ tóm tắt

Điểm chính
- Trong thời kỳ hôn nhân, về nguyên tắc cha mẹ cùng thực hiện quyền cha mẹ; nếu không thống nhất ý kiến thì Tòa án gia đình quyết định theo yêu cầu của một bên cha hoặc mẹ (khoản 1 và khoản 2 Điều 909 Bộ luật Dân sự (민법 제909조 제1항·제2항)).
- Khi ly hôn, cha mẹ xác định người có quyền cha mẹ; nếu không đạt được thỏa thuận, Tòa án gia đình có thể chỉ định người có quyền cha mẹ (khoản 4 Điều 909 Bộ luật Dân sự (민법 제909조 제4항)).
- Cần có người đại diện đặc biệt đối với hành vi có nguy cơ khách quan làm phát sinh xung đột lợi ích giữa người có quyền cha mẹ và con, hoặc giữa nhiều người con cùng chịu sự thực hiện quyền cha mẹ. Khi phân chia di sản chung, có thể cần chỉ định một người đại diện đặc biệt cho từng người con chưa thành niên (Điều 921 Bộ luật Dân sự (민법 제921조), Bản án số 92다54524 do Tòa án Tối cao tuyên ngày 13/4/1993).
- Việc định đoạt tài sản của con không đương nhiên cấu thành hành vi lạm dụng quyền cha mẹ. Cần đánh giá tổng hợp các tình tiết cụ thể, chẳng hạn như việc phớt lờ lợi ích của con và chỉ nhằm thúc đẩy lợi ích của người có quyền cha mẹ hoặc của bên thứ ba (Bản án số 2008다73731 do Tòa án Tối cao tuyên ngày 30/1/2009).
- Nếu người có quyền cha mẹ gây tổn hại nghiêm trọng hoặc có nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng đến phúc lợi của con, có thể đặt ra vấn đề tước quyền cha mẹ, đình chỉ quyền cha mẹ trong một thời gian hoặc hạn chế một phần quyền cha mẹ đối với một vấn đề cụ thể (Điều 924 và Điều 924-2 Bộ luật Dân sự (민법 제924조·제924조의2)).
- Nếu người tặng tài sản cho con không phải trả tiền phản đối việc người có quyền cha mẹ quản lý tài sản đó, người có quyền cha mẹ không được quản lý tài sản; có thể chỉ định người quản lý hoặc yêu cầu Tòa án chỉ định người quản lý (Điều 918 Bộ luật Dân sự (민법 제918조)).
- Nếu cha hoặc mẹ được chỉ định là người duy nhất có quyền cha mẹ qua đời, không nên mặc nhiên cho rằng người còn lại đương nhiên trở thành người có quyền cha mẹ; cần kiểm tra thủ tục yêu cầu Tòa án gia đình chỉ định người có quyền cha mẹ (Điều 909-2 Bộ luật Dân sự (민법 제909조의2)).
Câu hỏi thường gặp
Q. Nếu người có quyền cha mẹ đã ly hôn qua đời, người cha hoặc mẹ còn lại đã tái hôn có đương nhiên trở thành người có quyền cha mẹ không?
Chỉ riêng việc người cha hoặc mẹ còn sống đã tái hôn thì chưa thể kết luận rằng người đó không thể trở thành người có quyền cha mẹ. Tuy nhiên, nếu người được xác định là người duy nhất có quyền cha mẹ qua đời thì có quy định về thủ tục để người cha hoặc mẹ còn sống và những người khác yêu cầu Tòa án gia đình chỉ định người có quyền cha mẹ. Vì vậy, không nên mặc nhiên cho rằng quyền cha mẹ tự động được khôi phục mà cần kiểm tra thủ tục tại Tòa án.
Q. Nếu muốn chuyển sang tên tôi tài sản thừa kế nhận được cùng với con, tôi chỉ cần được con đồng ý thôi có đủ không?
Khi người có quyền cha mẹ và con chưa thành niên cùng là những người thừa kế, việc thỏa thuận phân chia di sản có thể là hành vi có xung đột lợi ích. Nếu có nhiều người con, có thể cần chỉ định một người đại diện đặc biệt cho từng người con chưa thành niên để tham gia thỏa thuận (Điều 921 Bộ luật Dân sự (민법 제921조)).
Q. Tôi có thể dùng bất động sản của con chưa thành niên làm tài sản bảo đảm để trả khoản nợ của mình không?
Việc thiết lập quyền bảo đảm trên bất động sản thuộc sở hữu của con để bảo đảm khoản nợ của chính người có quyền cha mẹ có thể được xem là hành vi có xung đột lợi ích, nên cần chỉ định người đại diện đặc biệt. Hành vi đại diện được thực hiện mà không có người đại diện đặc biệt có thể bị đặt vấn đề về hiệu lực, trừ khi có tình tiết đặc biệt.
Q. Việc người có quyền cha mẹ dùng tài sản của con để bảo đảm khoản nợ của người thân có phải là hành vi có xung đột lợi ích không?
Trong án lệ của vụ việc được nêu, Tòa án không xem hành vi thiết lập quyền thế chấp tối đa trên bất động sản của con để bảo đảm khoản nợ mà anh chị em của người có quyền cha mẹ phải trả cho bên thứ ba là hành vi có xung đột lợi ích. Tuy nhiên, chỉ riêng tình tiết đó cũng không đương nhiên cấu thành việc lạm dụng quyền cha mẹ; cần xem xét các tình tiết cụ thể.
Q. Nếu cha mẹ cùng thực hiện quyền cha mẹ nhưng bất đồng về việc học lên bậc cao hơn hoặc du học của con thì phải làm thế nào?
Nếu cha mẹ không thống nhất ý kiến, một bên có thể yêu cầu Tòa án gia đình và Tòa án sẽ quyết định phù hợp với phúc lợi của con. Đối với cha mẹ chưa ly hôn nhưng đang sống riêng, cần phân biệt việc chỉ định một bên là người thực hiện quyền cha mẹ với việc quyết định phương thức thực hiện quyền cha mẹ.
Q. Có thể tước quyền cha mẹ chỉ vì lỗi lầm hoặc hành vi sai trái trong quá khứ của cha mẹ không?
Chỉ riêng hành vi sai trái không đương nhiên dẫn đến việc bị tước quyền cha mẹ. Cần xem xét các tình tiết cụ thể, chẳng hạn như tuổi và sức khỏe của con, tình hình nuôi dưỡng, để xác định việc tước quyền cha mẹ có tốt hơn cho phúc lợi của con hay không. Án lệ cũng xác định rằng nếu nguyên nhân trong quá khứ đã không còn và hiện tại người đó chăm sóc con tốt thì không thể tước quyền cha mẹ chỉ dựa trên tình tiết trước đây.
Q. Điều gì xảy ra nếu tài sản duy nhất của con được tặng cho người khác mà không nhận được khoản đền bù nào?
Nếu người có quyền cha mẹ tặng không tài sản duy nhất của con và bên nhận cũng biết việc đó, có vụ việc mà Tòa án, căn cứ vào việc lạm dụng quyền cha mẹ, đã phán quyết rằng giao dịch không có hiệu lực đối với người con. Tuy nhiên, không phải mọi việc định đoạt tài sản của con đều cấu thành hành vi lạm dụng quyền cha mẹ; cần xem xét các tình tiết cụ thể.
Q. Người có quyền cha mẹ có thể thay mặt con chưa thành niên ký hợp đồng lao động không?
Theo vụ việc được nêu, người có quyền cha mẹ không thể thay mặt con ký kết hợp đồng lao động; chính người chưa thành niên phải trực tiếp ký hợp đồng (khoản 1 Điều 67 Luật Tiêu chuẩn Lao động (근로기준법 제67조 제1항)).
Luật liên quan
- Bộ luật Dân sự, Điều 777 (민법 제777조)
- Bộ luật Dân sự, khoản 2 Điều 869 (민법 제869조 제2항)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1, khoản 2 và khoản 4 Điều 909 (민법 제909조 제1항·제2항·제4항)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1 và khoản 3 Điều 909-2 (민법 제909조의2 제1항·제3항)
- Bộ luật Dân sự, Điều 910 (민법 제910조)
- Bộ luật Dân sự, Điều 911 (민법 제911조)
- Bộ luật Dân sự, Điều 913 (민법 제913조)
- Bộ luật Dân sự, Điều 915 (민법 제915조)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 918 (민법 제918조 제1항·제2항·제3항)
- Bộ luật Dân sự, Điều 920 (민법 제920조)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1 và khoản 2 Điều 921 (민법 제921조 제1항·제2항)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1 và khoản 2 Điều 923 (민법 제923조 제1항·제2항)
- Bộ luật Dân sự, khoản 1 Điều 924 (민법 제924조 제1항)
- Bộ luật Dân sự, Điều 924-2 (민법 제924조의2)
- Bộ luật Dân sự, Điều 925 (민법 제925조)
Lưu ý
- Theo hướng dẫn về vụ việc được nêu, yêu cầu chỉ định người có quyền cha mẹ khi người được xác định là người duy nhất có quyền cha mẹ qua đời có thể được nộp trong vòng 1 tháng kể từ ngày biết việc người đó qua đời và trong vòng 6 tháng kể từ ngày người đó qua đời. Cần kiểm tra để không bỏ lỡ thời hạn.
- Khi phân chia di sản chung mà lợi ích của người có quyền cha mẹ xung đột với lợi ích của nhiều người con chưa thành niên, có thể cần chỉ định một người đại diện đặc biệt cho từng người con.
- Việc có hay không có hành vi xung đột lợi ích, lạm dụng quyền cha mẹ hoặc căn cứ hạn chế quyền cha mẹ là những vấn đề khác nhau và cần được xem xét dựa trên các tình tiết cụ thể.
- Nếu người có quyền cha mẹ được thay đổi theo thỏa thuận hoặc bằng bản án, cần kiểm tra thời hạn đăng ký được nêu trong vụ việc. Hướng dẫn quy định việc thay đổi theo thỏa thuận phải được đăng ký trong vòng 1 tháng, còn việc thay đổi theo bản án phải được đăng ký trong vòng 1 tháng kể từ ngày bản án có hiệu lực cuối cùng.
Các vụ tư vấn làm căn cứ
Hướng dẫn này do AI tổng hợp từ các vụ tư vấn sau của Tổng công ty Trợ giúp pháp lý Hàn Quốc (tiếng Hàn).
- 재혼한 어머니가 친권자가 될 수 있는지
- 미성년의 자와 함께 상속받은 재산을 모(母) 명의로 할 수 있는지
- 친권자인 부(父) 사망 시 재혼한 모(母)가 친권자로 되는지
- 인공수정에 의해 태어난 자의 법적지위
- 친권자가 자녀명의 부동산을 담보로 제공할 경우 그 효력
- 친권자로서 적정하게 친권을 행사하리라 기대할 수 없다고 인정한 사례
- 친권자가 자를 감화기관, 교정기관에 위탁하기 위하기 위한 요건
- 친권자의 일시적 양육 불가능 상태가 친권변경 사유인지
- 부부가 별거하고 있으나 이혼하지 않은 경우, 부모 일방을 친권행사자로 지정할 수 있는지
- 자의 재산관리에 관한 포괄적 위임을 받은 부가 자신의 채무지급을 위하여 자와 공동으로 발행한 어음의 효력
- 친권자가 자녀에게 긴급하고 필수적인 진료행위를 거부하는 것도 가능한지 여부
- 친권상실선고에 있어 고려하여야 할 요소
- 수인의 자간의 이해상반행위
- 제3자가 무상으로 子에게 수여한 재산의 관리
- 친권자의 자 소유 재산처분 행위가 대리권 남용에 해당하기 위한 요건
- 과거의 사정을 이유로 친권을 상실시킬 수 있는지
- 미성년자가 낳은 자에 대한 친권자는 누가 되는지
- 친권자가 자녀의 유일한 재산을 증여한 경우
- 친권자가 타인의 채무를 담보하기 위해 자의 부동산에 담보권 설정한 경우
- 사실혼을 해소하면서 인지되지 않은 자에 대해 친권자지정청구가 가능한지
- 양모와 양자 간 등기이전청구의 이해상반행위 여부
- 증여재산에서 수취한 과실을 양육비와 상계할 수 있는지
- 친권자가 자녀의 근로계약을 대리하여 체결할 수 있는지
- 친권자 변경신고 방법
- 공동으로 친권을 행사하는 부모의 의견이 불일치하는 경우
Đây là thông tin chung về pháp luật Hàn Quốc, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Hãy hỏi luật sư hoặc Tổng công ty Trợ giúp pháp lý Hàn Quốc (gọi 132 tại Hàn Quốc).
