Tội trộm cắp và cướp tài sản: khi nào cấu thành và được đánh giá ra sao?

Điểm chính

• Về cơ bản, tội trộm cắp tài sản là hành vi chuyển tài sản do người khác chiếm hữu sang sự chiếm hữu của mình hoặc của người thứ ba, trái với ý chí của người chiếm hữu. Chỉ riêng tình tiết đã lấy tài sản không quyết định việc cấu thành tội phạm; còn phải xem xét ý định chiếm đoạt bất hợp pháp (Bộ luật Hình sự, Điều 329 (형법 제329조)).
• Ngay cả khi không có ý định giữ tài sản vĩnh viễn, ý định xâm phạm quyền sở hữu hoặc quyền có tính chất tương đương vẫn có thể được coi là ý định chiếm đoạt bất hợp pháp. Việc sau đó trả lại tài sản cho chủ sở hữu hoặc việc hành vi có lợi cho chủ sở hữu cũng không tự nó loại trừ tội trộm cắp tài sản (các vụ việc 8, 10, 15).
• Đối với tội trộm cắp tài sản có tính chất đặc biệt, cần xem xét không chỉ việc bàn bạc mà còn cả các yếu tố của đồng phạm cùng thực hành, như việc phân chia hành vi thực hiện. Người đã bàn bạc nhưng không có mặt tại hiện trường vẫn có thể là đồng phạm chính nếu có thể đánh giá rằng người đó đã sử dụng hành vi của những người trực tiếp thực hiện tại hiện trường làm phương tiện thực hiện ý chí của mình (Bộ luật Hình sự, Điều 331 khoản 2 (형법 제331조 제2항); Bản án của Hội đồng Thẩm phán toàn thể Tòa án Tối cao Hàn Quốc tuyên ngày 21 tháng 5 năm 1998, số 98도321).
• Đối với tội cướp tài sản, phải có mối liên hệ giữa hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa với việc chiếm đoạt tài sản. Nếu sau khi xảy ra hành vi dùng vũ lực không liên quan đến việc lấy tài sản, người phạm tội tình cờ lấy tài sản khi nạn nhân không biết, thì có thể không cấu thành tội cướp tài sản (Bộ luật Hình sự, Điều 333 (형법 제333조); vụ việc 3).
• Tội cướp tài sản sau khi trộm cắp cấu thành khi người trộm cắp dùng vũ lực hoặc đe dọa nhân cơ hội trộm cắp, nhằm chống lại việc lấy lại tài sản hoặc tránh bị bắt, cùng các mục đích tương tự. Nếu theo quan niệm xã hội thông thường, hành vi phạm tội đã kết thúc, thì dù dùng vũ lực để tránh bị bắt cũng có thể không cấu thành tội này (Bộ luật Hình sự, Điều 335 (형법 제335조); các vụ việc 13, 16).
• Ngay cả khi thương tích xảy ra sau hành vi trộm cắp, tội cướp tài sản gây thương tích vẫn có thể cấu thành nếu hành vi phạm tội chưa hoàn tất trong khi tình trạng nạn nhân không thể chống cự về mặt tâm lý vẫn tiếp diễn. Chỉ riêng khoảng cách về thời gian hoặc địa điểm không quyết định kết luận (Bộ luật Hình sự, Điều 337 (형법 제337조); vụ việc 19).
• Chế định miễn trừ đối với tội xâm phạm tài sản giữa người thân thích không phải lúc nào cũng được áp dụng chỉ vì có quan hệ thân thích. Cần xem xét quan hệ giữa người phạm tội với cả chủ sở hữu và người chiếm hữu tài sản, quan hệ thân thích tại thời điểm phạm tội, việc có đồng phạm hay không và các yếu tố khác (Bộ luật Hình sự, Điều 328 và Điều 344 (형법 제328조·제344조); các vụ việc 18, 20).
• Theo nhận định trong các vụ việc được nêu, hành vi sao chép thông tin được lưu trong máy tính, sử dụng dịch vụ viễn thông qua điện thoại cố định thông thường, hoặc lấy tài sản thất lạc trên tàu điện ngầm mà người quản lý chưa phát hiện có thể lần lượt được xác định là không cấu thành tội trộm cắp tài sản hoặc cấu thành tội chiếm giữ trái phép tài sản bị thất lạc (Bộ luật Hình sự, Điều 346 và Điều 360 (형법 제346조·제360조); các vụ việc 5, 21, 22).

Câu hỏi thường gặp

Luật liên quan

• Bộ luật Hình sự, Điều 236 (형법 제236조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 328 (형법 제328조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 329 (형법 제329조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 330 (형법 제330조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 331 (형법 제331조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 333 (형법 제333조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 335 (형법 제335조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 337 (형법 제337조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 343 (형법 제343조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 344 (형법 제344조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 346 (형법 제346조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 347 (형법 제347조)
• Bộ luật Hình sự, Điều 347-2 (형법 제347조의2)
• Bộ luật Hình sự, Điều 348-2 (형법 제348조의2)
• Bộ luật Hình sự, Điều 350 (형법 제350조)

Lưu ý

• Khi xác định tội trộm cắp tài sản có cấu thành hay không, cần xem xét không chỉ quyền sở hữu mà còn cả việc tại thời điểm phạm tội, ai thực tế chiếm hữu và quản lý tài sản. Ngay cả khi đã có quyền sở hữu do thừa kế, thời điểm được xác định là bắt đầu thực tế chi phối tài sản vẫn có thể cần được đánh giá riêng.
• Trong trường hợp áp dụng chế định miễn trừ đối với tội xâm phạm tài sản giữa người thân thích và việc rút đơn tố cáo được đặt ra, vụ việc được nêu giả định rằng việc rút đơn xảy ra trước khi tuyên án sơ thẩm. Cần xác minh thời điểm rút đơn và quan hệ thân thích trong từng vụ việc.
• Kết luận trong các vụ việc được nêu dựa trên những tình tiết cụ thể đã trình bày. Nhận định có thể thay đổi nếu các tình tiết chi tiết khác đi, chẳng hạn mối liên hệ giữa hành vi dùng vũ lực và hành vi trộm cắp, tình trạng chiếm hữu hoặc ý định chiếm đoạt bất hợp pháp.
• Pháp luật và chế độ pháp lý có thể được sửa đổi; khi áp dụng vào một vụ việc thực tế, cần kiểm tra riêng quy định pháp luật hiện hành và các tình tiết cụ thể.

Các vụ tư vấn làm căn cứ

Hướng dẫn này do AI tổng hợp từ các vụ tư vấn sau của Tổng công ty Trợ giúp pháp lý Hàn Quốc (tiếng Hàn).

1. 공모만 하고 실행에 가담하지 않아도 특수절도죄로 처벌될 수 있나요
2. 장인을 기망하여 5억원을 차용한 경우 친족상도례규정 적용 여부
3. 폭행과 강도
4. 흉기를 휴대하고 삼촌을 협박하여 돈을 갈취한 경우 친족상도례 적용 여부
5. 컴퓨터내장 프로그램을 타인이 복제한 경우 절도죄인지
6. 전화카드를 절취하여 전화통화에 이용한 경우 처벌 여부
7. 강도를 할 목적에 이르지 않고 준강도할 목적이 있음에 그치는 경우
8. 명의신탁자의 자동차절도
9. 상습절도 기간 중 절도 목적의 주거침입을 별도로 처벌받을 수 있는지
10. 점유자의 의사에 반하여 취거하는 행위가 결과적으로 소유자의 이익이 되는 경우
11. 상속인이 아직 사실상 지배 점유를 개시하지 않은 재물을 상속인 허락없이 가져간 경우
12. 인지의 소급효가 친족상도례 규정에도 미치는지 여부
13. 절도범행이 종결된 후 체포를 면탈하기 위해 폭행한 경우에도 준강도죄에 해당하는지
14. 손자가 할아버지의 통장을 절취하여 예금 잔고를 자신의 계좌로 계좌이체한 경우 형사책임
15. 리스차량을 담보로 사채업자에게 돈을 빌리면서 사채업자에게 인도하고, 사채업자가 다른 사람에게 넘긴 그 차를 임의회수하여 리스회...
16. 준강도죄의 행위상황인 절도의 기회
17. 점유와 절도죄
18. 아내 실소유 차량을 명의자인 남편이 타인에게 매도한 경우 절도죄 여부
19. 강취행위 이후 발생한 상해행위에 대하여 강도상해죄로 처벌이 가능한지 여부
20. 친구와 함께 친구 할아버지의 물건을 훔친 경우 처벌 여부
21. 타인의 전화를 무단 사용한 경우 절도죄 성립 여부
22. 유실물(분실물)을 가져간 경우 형사책임 2
23. 매도인이 계약해제 후 임의로 물건 가져간 경우 처벌 여부
24. 집행유예의 실효 내지 취소와 특정범죄가중처벌등에관한법률상 상습절도
25. 증거물로 제출하기 위해 물건을 가져간 경우에도 절도죄가 성립하는지