คู่มือเกี่ยวกับความรับผิดของบริษัทและสิทธิของผู้ถือหุ้น

ประเด็นสำคัญ

• หากกรรมการที่ไม่มีอำนาจเป็นผู้แทนใช้ตำแหน่งที่ทำให้ดูเสมือนว่ามีอำนาจเป็นผู้แทน บริษัทอาจต้องรับผิด แต่ต้องมีพฤติการณ์ที่บริษัทสร้างหรือยอมให้เกิดภาพลักษณ์ดังกล่าว และคู่กรณีอาจไม่ได้รับความคุ้มครองหากมีความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (มาตรา 395 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제395조), คดีตัวอย่าง 1·7·10)
• แม้กรรมการผู้แทนจะทำธุรกรรมที่ต้องมีมติคณะกรรมการบริษัทโดยไม่มีมติดังกล่าว ธุรกรรมก็อาจมีผลสมบูรณ์ เว้นแต่คู่กรณีรู้หรืออาจรู้ว่าไม่มีมติ โดยหลักแล้วบริษัทต้องกล่าวอ้างและพิสูจน์พฤติการณ์ดังกล่าว (มาตรา 393 และมาตรา 389 วรรค 3 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제393조·제389조 제3항), คดีตัวอย่าง 19·20)
• หากกรรมการละเลยหน้าที่และทำให้บริษัทเสียหาย กรรมการอาจต้องรับผิดชดใช้ค่าเสียหายแก่บริษัท การยกเว้นความรับผิดโดยความยินยอมของผู้ถือหุ้นทั้งหมดอาจไม่ทำให้ความรับผิดของกรรมการตามกฎหมายพาณิชย์และความรับผิดจากการกระทำละเมิดสิ้นสุดลงในขอบเขตเดียวกัน (มาตรา 399 และมาตรา 400 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제399조·제400조), คดีตัวอย่าง 2·3)
• โดยหลักแล้ว ทรัพย์สินของบริษัทแยกจากทรัพย์สินส่วนบุคคลของผู้ถือหุ้นและกรรมการ อย่างไรก็ตาม หากบริษัทเป็นเพียงรูปแบบในนาม หรือถูกใช้ในทางมิชอบเป็นเครื่องมือเพื่อหลีกเลี่ยงการบังคับใช้กฎหมาย อาจมีการปฏิเสธสถานะนิติบุคคลในการพิจารณาความสัมพันธ์ทางกฎหมายเฉพาะกรณีได้ (มาตรา 331 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제331조), คดีตัวอย่าง 9·14·24)
• การจัดสรรหุ้นใหม่ให้บุคคลภายนอกเป็นข้อยกเว้น และต้องไม่เพียงมีฐานอำนาจในข้อบังคับบริษัทเท่านั้น แต่ยังต้องจำเป็นเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ทางธุรกิจ เช่น การนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้หรือการปรับปรุงโครงสร้างทางการเงิน การจัดสรรหุ้นให้บุคคลภายนอกโดยมีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อป้องกันอำนาจควบคุมบริษัท อาจละเมิดสิทธิของผู้ถือหุ้นในการจองซื้อหุ้นใหม่ (มาตรา 418 และมาตรา 429 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제418조·제429조), คดีตัวอย่าง 6)
• ผู้ถือหุ้นอาจยื่นคำขอตรวจดูและทำสำเนารายงานการประชุมคณะกรรมการบริษัทหรือบัญชีของบริษัท แต่บริษัทอาจปฏิเสธได้หากพิสูจน์ว่าคำขอไม่ชอบ โดยพิจารณาวัตถุประสงค์และพฤติการณ์ของคำขอ การที่ผู้ถือหุ้นพยายามเข้าซื้อกิจการโดยไม่เป็นมิตรไม่ได้ทำให้คำขอไม่ชอบโดยทันที (มาตรา 391-3 และมาตรา 466 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제391조의3·제466조), คดีตัวอย่าง 16·21)
• ในการแบ่งแยกบริษัท โดยหลักแล้วบริษัทที่แบ่งแยกและบริษัทที่จัดตั้งขึ้นใหม่ต้องรับผิดร่วมกันต่อหนี้ที่เกิดขึ้นก่อนการแบ่งแยก หากต้องการแบ่งความรับผิดเป็นข้อยกเว้น จะต้องพิจารณามติพิเศษและกระบวนการคุ้มครองเจ้าหนี้ แม้หนี้ประธานจะลดลงตามแผนฟื้นฟูกิจการ โดยหลักแล้วก็ไม่กระทบความรับผิดของผู้ค้ำประกัน (มาตรา 530-9 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제530조의9), มาตรา 250 แห่งพระราชบัญญัติการฟื้นฟูกิจการและการล้มละลายของลูกหนี้ (채무자 회생 및 파산에 관한 법률 제250조), คดีตัวอย่าง 4·11)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 37 วรรค 1 (상법 제37조 제1항)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 209 (상법 제209조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 232 (상법 제232조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 288 (상법 제288조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 331 (상법 제331조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 335 (상법 제335조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 337 วรรค 1 (상법 제337조 제1항)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 341 (상법 제341조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 341-2 (상법 제341조의2)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 342-2 (상법 제342조의2)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 360 (상법 제360조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 362 (상법 제362조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 368 วรรค 1 (상법 제368조 제1항)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 371 (상법 제371조)
• พระราชบัญญัติพาณิชย์ มาตรา 374 วรรค 1 ข้อ 1 (상법 제374조 제1항 제1호)

ข้อควรระวัง

• หากทำธุรกรรมกับบุคคลที่ไม่มีอำนาจเป็นผู้แทน อย่าพิจารณาเพียงตำแหน่งที่บุคคลนั้นใช้ แต่ควรตรวจสอบด้วยว่าบริษัทอนุมัติหรือยอมให้ใช้ตำแหน่งดังกล่าวหรือไม่ และคู่กรณีมีความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงหรือไม่
• ในการเรียกค่าเสียหาย ต้องแยกให้ชัดว่าเรียกร้องโดยอาศัยความรับผิดจากการผิดสัญญาหรือจากการกระทำละเมิด คดีตัวอย่างอธิบายว่าภาระการพิสูจน์และอายุความอาจแตกต่างกันไปตามประเภทของการเรียกร้อง
• คดีตัวอย่างระบุว่า ตามมาตรา 429 แห่งพระราชบัญญัติพาณิชย์ (상법 제429조) ต้องฟ้องคดีขอให้การออกหุ้นใหม่เป็นโมฆะภายใน 6 เดือนนับแต่วันที่ออกหุ้นใหม่
• คดีตัวอย่างอธิบายว่า แม้จะมีกรณีที่สามารถปฏิเสธสถานะนิติบุคคลของบริษัทได้ แต่ผลบังคับคดีของคำพิพากษาถึงที่สุดต่อบริษัทเดิมจะไม่ขยายไปยังบริษัทที่จัดตั้งขึ้นใหม่โดยอัตโนมัติ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• เมื่อหนี้ของบริษัทลดลงตามแผนฟื้นฟูกิจการ ขอบเขตความรับผิดชอบของผู้ค้ำประกันจะเป็นอย่างไร?

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 대표권 없는 이사의 월권행위에 대한 회사의 책임
2. 총주주의 동의로 이사의 회사에 대한 책임을 면제할 수 있는지
3. 이사 또는 감사의 임무해태로 인한 손해배상채권의 소멸시효기간
4. 회사의 분할과 채권자보호절차
5. 주식회사 감사 선임 시 3% 초과 주식이 상법 제368조 제1항의 ‘발행주식총수’에 산입 여부
6. 신기술의 도입, 재무구조의 개선 등의 목적 없이 대표이사등이 자신의 경영권을 주주로부터 방어하기 위하여 제3자에게 한 신주발행...
7. 경리담당 상무이사가 대표이사 명의의 어음 발행 시 회사의 책임
8. 상법상 주식회사의 자기주식 취득금지와 가장납입의 효력
9. 회사에 대한 채권으로 대표이사 개인재산을 강제집행할 수 있는지
10. 이사자격 없는 자에게도 상법상 표현대표이사 규정이 적용되는지
11. 회생계획으로 회생채권의 내용 변경 시 보증인의 책임범위
12. 명의개서를 부당하게 거절당한 주식양수인의 구제수단
13. 미등기된 대표이사의 직무대행자선임 가처분의 효력
14. 기존주식회사의 채무를 신설주식회사에 청구할 수 있는지
15. 종류주주총회결의를 흠결한 정관변경의 효력
16. 적대적 인수합병 계획회사의 이사회 회의록 열람 등사청구
17. 회사의 중요사업부분 양도와 상법상 1인회사의 주주총회 운영
18. 제권판결로 재발행된 주권의 제권판결 취소시 효력
19. 대표이사가 이사회 결의 없이 행한 대외적 거래행위의 효력
20. 甲, 乙회사 대표이사 겸직자가 甲회사 명의로 乙회사 채무를 연대보증한 경우
21. 적대적 인수를 시도하는 주주의 열람ㆍ등사 청구가 가능한지
22. 회생절차에서의 회생채권 신고방법
23. 설립중 회사의 개념과 발기인의 권한범위
24. 채무면탈 목적으로 회사 설립 시 원래의 회사에 대한 판결의 효력 범위
25. 합병비율의 불공정으로 인한 합병무효의 소