คู่มือทั่วไปเกี่ยวกับสัญญา: หลักการเกิดสัญญาและการปฏิบัติตามสัญญา

ประเด็นสำคัญ

• เพียงเพราะข้อกำหนดในสัญญาสำเร็จรูปทำให้ลูกค้าเสียเปรียบ ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโมฆะทันที โดยต้องพิจารณาโดยรวมว่ามีการใช้สถานะทางการค้าในทางที่มิชอบ หรือมีความไม่เป็นธรรมที่ขัดต่อประโยชน์อันชอบธรรมหรือความคาดหมายอันสมเหตุสมผลหรือไม่ (กฎหมายว่าด้วยการควบคุมข้อกำหนดสัญญาสำเร็จรูป มาตรา 6 (약관의 규제에 관한 법률 제6조), กรณีตัวอย่าง 1)
• ต้องอธิบายข้อกำหนดสำคัญในสัญญาสำเร็จรูปที่มีผลโดยตรงต่อการทำสัญญาให้ลูกค้าเข้าใจได้ อย่างไรก็ตาม เรื่องที่เป็นปกติในการทำธุรกรรมและลูกค้าคาดหมายได้โดยไม่ต้องมีคำอธิบายแยกต่างหาก อาจไม่อยู่ในขอบเขตของหน้าที่อธิบาย (กฎหมายว่าด้วยการควบคุมข้อกำหนดสัญญาสำเร็จรูป มาตรา 3 (약관의 규제에 관한 법률 제3조), กรณีตัวอย่าง 1 และ 11)
• เมื่อทำสัญญาโดยใช้ชื่อของผู้อื่น หากเจตนาของคู่สัญญาตรงกัน ให้กำหนดคู่สัญญาตามเจตนานั้น หากเจตนาไม่ตรงกัน ให้พิจารณาจากสถานการณ์เฉพาะ เช่น เนื้อหาของสัญญาและขั้นตอนการทำสัญญา (กรณีตัวอย่าง 22)
• ในสัญญาต่างตอบแทน อาจมีประเด็นเกี่ยวกับสิทธิในการปฏิเสธการปฏิบัติหน้าที่พร้อมกัน เมื่อหนี้ของอีกฝ่ายถึงกำหนดชำระแล้ว แม้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติก่อน ก็อาจได้รับการรับรองให้ใช้สิทธิปฏิเสธการปฏิบัติหน้าที่เนื่องจากความไม่แน่นอนได้ หากมีเหตุที่ทำให้การปฏิบัติหน้าที่ของอีกฝ่ายยากลำบากอย่างเห็นได้ชัด (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 536 (민법 제536조), กรณีตัวอย่าง 6 และ 12)
• แม้ผู้เสนอจะแจ้งว่า ‘หากไม่คัดค้านภายในระยะเวลาที่กำหนด ให้ถือว่ายอมรับ’ แต่หากผู้รับคำเสนอไม่มีหน้าที่ต้องตอบกลับ ก็ไม่อาจบังคับให้ยอมรับได้ด้วยข้อความดังกล่าวเพียงอย่างเดียว (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 527 และ 528 (민법 제527조·제528조), ประมวลกฎหมายพาณิชย์ มาตรา 53 (상법 제53조), กรณีตัวอย่าง 13)
• ในกรณีที่การจัดทำสัญญาเป็นเงื่อนไขการเกิดสัญญา เช่น สัญญาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การชนะประมูลเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่ทำให้สัญญาหลักเกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม หลังจากกำหนดเงื่อนไขสำคัญจากการชนะประมูลแล้ว การเพิ่มเงื่อนไขสำคัญที่แตกต่างจากประกาศอาจไม่ได้รับอนุญาต (กฎหมายว่าด้วยสัญญาที่รัฐเป็นคู่สัญญา มาตรา 11 (국가를 당사자로 하는 계약에 관한 법률 제11조), กรณีตัวอย่าง 21)
• หากตกลงตามสัญญาว่าจะปฏิบัติหน้าที่เพื่อบุคคลภายนอก บุคคลภายนอกนั้นอาจเรียกร้องให้ลูกหนี้ปฏิบัติหน้าที่โดยตรงได้เมื่อเป็นไปตามเงื่อนไข อย่างไรก็ตาม ผู้ใดเป็นบุคคลภายนอกในกรณีนั้นต้องพิจารณาจากวัตถุประสงค์ของสัญญาและขอบเขตความคุ้มครอง (ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 539 (민법 제539조), กรณีตัวอย่าง 15)
• โดยหลักแล้ว ผลของสัญญาเป็นไปตามกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะที่ทำสัญญา และกฎหมายใหม่ไม่ได้ใช้กับสัญญาที่ทำไว้แล้วโดยอัตโนมัติเพียงเพราะมีการแก้ไขกฎหมายในภายหลัง (กรณีตัวอย่าง 25)

คำถามที่พบบ่อย

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• กฎหมายว่าด้วยการควบคุมข้อกำหนดสัญญาสำเร็จรูป มาตรา 3 และ 6 (약관의 규제에 관한 법률 제3조·제6조)
• ประมวลกฎหมายแพ่ง มาตรา 103, 527, 528, 534, 536 และ 539 (민법 제103조·제527조·제528조·제534조·제536조·제539조)
• ประมวลกฎหมายพาณิชย์ มาตรา 52 และ 53 (상법 제52조·제53조)
• กฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางการเงินโดยใช้ชื่อจริงและการคุ้มครองความลับ มาตรา 3 (금융실명거래 및 비밀보장에 관한 법률 제3조)
• กฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน มาตรา 28 และ 51 (사립학교법 제28조·제51조)
• พระราชกฤษฎีกาบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน มาตรา 12 (사립학교법 시행령 제12조)
• กฎหมายว่าด้วยกรรมสิทธิ์และการจัดการอาคารชุด มาตรา 18, 23, 28, 29, 41 และ 42 (집합건물의 소유 및 관리에 관한 법률 제18조·제23조·제28조·제29조·제41조·제42조)
• กฎหมายว่าด้วยการเคหะ มาตรา 44 (주택법 제44조)
• กฎหมายว่าด้วยธนาคารออมทรัพย์ร่วม มาตรา 37 (상호저축은행법 제37조)
• พระราชกฤษฎีกาบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยธนาคารออมทรัพย์ร่วม มาตรา 30 (상호저축은행법 시행령 제30조)
• กฎหมายว่าด้วยมาตรฐานแรงงานฉบับเดิม มาตรา 34 (구 근로기준법 제34조)
• กฎหมายว่าด้วยสหกรณ์วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม มาตรา 35, 40 และ 88 (중소기업협동조합법 제35조·제40조·제88조)
• กฎหมายว่าด้วยการคลังท้องถิ่น มาตรา 63 (지방재정법 제63조)
• กฎหมายว่าด้วยสัญญาที่รัฐเป็นคู่สัญญา มาตรา 11 (국가를 당사자로 하는 계약에 관한 법률 제11조)
• กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองการเช่าที่อยู่อาศัย มาตรา 3 (주택임대차보호법 제3조)

ข้อควรระวัง

• แม้เป็นสัญญาประเภทเดียวกัน คู่สัญญา ขอบเขตหนี้ และกำหนดเวลาปฏิบัติหน้าที่อาจแตกต่างกันไปตามถ้อยคำในข้อตกลง ขั้นตอนการทำสัญญา และสถานการณ์การปฏิบัติตามสัญญาจริง
• การใช้สิทธิปฏิเสธการปฏิบัติหน้าที่พร้อมกันหรือสิทธิปฏิเสธการปฏิบัติหน้าที่เนื่องจากความไม่แน่นอน ต้องตรวจสอบเงื่อนไขเฉพาะ เช่น กำหนดชำระหนี้ของอีกฝ่ายและเหตุที่ทำให้การปฏิบัติหน้าที่ไม่แน่นอน และไม่อาจใช้สิทธิดังกล่าวได้เพียงเพราะไม่พอใจ
• ผลของการไม่ตอบกลับคำเสนออาจแตกต่างกันไปตามความสัมพันธ์ทางการค้าและข้อกำหนดที่ใช้บังคับ จึงไม่ควรสรุปว่าสัญญาเกิดขึ้นเพียงจากข้อความว่า ‘ไม่ตอบถือว่ายอมรับ’
• กฎหมายที่อ้างถึงในกรณีตัวอย่างมีเนื้อหาของกฎหมายในอดีตรวมอยู่ด้วย ในกรณีจริงต้องตรวจสอบเวลาที่ทำสัญญาและสถานะปัจจุบันของกฎหมายที่ใช้บังคับ

บทความที่เกี่ยวข้อง

• สัญญาที่ใช้ชื่อคนอื่น: เมื่อตัวจริงไม่ใช่คนในกระดาษ ใครต้องรับผิดชอบ?

กรณีปรึกษาที่ใช้อ้างอิง

คู่มือนี้ AI สรุปจากกรณีปรึกษาของสำนักงานช่วยเหลือทางกฎหมายเกาหลีต่อไปนี้ (ภาษาเกาหลี)

1. 약관에 정하여진 사항이 별도의 설명 없이도 고객이 충분히 예상할 수 있었거나 이미 법령에 의하여 정해진 것을 되풀이하거나 부연...
2. 학교교지로 출연된 학교경영자 명의 부동산에 대한 근저당권의 효력
3. 상가번영회의 상가관리규약상 ‘업종제한규정’의 효력
4. 전소유자가 연체한 아파트관리비를 경락인이 부담해야 하는지
5. 상가분양회사가 업종제한약정을 위반한 경우 손해배상책임
6. 임가공료는 안주면서 추가납품만 요구할 때 선이행의무를 거절할 수 있는지
7. 명의신탁 해지로 인한 예금채권 양도를 청구할 수 있는지
8. 공동명의예금을 다른 명의자의 동의 없이 단독으로 인출 할 수 있는지
9. 사용자가 근로자의 퇴직금 중간정산 요구기간 중 일부 기간에 대하여만 일방적으로 중간정산을 실행하였는데 근로자가 그 중간정산퇴직...
10. 상호저축은행법상 임원 대출금지 규정에 위반된 대출의 효력
11. 甲 은행이 항공사와 제휴하여 마일리지가 적립되는 신용카드를 발급하던 중 약관을 변경하여 ‘신용카드에 부가된 제휴서비스의 제공 ...
12. 선이행의무 지체 중 후이행의무 변제기 도래한 경우 동시이행항변권
13. 청약자가 미리 정한 기간 내에 이의를 하지 아니하면 승낙한 것으로 간주한다는 뜻을 청약시 표시한 경우 그 효력
14. 부동산의 매도인이 매수인을 이행지체에 빠뜨리기 위한 이행제공의 방법과 그 정도
15. 제3자를 위한 계약의 성질을 가지는 용역경비계약에서 제3자의 범위
16. 부가세를 포함한 매매대금지급의무와 소유권이전등기의무가 동시이행관계인지
17. 영업비밀침해에 대한 손해배상약정이 직업선택의 자유에 위반되는지
18. 중소기업협동조합이 체결한 단체적 계약의 당사자 및 효력 범위
19. 매매대금 지급에 갈음하여 대출원리금 채무를 인수키로 하였으나, 아직 소유권이전등기나 점유이전이 이루어지지 않은 상태에서 동시이...
20. 주택임차인이 그 임차권의 대항력을 취득한 후에 경료된 근저당권의 실행으로 소유권을 취득한 자에 대하여 위 주택의 전차인이 위 ...
21. 지방자치단체가 계약의 주요한 내용 내지 조건을 입찰공고와 달리 변경하거나 새로운 조건을 추가하는 것이 허용되는지 여부
22. 타인의 이름으로 계약을 체결한 경우 계약당사자 확정방법
23. 약관의 유효성
24. 원인채무의 이행의무와 어음 반환의무가 상호 동시이행의 관계에 있는 경우, 원인채무의 채무자는 어음을 반환받을 때까지는 이행지체...
25. 개정된 하도급거래공정화에관한법률 제14조의 규정이 그 개정 전 체결된 하도급계약의 하도급거래에 관하여도 적용되는지 여부