LegalPost

Mulk huquqlarining o‘zgarishi va ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha asosiy qo‘llanma

94 ta maslahat holatiga asoslangan · Yangilangan · Koreyscha asl matndan tarjima qilingan.

Ko‘chmas mulkni sotish kabi yuridik bitim asosida mulk huquqini olish yoki o‘tkazish uchun, qoida tariqasida, ro‘yxatdan o‘tkazish talab qilinadi; arizani odatda ro‘yxatdan o‘tkazishdan manfaatdor shaxs va ro‘yxatdan o‘tkazish majburiyati yuklangan shaxs birgalikda berishi kerak. Qishloq xo‘jaligi yerini olish, takroriy ro‘yxatlar, dastlabki ro‘yxat va bekor qilish ro‘yxatini tiklash uchun alohida talablar va tartiblar mavjud, shu sababli ro‘yxatga olish reyestri, mulkni olish holatlari va tegishli hujjatlarni tekshirish lozim.

Bir qarashda

Tomonlar → Xaridor → Sotuvchi → Ro‘yxatga olish organi → Ko‘chmas mulkni olish yoki o‘tkazish → Huquq yuridik bitim bilan olinadimi? → Ha — Fuqarolik kodeksi, 186–187-moddalar → Arizani manfaatdor va majburiyatli taraf birgalikda beradimi? → Yo‘q — Fuqarolik kodeksi, 186–187-moddalar → Meros yoki auksion kabi qonuniy istisno: ro‘yxatdan oldin huquq olinadi, ammo mulkni tasarruf etib bo‘lmaydi → Ha — Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 23-modda → Qishloq xo‘jaligi yeri olinadimi? → Yo‘q — Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 23-modda → Ha — Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonun, 8-modda → Bitim asosidagi huquq ro‘yxatdan o‘tgach kuchga kiradi; ariza odatda birgalikda beriladi → Yo‘q → Reyestrdagi egani, ro‘yxat asosini va vaqtini tekshiring → Takroriy ro‘yxatlar bo‘lsa, qaysi biri ustunligini faqat takroriyligiga qarab belgilamang → Qish…

Asosiy qoidalar

  • Ko‘chmas mulkni sotish kabi yuridik bitim asosida mulk huquqini olish yoki undan mahrum bo‘lish va uni o‘zgartirish ro‘yxatdan o‘tkazilgandan keyingina kuchga kiradi. Meros yoki auksion kabi qonun asosida huquqni olish bundan mustasno, biroq ro‘yxatdan o‘tkazilmaguncha mulkni tasarruf etib bo‘lmaydi (Fuqarolik kodeksi, 186- va 187-moddalar (민법 제186조·제187조)).
  • Ro‘yxatdan o‘tkazish uchun arizani, qoida tariqasida, ro‘yxatdan o‘tkazishdan manfaatdor shaxs va ro‘yxatdan o‘tkazish majburiyati yuklangan shaxs birgalikda beradi. Ikkinchi taraf hamkorlik qilmasa, ro‘yxatdan o‘tkazish tartibini bajarishni talab qiluvchi sud qarorini olib, arizani yakka o‘zi berish mumkin; sotuvchi ham zarur shartlar bajarilsa, xaridordan ro‘yxatdan o‘tkazishni qabul qilishni talab qilishi mumkin (Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 23-modda (부동산등기법 제23조); 5-misol).
  • Qishloq xo‘jaligi yerini olishda, qoida tariqasida, ro‘yxatdan o‘tkazish uchun arizaga qishloq xo‘jaligi yerini olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma kerak bo‘ladi. Biroq qonunda belgilangan meros kabi istisnolar mavjud va guvohnoma bo‘lmasa ham mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risida da’vo berish mumkin, ammo ro‘yxatdan o‘tkazish uchun amalda ariza berilganda guvohnoma talab qilinishi mumkin (Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonun, 8-modda (농지법 제8조); 12- va 23-misollar).
  • Urug‘-aymoq birlashmasi, qoida tariqasida, marosimlar uchun yangi qishloq xo‘jaligi yerini ola olmaydi. Qishloq xo‘jaligi yerlarini isloh qilish davrida marosim yerlari reyestriga kiritilgan mavjud marosim yerlari kabi misolda tushuntirilgan istisnolar va talablarni tekshirish kerak (Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonun, 6-modda va Qo‘shimcha qoidalar, 5-modda (농지법 제6조·부칙 제5조); 1-misol).
  • Bir ko‘chmas mulk bo‘yicha takroriy ro‘yxatlar mavjud bo‘lsa, ularning kuchi ro‘yxatda ko‘rsatilgan shaxsga, ro‘yxatga olish sababiga, har bir ro‘yxatning asosi bo‘lgan mulk huquqini saqlash ro‘yxatiga va ro‘yxatdan o‘tkazilgan vaqtga qarab farq qilishi mumkin. Faqat ro‘yxat takroriy ekaniga asoslanib, qaysi biri ustunligini qat’iy aytib bo‘lmaydi (Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 15- va 21-moddalar (부동산등기법 제15조·제21조); 4- va 18-misollar).
  • Maxsus chora to‘g‘risidagi qonun asosida amalga oshirilgan ro‘yxat qonuniy va amaldagi huquqiy munosabatlarga mos deb taxmin qilinadi. Unga e’tiroz bildirish uchun kafolat xati yoki tasdiqlovchi hujjat soxta yoki qalbaki ekanligi kabi ro‘yxat qonuniy tarzda amalga oshirilmaganini ko‘rsatuvchi holatlar va dalillar kerak; olish sababi haqidagi yozuvning haqiqatdan farq qilishi o‘z-o‘zidan bu taxminni darhol bekor qilmaydi (6-, 19- va 21-misollar).
  • Dastlabki ro‘yxatga olishdan keyin uchinchi shaxs nomiga ro‘yxatga olish amalga oshirilgan bo‘lsa ham, dastlabki ro‘yxatga asoslangan asosiy ro‘yxatni talab qilish huquqi o‘z-o‘zidan huquqlar bir shaxsda jamlangani sababli bekor bo‘lmaydi. Asosiy ro‘yxat amalga oshirilsa, undan keyingi ro‘yxatlarga ularning navbatiga ko‘ra ta’sir qilishi mumkin (Fuqarolik kodeksi, 191- va 507-moddalar (민법 제191조·제507조); Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 91- va 92-moddalar (부동산등기법 제91조·제92조); 2-, 8- va 16-misollar).
  • Qurilishga ruxsat berilgan shaxs nomi yoki ruxsatsiz bino reyestridagi shaxs nomi o‘z-o‘zidan binoga egalik huquqini tasdiqlovchi ro‘yxat bilan teng emas. Ro‘yxatdan o‘tkazilmagan binoga mulk huquqini saqlash ro‘yxatini rasmiylashtirish yoki reyestrdagi shaxs nomini o‘zgartirish uchun alohida talablar va da’vo berishdan ko‘zlangan manfaat mavjudligini tekshirish kerak (Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 65-modda (부동산등기법 제65조); 7-, 10-, 15- va 17-misollar).

Ko‘p beriladigan savollar

Q. Qishloq xo‘jaligi yerini meros qilib olganda ham uni olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma kerakmi?

Misolda tushuntirilganidek, Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonunga (농지법) muvofiq meros orqali qishloq xo‘jaligi yerini olish — qishloq xo‘jaligi yerini olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma talab qilinmaydigan istisno holatga kiradi. Biroq olishning boshqa sababi yoki ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq holatlar bo‘lsa, ularning talablarini alohida tekshirish kerak.

Holat 12

Q. Qishloq xo‘jaligi yerini olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma hali bo‘lmasa ham, mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risida da’vo bera olamanmi?

Misolda keltirilgan sud pretsedentida qishloq xo‘jaligi yerini olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi da’vo berishning o‘ziga qo‘yiladigan talab emasligi tushuntirilgan. Biroq sud qarori chiqqanidan keyin mulk huquqini o‘tkazishni amalda ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berilganda, qoida tariqasida, guvohnoma olinib, arizaga ilova qilinishi kerak.

Holat 23

Q. Urug‘-aymoq birlashmasi nomiga marosimlar uchun yangi sholi dalasi yoki ekin yerini sotib olish mumkinmi?

Misolga ko‘ra, urug‘-aymoq birlashmasi, qoida tariqasida, yangi qishloq xo‘jaligi yerini ola olmaydi va yer ajdodlar xotirasiga bag‘ishlangan marosimlar uchun ishlatilishi holatining o‘zi istisno qo‘llash uchun asos bo‘lmaydi. Qishloq xo‘jaligi yerlarini isloh qilish davrida marosim yerlari reyestriga kiritilgan mavjud marosim yerlari kabi cheklangan istisnolardan biriga tegishli ekanini tekshirish kerak.

Holat 1

Q. Xaridor mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkazishni doim kechiktirsa, sotuvchi buni o‘zi amalga oshira oladimi?

Ro‘yxatdan o‘tkazish, qoida tariqasida, taraflar tomonidan birgalikda amalga oshirilgani sababli, sotuvchining xaridor nomiga ro‘yxatdan o‘tkazish uchun bir tomonlama ariza berishi qiyin. Biroq talablar bajarilsa, sotuvchi xaridorga nisbatan ro‘yxatdan o‘tkazishni qabul qilish majburiyatini yuklaydigan sud qarorini so‘rab murojaat qilishi va shu qaror asosida yakka o‘zi ariza berishi mumkin.

Holat 5

Q. Ro‘yxatdan o‘tkazilganlik guvohnomasini yo‘qotib qo‘ysam, ko‘chmas mulkni sota olmaymanmi yoki mulk huquqini o‘tkazishni ro‘yxatdan o‘tkaza olmaymanmi?

Hujjat yo‘qolgani ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berib bo‘lmaydi degani emas. Misolda ro‘yxatdan o‘tkazish majburiyati yuklangan shaxsning ro‘yxatga olish idorasiga kelib shaxsini tasdiqlashi, advokat yoki yuridik ishlar bo‘yicha mutaxassis ishonchnoma berilganini tasdiqlashi yoxud arizaning shaxs tomonidan yozilishi lozim bo‘lgan qismiga notarial tasdiq olishi mumkinligi tushuntirilgan.

Holat 13

Q. Maxsus chora to‘g‘risidagi qonunga asosan ro‘yxatdan o‘tkazishda ko‘rsatilgan olish sababi haqiqatga to‘g‘ri kelmasa, ro‘yxatga olish haqiqiy emas bo‘ladimi?

Olish sababi kafolat xati yoki tasdiqlovchi hujjatda qayd etilganidan farq qilishi holatining o‘zi ro‘yxatdan o‘tkazishning to‘g‘riligi haqidagi taxminni darhol bekor qilmaydi. Biroq keyin da’vo qilingan olish sababi uydirma bo‘lsa yoki boshqa dalillar bilan o‘sha sababning ham haqiqiy emasligiga shubha qilish uchun asos borligi isbotlansa, bu taxmin bekor qilinishi mumkin.

Holat 6, Holat 21

Q. Bir yer uchastkasi bo‘yicha mulk huquqini saqlash ro‘yxati ikki marta rasmiylashtirilgan bo‘lsa, qaysi biri ustun?

Ro‘yxatdan o‘tkazilgan shaxs boshqa bo‘lgan, bir-birini takrorlovchi mulk huquqini saqlash ro‘yxatlari mavjud bo‘lsa, qoida tariqasida, keyingi ro‘yxat avvalgi ro‘yxatning asosi haqiqiy emas bo‘lmagan taqdirda haqiqiy emas deb topilishi mumkin. Biroq yo‘qolgan ro‘yxatni tiklash kabi holatlarda baholash mezonlari har bir ro‘yxatning asosi va tiklangan vaqtiga qarab farq qilishi mumkin, shu bois ro‘yxatdan o‘tkazish tarixi ham ko‘rib chiqilishi kerak.

Holat 4, Holat 18

Q. Qonunga xilof ravishda bekor qilingan ro‘yxatni manfaatdor uchinchi shaxsning roziligisiz tiklash mumkinmi?

Bekor qilish ro‘yxatini tiklash uchun ariza berilganda ro‘yxatga olish bo‘yicha manfaatdor uchinchi shaxs bo‘lsa, undan rozilik xati yoki uning e’tiroziga qarshi qo‘yish mumkin bo‘lgan sud qarorining nusxasi talab qilinishi mumkin. Rozilik olinmasa, bunday uchinchi shaxsga qarshi rozilik berishni talab qilish haqida alohida da’vo kiritishga to‘g‘ri kelishi mumkin.

Holat 25

Tegishli qonunlar

  • Fuqarolik kodeksi, 186-, 187-, 191-, 245-, 507-, 548- va 766-moddalar (민법 제186조·제187조·제191조·제245조·제507조·제548조·제766조)
  • Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonun, 6-, 8- va 13-moddalar hamda Qo‘shimcha qoidalar, 5-modda (농지법 제6조·제8조·제13조·부칙 제5조)
  • Qishloq xo‘jaligi yerlari to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirish to‘g‘risidagi Prezident farmoni, 6-modda (농지법 시행령 제6조)
  • Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 2-moddaning 4-bandi, 3-modda, 15-moddaning 1-bandi, 21-, 23-, 29-, 50-, 51-, 59-, 60-, 65-, 88-, 91-, 92- va 100-moddalar (부동산등기법 제2조 제4호·제3조·제15조 제1항·제21조·제23조·제29조·제50조·제51조·제59조·제60조·제65조·제88조·제91조·제92조·제100조)
  • Ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha maxsus choralar to‘g‘risidagi qonun, 2- va 8-moddalar (부동산등기특별조치법 제2조·제8조)
  • Ko‘chmas mulkni haqiqiy huquq egasi nomiga ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi qonun, 8-moddaning 1-bandi (부동산 실권리자명의 등기에 관한 법률 제8조 제1호)
  • Ko‘p xonadonli binolarga egalik qilish va ularni boshqarish to‘g‘risidagi qonun, 2-moddaning 6-bandi (집합건물의 소유 및 관리에 관한 법률 제2조 제6호)
  • Ishonchli boshqaruv to‘g‘risidagi qonun, 3-moddaning 5-bandi (신탁법 제3조 제5항)
  • Mahalliy soliqlar to‘g‘risidagi qonun, 20-moddaning 2-bandi (지방세법 제20조의2)
  • Jamoat loyihalari uchun yer va boshqa mol-mulkni olish hamda kompensatsiya to‘lash to‘g‘risidagi qonun, 91-modda (공익사업을 위한 토지 등의 취득 및 보상에 관한 법률 제91조)
  • Qishloq xo‘jaligi va baliqchilik hududlarini obodonlashtirish to‘g‘risidagi qonun, 16-, 25-, 43-, 82- va 100-moddalar (농어촌정비법 제16조·제25조·제43조·제82조·제100조)
  • Harbiy rekvizitsiya qilingan mol-mulkni tartibga solish bo‘yicha maxsus choralar to‘g‘risidagi qonun, 20-modda (징발재산정리에 관한 특별조치법 제20조)
  • Milliy xavfsizlikni ta’minlash to‘g‘risidagi maxsus qonun, 5-moddaning 4-bandi (국가보위에 관한 특별조치법 제5조 제4항)
  • Ekspropriatsiya qilingan yoki foydalanilgan yerlarni tartibga solish bo‘yicha maxsus choralar to‘g‘risidagi qonun, 2- va 3-moddalar (수용·사용된 토지의 정리에 관한 특별조치법 제2조·제3조)
  • Qishloq xo‘jaligi yerlarini isloh qilish to‘g‘risidagi qonun (농지개혁법)

E’tibor bering

  • Qishloq xo‘jaligi yerini olish huquqiga muvofiqlik to‘g‘risidagi guvohnoma sudga da’vo berish va ro‘yxatdan o‘tkazish uchun amalda ariza berish bosqichlarida turli vaqtda talab qilinishi mumkin. Sud qarori olingan bo‘lsa ham, ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ariza berishdan oldin zarur hujjatlarni tekshirish kerak.
  • Takroriy ro‘yxatlar yoki maxsus chora to‘g‘risidagi qonun asosida amalga oshirilgan ro‘yxat bo‘yicha faqat reyestrdagi yozuvlarga qarab xulosa chiqarish qiyin. Ro‘yxatning asosi bo‘lgan mulk huquqini saqlash ro‘yxati, uni tiklash holatlari, kafolat xati va tasdiqlovchi hujjatlar kabi tegishli materiallarni tekshirish kerak.
  • Bekor qilish ro‘yxati haqiqiy emas bo‘lsa ham, taraf uni ixtiyoriy ravishda bekor qilgan hollarda bekor qilish ro‘yxatini tiklashga yo‘l qo‘yilmasligi mumkin; manfaatdor uchinchi shaxsning roziligi yoki uning e’tiroziga qarshi qo‘yish mumkin bo‘lgan sud qarori talab qilinishi mumkin.

Tegishli maqolalar

Manba holatlar

Ushbu qo‘llanma quyidagi Koreya yuridik yordam korporatsiyasi holatlari (koreys tilida) asosida AI tomonidan tuzilgan.

  1. 분묘수호를 위하여 종중 명의로 농지를 구입할 수 있는지
  2. 다른 이유로 소유권이전 받은 후 가등기에 기초한 본등기이행청구 가능한지
  3. 대지권 미등기 집합건물 취득자의 대지권등기방법
  4. 동일부동산에 명의인을 달리하여 중복등재 된 회복등기 사이의 우열기준
  5. 매수인이 부동산소유권을 이전해 가지 않을 경우 매도인의 등기인수청구권
  6. 특별조치법에 따른 등기명의자가 그 취득원인을 달리 한 경우 등기추정력
  7. 소유권보존등기 된 건물, 건축주명의변경이행청구 가능한 경우
  8. 당사자가 자발적으로 말소등기를 한 경우 무효인 말소등기의 회복등기가 가능한지
  9. 잘못된 등기신청서 기재사항으로 등기가 마쳐진 경우 정정방법
  10. 미등기 건물에 대하여 국가를 상대로 소유권확인을 구할 이익이 있는지
  11. 위자료조로 국민주택입주자 지위를 받은 처에게 바로 이전등기 가능한지
  12. 상속을 원인으로 농지를 취득할 경우에도 농지취득자격증명이 필요한지
  13. 부동산 등기필정보를 분실한 경우의 부동산 소유권이전등기 신청방법
  14. 채무자의 비용으로 신축한 건물의 건축허가명의를 채권자로 한 경우
  15. 무허가건물 매수인이 그 건물대장의 소유자 명의변경청구가 가능한지
  16. 원상회복의 방법으로 소유권이전등기청구권 보전이 가등기가 가능한지
  17. 이중양도의 선매수인이 건물대장상 명의 이전된 후 매수인에 대한 명의변경 청구
  18. 이중으로 마쳐진 부동산 소유권보존등기의 효력
  19. 특별조치법으로 부동산 소유권보존등기 된 때 그 소유권회복절차
  20. 이미 경료된 중간생략등기의 유효성
  21. 특별조치법에 의한 이전등기의 추정력
  22. 중간생략등기 합의 후 최초 매도인과 중간 매수인간의 매매대금 변경의 효력
  23. 농지취득자격증명 없이 농지소유권이전등기청구소송이 가능한지
  24. 가등기상의 권리이전등기를 가등기에 대한 부기등기 형식으로 할 수 있는지
  25. 이해관계 있는 제3자가 있는 경우 말소회복등기 신청

Bu Koreya huquqi haqida umumiy ma’lumot, sizning holatingiz uchun yuridik maslahat emas. Advokat yoki Koreya yuridik yordam korporatsiyasiga murojaat qiling (Koreyada 132).