Insoniy Hikoya: Mirae Kimning Mushkuloti
Mirae Kim Seuldagi yirik ishlab chiqarish kompaniyasida etti yil davomida marketing menejeri bo'lib ishladi. Uch yil avval u o'zining ilk uyini sotib olishga qaror qilganida, kompaniya unga katta yordam ko'rsatdi: uy-joy sotib olish uchun 50 million von miqdorida past foizli qarz berdi. Shartnoma imzolanganida, Mirae har oy maoshidan ma'lum miqdorda ushlab qolinishiga va ishdan bo'shagan taqdirda, qolgan qarz summasi uning ishdan bo'shash nafaqasidan (to'lovidan) chegirib qolinishiga rozilik berdi.
O'tgan oy Mirae shaxsiy biznesini boshlash maqsadida iste'fo berdi. Biroq, yakuniy hisob-kitob varaqasini ko'rganida u dahshatga tushdi. O'zi orziqib kutgan va yangi biznesi uchun sarmoya qilmoqchi bo'lgan ishdan bo'shash nafaqasi qarzini yopish uchun deyarli to'liq ushlab qolingan edi. Moliyaviy qiyinchilikka tushib qolgan Mirae, qonun ish haqini har qanday chegirmalardan himoya qilishini ro'kach qilib, kompaniyadan nafaqasini to'liq to'lashni va qarzni alohida talab qilishni so'rab sudga murojaat qilishini bildirdi.
Bu holat Mirae va u og'ir damda yordam bergan kompaniya o'rtasida katta tushunmovchilik va huquqiy bahsni keltirib chiqardi.
Huquqiy Savol
Kompaniya ishga kirayotgan yoki ishlash davomida olingan qarzni, oldindan tuzilgan shartnomaga asosan, ishdan bo'shash nafaqasidan to'g'ridan-to'g'ri chegirib qolishga haqlimi? Bu Koreya mehnat qonunchiligidagi ish haqini to'liq to'lash printsipiga zid emasmi?
Koreya Qonunchiligi Nima Deydi?
Koreya Respublikasining Mehnat standartlari to'g'risidagi qonuni xodimlarning iqtisodiy barqarorligini ta'minlash uchun ularning ish haqini himoya qiladi.
Mehnat standartlari to'g'risidagi qonunning 43-moddasi 1-qismi: "Ish haqi to'liq hajmda valyutada bevosita xodimga to'lanishi kerak. Biroq, qonun hujjatlarida yoki jamoaviy shartnomada maxsus qoidalar mavjud bo'lsa, ish haqining bir qismi ushlab qolinishi mumkin."
Shuningdek, qonunning 21-moddasiga ko'ra, ish beruvchi xodimga ishlash sharti bilan berilgan qarzni ish haqi bilan o'zaro hisob-kitob (set-off) qilishi taqiqlanadi. Bu qoida ishdan bo'shash nafaqasiga ham taalluqlidir, chunki u ham kechiktirilgan ish haqi hisoblanadi.
- Bevosita to'lash printsipi: Ish haqi uchinchi shaxslarsiz, bevosita ishchining qo'liga tegishi kerak.
- To'liq to'lash printsipi: Soliqlar yoki sug'urta kabi qonuniy majburiyatlardan tashqari, ish beruvchi o'z xohishi bilan ish haqini kamaytira olmaydi.
Koreya Sudlarining Yondashuvi
Koreya Oliy sudi uzoq vaqt davomida ish haqidan har qanday shaklda qarzni chegirib qolishga qarshi bo'lib kelgan. Biroq, keyingi yillarda sudlar agar xodimning ixtiyoriy roziligi mavjud bo'lsa, bunday hisob-kitoblarga ruxsat bermoqda.
Bunda sud rozilikning "erkin iroda" asosida berilganini o'ta sinchkovlik bilan tekshiradi. Agar xodim qarzni o'z ehtiyojlari uchun so'ragan bo'lsa va uning roziligi ob'ektiv ravishda mantiqiy bo'lsa, sud buni qonuniy deb hisoblaydi. Aksincha, agar kompaniya majburan shunday shartnomaga qo'l qo'ydirgan bo'lsa, bu harakat noqonuniy deb topiladi.
Qonunni Mirae Kimning Holatiga Tatbiq Etish
Mirae Kimning holatida, qarz uning shaxsiy uy-joy ehtiyoji uchun va uning o'z iltimosiga ko'ra berilgan. Shuningdek, u qarzni olish vaqtida ishdan bo'shash nafaqasidan chegirib qolishga aniq rozilik bergan.
Sud nuqtai nazaridan:
- Qarz berish xodimga bosim o'tkazish vositasi emas, balki yordam sifatida ko'riladi.
- Miraening roziligi uzoq vaqt oldin, ixtiyoriy ravishda hujjatlashtirilgan.
- Uning moliyaviy ahvoli ushbu chegirma tufayli o'ta xatarli holatga tushib qolmaydi, chunki qarz katta aktiv (uy) uchun sarflangan.
Shu sababli, kompaniya Miraening roziligi erkin bo'lganini isbotlay olsa, uning ishdan bo'shash nafaqasidan qarzni chegirib qolishi qonuniy hisoblanadi.
Xulosa: Nima Bo'ldi va Siz Nima Qilishingiz Kerak?
Natijada, Mirae Kim o'z qarzini nafaqa hisobidan yopishga majbur bo'ldi, biroq huquqiy muzokaralar orqali u qolgan kichik summani bo'lib-bo'lib to'lashga kelishib oldi. Bu voqea har ikki tomon uchun ham dars bo'ldi.
Agar siz ham shunday vaziyatga tushsangiz, quyidagilarga e'tibor bering:
- Rozilik xatini diqqat bilan o'qing: Kompaniyadan qarz olayotganda, to'lov shartlarini va ishdan bo'shashda nima bo'lishini aniq belgilab oling.
- Ixtiyoriylikni isbotlang: Agar sizni majburlab maoshingizdan chegirishga rozilik olishgan bo'lsa, bu qonuniy kuchga ega emas.
- Huquqiy maslahat oling: Ishdan bo'shash nafaqasi sizning kelajakdagi hayotingiz uchun muhim, shuning uchun katta miqdordagi chegirmalar sodir bo'lishidan oldin mutaxassis bilan maslahatlashing.
** *Ushbu maqola Koreya qonunchiligi haqida umumiy ma'lumot berish uchun tayyorlangan va rasmiy yuridik maslahat o'rnini bosmaydi. Muayyan vaziyatlar bo'yicha mutaxassis yuristga murojaat qilish tavsiya etiladi.




















