Hochul: “Uni himoya qilishi kerak bo‘lganlar pand berdi”

Nyu-York gubernatori Keti Hochul Kornell universitetidagi birodarlik uyushmasi a’zolari tomonidan guruh bo‘lib zo‘rlanganini da’vo qilgan ayolga tegishli ish yuzasidan keskin bayonot berdi. Juma kuni bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida u ayolni himoya qilishi lozim bo‘lgan ayrim odamlar va muassasalar o‘z vazifasini bajarmaganini aytdi. Hochul, xususan, kampus politsiyasi va okrug prokuraturasining harakatlarini tanqid qildi.

“Bu yosh ayol allaqachon so‘z bilan ifodalash qiyin bo‘lgan voqeani boshidan o‘tkazgan. Keyin esa uni himoya qilish majburiyati bo‘lgan odamlar va muassasalar har bir bosqichda pand berdi”, dedi gubernator.

Gubernatorning bayonoti ayolning da’volari qanday ko‘rib chiqilgani haqidagi xavotirlarni yana kun tartibiga olib chiqdi. Hozircha ayblovlar bo‘yicha sud hukmi haqida ma’lumot berilmagan, shu bois hodisaga oid da’volar tergov va huquqiy jarayon davomida tekshirilishi kerak.

Tergovni bosh prokuror zimmasiga topshirishdi

Hochul tergovning keyingi bosqichini Nyu-York bosh prokurori Letisiya Jeymsga topshirish uchun uni maxsus prokuror etib tayinlaganini bildirdi. Maxsus prokuror — muayyan ishni odatdagi mahalliy idoralardan alohida tekshirishga vakolat oladigan prokuror. Bunday tayinlov ishga yangicha nazar bilan qarash va tergovdagi kamchiliklar bor-yo‘qligini aniqlash imkonini berishi mumkin.

Gubernator bu qarorga rasmiylar ayolning murojaatini qanday ko‘rib chiqqani haqida “tashvishli tafsilotlar”ni bilgach kelganini aytdi. Uning ta’kidlashicha, okrug prokurori ishni yopishdan oldin ayolning o‘zi bilan ham, taxmin qilinayotgan hujumga aloqador boshqa shaxslar bilan ham suhbatlashmagan.

Hochul prokurorning ayolni yoki ishga aloqador boshqa odamlarni so‘roq qilmaganini, shuningdek, suhbatning to‘liq bayonnomasini ham so‘ramaganini savol ostiga oldi.

Bayonnoma — suhbat yoki so‘roq davomida aytilgan gaplar yozib boriladigan rasmiy hujjat. U tergovchilarga voqealar ketma-ketligini solishtirish va guvohlarning ko‘rsatmalaridagi muhim tafsilotlarni aniqlashga yordam beradi.

Mahalliy idoralarning harakatlari tanqid qilindi

Hochulning aytishicha, kampus politsiyasi ayolning voqea haqidagi bayonini prokurorlarga to‘liq yetkazmagan. Bu tanqid tergov jarayonida ma’lumotni yig‘ish va tegishli idoralarga o‘z vaqtida uzatish qanchalik muhimligini ko‘rsatadi. Agar dastlabki ma’lumotlar to‘liq bo‘lmasa, prokurorlar ishni davom ettirish yoki yopish haqidagi qarorni cheklangan tasavvur asosida qabul qilishi mumkin.

Gubernatorning bayonotida kampus politsiyasining harakati ham tekshirilishi kerak bo‘lgan masalalardan biri sifatida tilga olindi. Biroq mavjud ma’lumotlarda politsiyaning ayol bilan dastlabki muloqoti qanday o‘tgani yoki uning bayonidan qaysi tafsilotlar prokurorlarga yetkazilmagani ochiqlanmagan.

Tergovda e’tibor qaratiladigan savollar

  • Ayolning da’vosi bo‘yicha dastlab qanday ma’lumotlar to‘plangan?
  • Okrug prokurori ishni yopishdan oldin mavjud hujjatlarni to‘liq ko‘rib chiqqanmi?
  • Kampus politsiyasi to‘plagan ma’lumotlarni prokurorlarga qay darajada yetkazgan?
  • Yangi tergovda ayol va boshqa aloqador shaxslar bilan suhbat o‘tkaziladimi?

Bu savollar tergovning xolisligi va to‘liqligini baholashda muhim bo‘lishi mumkin. Ularning javobi esa yangi tergov natijalari va rasmiy hujjatlar asosida aniqlanishi lozim.

Jinsiy zo‘ravonlik da’volarini tekshirish nega murakkab?

Jinsiy zo‘ravonlik haqidagi da’volarni tekshirishda tergovchilar odatda jabrlanuvchi va boshqa guvohlarning ko‘rsatmalarini, mavjud hujjatlarni hamda voqeaga aloqador boshqa dalillarni birgalikda o‘rganadi. Masalan, bir kishi voqeani bir tarzda tasvirlasa, boshqa guvohlarning ko‘rsatmalari yoki vaqt qaydlari voqealar ketma-ketligini aniqlashga yordam berishi mumkin. Har bir ishning sharoiti turlicha bo‘lgani uchun, dalillarni qanday baholash kerakligini tergov va sud jarayoni belgilaydi.

Bunday ishlarda da’vogarning so‘zini tinglash va мэдээлотни ehtiyotkorlik bilan qayd etish muhim. Shu bilan birga, ayblov qo‘yilgan shaxslarning huquqlariga rioya qilish, dalillarni xolis tekshirish va aybdorlik haqida faqat vakolatli sud qaror chiqarishini ta’minlash ham zarur. Tergovning ishonchliligi ana shu tamoyillarga birgalikda amal qilinishiga bog‘liq.

Mustaqil tekshiruvning ahamiyati

Mahalliy idoralarning qarorlari jamoatchilikda savol tug‘dirganida, boshqa vakolatli mansabdor shaxsning ishni ko‘rib chiqishi tergov jarayoniga nisbatan ishonchni tiklashga yordam berishi mumkin. Lekin maxsus prokuror tayinlanishining o‘zi da’volar tasdiqlanganini yoki biror shaxs aybdor deb topilganini anglatmaydi. Bu, avvalo, ishni qayta va kengroq ko‘lamda o‘rganish uchun mas’uliyat boshqa vakolatli idoraga topshirilganini bildiradi.

Keyingi bosqichda nimalar kutilmoqda?

Letisiya Jeyms boshchiligidagi yangi tekshiruv ayolning da’volari, dastlabki tergov qanday o‘tkazilgani va ma’lumotlar prokuraturaga qay tarzda yetkazilganini aniqlashi mumkin. Hochulning bayonoti tergovning aynan qaysi tafsilotlariga e’tibor qaratilishi kerakligi haqida savollarni ochiq qoldirdi. Hozircha yangi tergov yakunlari yoki uning muddatlari haqida ma’lumot berilmagan.

Ishning rivoji faqat ayblovlarning o‘ziga emas, rasmiy idoralar avval qanday qaror qabul qilgani va bu qarorlar qaysi ma’lumotlarga tayanganiga ham bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun tergov davomida yangi dalillar va hujjatlar aniqlanishi mumkin, ammo ularning mazmuni hozircha ma’lum emas.

Asosiy masala — ayolning da’volarini to‘liq tekshirish, tergovdagi ehtimoliy kamchiliklarni aniqlash va huquqiy jarayonning xolisligini ta’minlashdir.

Ish jamoatchilik uchun nimani anglatadi?

Kornell universiteti bilan bog‘liq ushbu ish kampus politsiyasi, mahalliy prokuratura va shtat darajasidagi huquqni muhofaza qiluvchi idoralar o‘rtasidagi hamkorlikka e’tibor qaratdi. Talabalar shaharchasida yuz bergani aytilgan hodisa bo‘yicha ma’lumot bir necha idoradan o‘tishi mumkin; shu sababli har bir bosqichda qaydlarni to‘liq yuritish va tegishli ma’lumotni uzatish muhim. Aks holda, ishni ko‘rib chiqayotgan idoralar voqeaning muhim qismlaridan bexabar qolishi mumkin.

Hochulning chiqishi, shuningdek, jinsiy zo‘ravonlik haqida xabar bergan odamlarni tinglash va ularning da’volarini mas’uliyat bilan ko‘rib chiqish masalasini ko‘tardi. Endi jamoatchilik e’tibori maxsus prokuror tekshiruvining qanday olib borilishiga va yangi xulosalar e’lon qilinadimi-yo‘qligiga qaratiladi. Yakuniy huquqiy baho esa tekshiruv natijalari va tegishli sud jarayonlari asosida berilishi kerak.