Jasurning Bitmas-Tugamas Ish Kuni
Jasur Seul shahridagi kichik bir nonvoyxonada ish boshlaganida, o'zini omadli deb hisoblagan edi. Nonvoyxonada uning o'zi va yana ikki nafar yordamchi ishlardi. Biroq, ish boshlaganining birinchi haftasidayoq quvonchi tashvishga aylandi. Nonvoyxona egasi Janob Pak ish vaqtini dushanbadan shanbagacha ertalabki 09:00 dan kechki 22:00 gacha qilib belgilagan edi.
Bu degani, Jasur haftasiga 70 soatdan ko'proq mehnat qilishi kerak edi. Har kuni 13 soatlab tik oyoqda turishdan toliqqan Jasur bir kuni xo'jayinidan ish vaqtini qisqartirishni so'radi. Janob Pak esa: "Bizda atigi 3 kishi ishlaydi, kichik korxonalarda mehnat qonunlari amal qilmaydi. Shartnomaga qo'l qo'yganingda bunga rozi bo'lgansan-ku?" deb javob berdi.
Jasur chindan ham kichik tadbirkorlar istaganicha ishlatishi mumkinmi, degan savol bilan huquqiy yordam izlashga majbur bo'ldi. Uning charchoqdan toliqqan ko'zlari va qonuniy haq-huquqlari o'rtasidagi kurash aynan shu erda boshlandi.
Asosiy Huquqiy Savol
4 kishi va undan kam ishchisi bo'lgan ish joylarida tuzilgan, haftasiga 70 soatdan ortiq ishlashni nazarda tutuvchi mehnat shartnomasi qonuniy kuchga egami?
Koreya Qonunchiligi Nima Deysdi?
Koreya Respublikasining Mehnat standartlari to'g'risidagi qonuni (LSA) barcha ishchilarning huquqlarini himoya qilishni ko'zda tutadi. Ko'pchilik o'ylaganidek, kichik biznes sub'ektlari qonundan butunlay mustasno emas.
Mehnat standartlari to'g'risidagi qonunning 11-moddasi 2-qismiga ko'ra, 4 kishi va undan kam ishchisi bo'lgan korxonalarga ham ushbu qonunning asosiy qoidalari tatbiq etiladi. Shuningdek, qonunning 15-moddasida aniq ko'rsatilganki, qonun belgilagan standartlardan past bo'lgan har qanday shartnoma bandi o'z-o'zidan haqiqiy emas (nomaqbul) deb topiladi.
Ish vaqti bo'yicha asosiy me'yorlar quyidagicha:
- 50-modda 1-qism: Bir haftalik ish vaqti (tanaffuslarsiz) 40 soatdan oshmasligi kerak.
- 50-modda 2-qism: Bir kunlik ish vaqti 8 soatdan oshmasligi kerak.
- 53-modda: Tomonlar kelishgan taqdirda ham, haftalik qo'shimcha ish vaqti 12 soatdan oshishi mumkin emas.
Demak, jami haftalik ish vaqti maksimal 52 soat qilib belgilangan.
"Mehnat standartlari to'g'risidagi qonunda belgilangan standartlarga javob bermaydigan mehnat shartnomasi qismlari haqiqiy emas."
Koreya Sudlarining Yondashuvi
Koreya sudlari ishchining sog'lig'i va hayoti bilan bog'liq bo'lgan mehnat vaqti masalasiga juda jiddiy qaraydi. Sud amaliyotiga ko'ra, ish beruvchi va ishchi o'rtasidagi "ixtiyoriy kelishuv" qonuniy majburiy normalardan ustun tura olmaydi.
Sudlar, ayniqsa, 52 soatlik cheklovni buzadigan shartnomalarni jamiyat manfaatlari va inson haqlariga zid deb hisoblaydi. Agar ishchi o'z xohishi bilan 70 soat ishlashga rozi bo'lgan bo'lsa ham, qonun bu kelishuvni bekor qiladi va ish beruvchini qonuniy me'yorlarga rioya qilishga majburlaydi.
Jasurning Holatiga Qonunni Qo'llash
Keling, Jasurning vaziyatini tahlil qilaylik:
- Qonuniy Cheklovning Buzilishi: Jasurning haftasiga 70 soatdan ortiq ishlashi qonuniy 52 soatlik chegaradan ancha yuqori. Bu shuni anglatadiki, shartnomaning ushbu qismi qonunbuzarlikdir.
- Kichik Korxona Vajining asossizligi: Janob Pak aytganidek, ishchilar sonining kamligi ish vaqti standartlarini buzishga huquq bermaydi. Qonuniy farmonlarga ko'ra, 15-modda (shartnomaning haqiqiy emasligi) barcha ish joylariga tegishli.
- Natija: Jasur va nonvoyxona egasi o'rtasidagi 70 soatlik ish kelishuvi yuridik kuchga ega emas. Jasur faqat qonuniy belgilangan soatlarda ishlashni talab qilish huquqiga ega.
Xulosa: Jasur Nima Qildi va Siz Nima Qilishingiz Kerak?
Jasur huquqiy maslahat olganidan so'ng, xo'jayiniga qonuniy me'yorlarni tushuntirdi. Janob Pak jarima to'lashdan qo'rqib, ish jadvalini o'zgartirishga majbur bo'ldi. Endi Jasur dam olish va tiklanish uchun yetarli vaqtga ega.
Agar siz ham shunday holatga tushsangiz, quyidagilarga amal qiling:
- Dalillarni To'plang: Ishga kelgan va ketgan vaqtingizni tasdiqlovchi xabarlar, videolar yoki yozuvlarni saqlab qo'ying.
- Shartnomangizni Tekshiring: Agar shartnomada haftasiga 52 soatdan ko'p ish vaqti yozilgan bo'lsa, bilingki, bu band qonuniy kuchga ega emas.
- Yordam So'rashdan Qo'rqmang: Koreyadagi mehnat maslahat markazlari (Labor Counseling Centers) chet ellik ishchilarga bepul va maxfiy yordam ko'rsatadi.
Sizning mehnatingiz qadrlanishi kerak, lekin sog'lig'ingiz evaziga emas. Qonun sizning tarafingizda!
--- Ushbu maqola umumiy ma'lumot berish uchun mo'ljallangan va professional yuridik maslahat o'rnini bosmaydi.




















