Chiqindilarni qayta ishlash markazi faoliyati yuzasidan savollar ko‘paydi

Jeonju shahridagi oziq-ovqat chiqindilari, qayta ishlanadigan materiallar va oqova suvdan qoladigan loyni qayta ishlovchi majmuaning bosh operatori sud orqali moliyaviy tiklanish jarayonini boshlash uchun ariza bergani ma’lum bo‘ldi. Bu xabar ortidan fuqarolik tashkilotlari shahar ma’muriyatini markaz qanday boshqarilayotgani va xizmat uzluksiz davom etishi uchun qanday choralar ko‘rilayotganini aholiga tushuntirishga chaqirdi.

Moliyaviy tiklanish jarayoni — qarzlarini to‘lashda qiynalayotgan korxonaga sud nazorati ostida faoliyatini saqlab qolish va moliyaviy ahvolini tartibga solish imkonini beradigan tartib. Bu korxona darhol yopiladi degani emas, biroq uning qarzlari, boshqaruvi va kelajakdagi faoliyati bo‘yicha jiddiy noaniqlik borligini anglatadi.

Asosiy xavotir — markaz ishlashda davom etyaptimi degan savolgina emas, balki amalda uni kim boshqarayotgani va muammo yuzaga kelsa kim javob berishidir.

Majmua kuniga yuzlab tonna chiqindini qayta ishlashga mo‘ljallangan

Jeonju umumiy qayta ishlash majmuasi oziq-ovqat chiqindilaridan foydalanish, qayta ishlanadigan buyumlarni saralash va oqova suvni tozalashdan qolgan loyni qayta ishlash uchun xizmat qiladi. Bunday obyektlar shaharlarda chiqindilarni shunchaki ko‘mib tashlash o‘rniga, ularning bir qismini qayta ishlash yoki xavfsiz yo‘q qilishga yordam beradi.

Majmuaning loyihaviy quvvati quyidagicha:

  • Kuniga 300 tonnagacha oziq-ovqat chiqindisi;
  • Kuniga 60 tonnagacha qayta ishlanadigan material;
  • Kuniga 150 tonnagacha oqova suv loyi.

Bu raqamlar obyektning kundalik shahar xizmatlari uchun qanchalik muhimligini ko‘rsatadi. Masalan, chiqindilarni qabul qilish yoki qayta ishlash uzilib qolsa, ular vaqtincha boshqa joyga olib borilishi, saqlanishi yoki qayta ishlash jadvali o‘zgartirilishi kerak bo‘ladi. Bunday o‘zgarishlar sanitariya, atrof-muhit va xizmat xarajatlariga ta’sir qilishi mumkin; ammo shahar ma’muriyatining amaldagi rejasi haqida batafsil ma’lumot berilgani yo‘q.

Operatorning moliyaviy ahvoli bo‘yicha ilgari ham xavotir bildirilgan

Fuqarolik tashkilotlari bosh operator avgust oyining oxirida sudga moliyaviy tiklanish bo‘yicha murojaat qilganini aytmoqda. Ularning bildirishicha, shu kompaniya 2018-yilda ham shunday jarayonga ariza bergan va tiklanish tartibi 2029-yilgacha davom etishi kerak edi.

Tashkilotlar, shuningdek, 2023-yilda kompaniyaning kelajakda faoliyatini davom ettira olishi haqidagi taxminni tasdiqlash qiyin bo‘lganini ko‘rsatuvchi auditorlik xulosasi berilganini ta’kidlagan. Auditorlik xulosasidagi cheklov — tekshiruvchilar korxona hisoblari yoki kelajakdagi holati haqida to‘liq va ishonchli baho bera olmaganini anglatishi mumkin. Bu ma’lumotlar fuqarolik tashkilotlarining bayonotiga asoslangan; ular operator tanlovi va shahar ma’muriyatining nazorati haqida savollar qo‘ymoqda.

Fuqarolik tashkilotlari boshqaruv va javobgarlikni aniqlashni talab qilmoqda

Jeonju majmuasi faoliyatini barqarorlashtirish bo‘yicha qo‘shma fuqarolik guruhi shahar ma’muriyatidan markazning amaldagi operatorini va kompaniya almashgan bo‘lsa, bu qanday tartibda amalga oshirilganini oshkor qilishni so‘radi. Guruhning aytishicha, hozirda majmuani boshqa bir kompaniya amalda boshqarayotgandek ko‘rinadi, garchi bosh operatorning o‘zi sud orqali moliyaviy tiklanish jarayoniga kirgan bo‘lsa ham.

Guruh bu holatda ikki muhim masala borligini ta’kidlamoqda:

  • Shartnomada ko‘rsatilgan operator bilan kundalik ishlarni olib borayotgan kompaniya bir xilmi?
  • Avariya, qonunbuzarlik yoki davolanish xarajatlari yuzaga kelsa, qaysi tashkilot javobgar bo‘ladi?

Tashkilotlar amaldagi kompaniyaning ro‘yxatdan o‘tgan manzili avvalgi bosh operator manzili bilan bir xil ekanini va ro‘yxatdagi ayrim rahbarlar ham ikki kompaniyada takrorlanishini da’vo qilmoqda. Ular buni “yuridik shaxsni almashtirib, javobgarlikdan qochish” ehtimoli sifatida ko‘rsatgan.

Bu da’vo hozircha fuqarolik guruhining pozitsiyasi hisoblanadi

Kompaniyalarning manzili yoki rahbarlari o‘xshashligi o‘z-o‘zidan qonunbuzarlikni isbotlamaydi. Shuning uchun shahar ma’muriyati operatorlar o‘rtasidagi shartnomaviy va boshqaruv aloqalarini tekshirib, kim qanday vazifani bajarayotganini hamda yuridik javobgarlik qaysi tomon zimmasida ekanini aniq bayon qilishi muhim.

Fuqarolik guruhi avvalgi portlashda jabrlanganlarning davolanish xarajatlarini kim to‘lashi ham aniq emasligini bildirib, mas’uliyat noaniqligi oxir-oqibat aholiga zarar yetkazishi mumkinligidan ogohlantirdi.

2024-yilgi portlash va ekologik talablar buzilgani haqidagi e’tirozlar

Fuqarolik tashkilotlari majmuada 2024-yilda yuz bergan gaz portlashini ham eslatdi. O‘sha hodisada bir ishchi halok bo‘lgan, yana to‘rt kishi jarohatlangan. Guruhning fikricha, bu fojia obyekt xavfsizligi, nazorat va korxonalarning javobgarligi masalalarini yanada dolzarb qilgan.

Tashkilotlar markaz keyinchalik ham atrof-muhitga oid qonun-qoidalarni buzganini, shu yil boshida esa chiqindilarni chiqarish me’yorlariga rioya qilmagani uchun Atrof-muhit vazirligi tomonidan ma’muriy chora va jarimaga tortilganini aytmoqda. Chiqindi chiqarish me’yorlari — korxona havoga yoki atrofga chiqarishi mumkin bo‘lgan moddalar miqdorini cheklovchi talablar. Masalan, tutun yoki gaz tarkibidagi zararli modda belgilangan chegaradan oshmasligi lozim.

Bunday me’yorlarga rioya qilish faqat hujjatlarni to‘g‘ri yuritish bilan cheklanmaydi. Uskunalarni muntazam tekshirish, nosozliklarni tezda bartaraf etish va xavfli gazlar to‘planmasligini nazorat qilish ham zarur. Biroq taqdim etilgan ma’lumotlarda so‘nggi jarimaning aniq miqdori yoki hozirgi xavfsizlik tekshiruvlari natijasi ko‘rsatilmagan.

Xususiy sheriklik loyihasi va boshqaruvning murakkabligi

Majmua xususiy investitsiya ishtirokidagi loyiha asosida tashkil etilgan. Bunday hamkorlikda davlat yoki mahalliy hokimiyat jamoat xizmatini tashkil qiladi, xususiy kompaniyalar esa mablag‘ kiritishi yoki obyektni qurish va boshqarishda qatnashishi mumkin. Oddiy qilib aytganda, shahar aholiga zarur xizmatni ta’minlaydi, xususiy tomon esa kelishilgan shartlar asosida uning ayrim qismlarini bajaradi.

Bunday tizim samarali ishlashi uchun shartnomada kimning vazifasi nimadan iborat ekani, operator moliyaviy qiyinchilikka uchrasa qanday choralar ko‘rilishi va avariya yuz bersa zararlarni kim qoplashi ravshan bo‘lishi kerak. Agar bosh kompaniya, amaldagi operator va loyiha ishtirokchilarining vazifalari bir-biriga chalkashib ketsa, xizmatni davom ettirish bilan birga javobgarlikni ham aniqlash qiyinlashadi.

Fuqarolik guruhi loyiha ishtirokchisining moliyaviy muammolari, operatorning sudga murojaati, avariyalar va qonunbuzarliklar ketma-ket yuz berganini aytib, loyihaning boshqaruvi izdan chiqqanini tanqid qildi. Shahar ma’muriyati esa aholining kundalik hayotiga ta’sir qiladigan xizmatlar to‘xtab qolmasligi uchun aniq va tekshiriladigan ma’lumot taqdim etishi kerak.

Endi shahar ma’muriyatidan qanday javob kutilmoqda?

Fuqarolik tashkilotlari Jeonju ma’muriyatidan bir necha masala bo‘yicha ochiq javob berishni so‘ramoqda. Bular faqat korxonaning moliyaviy holatiga emas, balki chiqindilarni qayta ishlash uzluksizligi, ishchilar xavfsizligi va avariya jabrdiydalarining huquqlariga ham taalluqli.

  • Hozirda majmuani qaysi kompaniya amalda boshqaryapti?
  • Bosh operator yoki kundalik ishlarni bajaruvchi kompaniya o‘zgarganmi; o‘zgargan bo‘lsa, qaysi tartib asosida?
  • Operator sud orqali moliyaviy tiklanish jarayonini boshlagach, obyekt ishini davom ettirish rejasi qanday?
  • Portlashda jarohatlanganlarning davolanish va boshqa xarajatlari uchun kim javob beradi?
  • Ekologik talablar va xavfsizlik qoidalariga rioya qilinishini kim, qanday tekshiradi?

Kelgusi bosqichda kuzatiladigan jihatlar

Suddagi moliyaviy tiklanish jarayoni kompaniyaning qarzlari va faoliyati qanday boshqarilishini belgilashi mumkin. Shu bilan birga, obyektning kundalik ishlarini boshqa kompaniya bajarayotgani haqidagi da’volar tasdiqlansa, bu o‘zgarishning huquqiy asosi va javobgarlik taqsimoti ham muhim bo‘ladi.

Hozircha fuqarolik tashkilotlari bildirgan kompaniyalar aloqasi va javobgarlikdan qochish haqidagi fikrlar ularning da’volari bo‘lib qolmoqda. Keyingi muhim qadam — shahar ma’muriyatining operatorlar, shartnomalar, xavfsizlik nazorati va xizmat uzluksizligi haqida dalillarga tayangan, batafsil izohi bo‘ladi.