Jasurning kutilmagan "shanba sovg'asi"
Koreyaning logistika kompaniyalaridan birida ishlaydigan Jasur uzoq vaqtdan beri vataniga borishni rejalashtirib yurgan edi. U yillik mehnat ta'tilini yig'ib, bir oy davomida O'zbekistonda oilasi davrasida bo'lishni niyat qilgandi. Ammo ta'tilga chiqish vaqti kelganida, u kutilmagan muammoga duch keldi: uning ta'til kunlari kutilganidan ancha kam edi.
Kompaniya ma'muriyati buni shunday izohladi: "Biz o'tgan yildan beri shanba kunlarini dam olish kuni deb e'lon qilganmiz va bu kunlarni sizning yillik ta'tilingiz hisobidan chegirib tashlaganmiz". Jasur esa bunday qoidadan xabardor bo'lsa-da, hech qachon bu borada rozilik bermaganini va hech qanday hujjatga qo'l qo'ymaganini aytdi. Vaziyat taranglashdi.
Asosiy huquqiy savol
Koreya Respublikasi qonunchiligiga ko'ra, ish beruvchi yillik yoki oylik haq to'lanadigan mehnat ta'tilini shanba kungi dam olish kunlariga almashtirish uchun xodimlar vakili bilan yozma kelishuv tuzishi shartmi?
Koreya qonunchiligi nima deydi?
Koreya "Mehnat standartlari to'g'risida"gi qonunining tegishli bandlariga ko'ra, yillik ta'tilni boshqa ma'lum bir ish kunlariga almashtirish tartibi qat'iy belgilangan. Bu jarayon shunchaki rahbarning buyrug'i bilan amalga oshmaydi.
Qonun talabi: Ish beruvchi xodimlar vakili bilan yozma kelishuvga asosan, yillik haq to'lanadigan ta'til o'rniga xodimlarni ma'lum bir ish kunlarida dam oldirishi mumkin.
Bu erda bir nechta muhim shartlar mavjud:
- Xodimlar vakili: Bu kasaba uyushmasi yoki xodimlarning ko'pchiligi tomonidan saylangan shaxs bo'lishi kerak.
- Yozma shakl: Kelishuv og'zaki emas, balki rasmiy yozma hujjat ko'rinishida bo'lishi shart.
- Aniq belgilash: Qaysi kunlar ta'til hisobidan dam olish kuni sifatida berilishi aniq ko'rsatilishi lozim.
Koreya sudlarining yondashuvi
Koreya Oliy sudi ushbu masala bo'yicha juda qat'iy pozitsiyani egallagan. Oliy sudning 2011-yil 14-iyuldagi qarori (2011Da23149) bu borada asosiy yo'nalish bo'lib xizmat qiladi.
Sudning fikricha, qonun chiqaruvchi "yozma kelishuv" shartini xodimlarning ta'tilga bo'lgan huquqlarini asossiz cheklashdan himoya qilish uchun kiritgan. Agar ish beruvchi xodimlar vakili bilan yozma shartnoma tuzmasdan, shunchaki shanba kunlarini dam olish kuni qilib belgilab, uni ta'tildan ayirsa, bu harakat noqonuniy hisoblanadi. Bunday holatda, xodim haqiqatda shanba kuni dam olgan bo'lsa ham, uning yillik ta'tili qisqartirilishi mumkin emas.
Jasurning holatiga huquqiy baho
Jasur ishlaydigan kompaniyada rahbariyat shanba kunlarini dam olish kuni sifatida belgilagan bo'lsa-da, bu qaror xodimlar vakili bilan yozma ravishda kelishilmagan. Shunchaki e'lonlar taxtasiga osilgan qog'oz yoki rahbarning og'zaki ko'rsatmasi qonuniy "yozma kelishuv" o'rnini bosa olmaydi.
Shu sababli, Jasurning yillik ta'tilidan shanba kunlari uchun chegirib tashlangan barcha kunlar noqonuniy deb hisoblanadi. Kompaniya Jasurga o'sha kunlarni qaytarib berishi yoki ularning o'rniga pul kompensatsiyasi to'lashi shart.
Xulosa: Nima qilish kerak?
Yakunda Jasur mehnat maslahatxonasiga murojaat qildi va kompaniya yozma kelishuv yo'qligini tan olishga majbur bo'ldi. Uning barcha ta'til kunlari tiklandi va u nihoyat O'zbekistonga rejalashtirilganidek uzoq muddatga keta oldi.
Agar siz ham shunday vaziyatga tushsangiz, quyidagilarga amal qiling:
- Hujjatni talab qiling: Kompaniyangizda xodimlar vakili va ish beruvchi o'rtasida tuzilgan yozma kelishuv (Written Agreement) bor-yo'qligini tekshiring.
- Vakilni aniqlang: Xodimlar vakili kimligini va u haqiqatan ham sizning nomingizdan bunday kelishuvga imzo chekkanini biling.
- Huquqingizni talab qiling: Agar yozma kelishuv mavjud bo'lmasa, mehnat ta'tilingizdan asossiz chegirib tashlangan kunlar uchun e'tiroz bildiring va kerak bo'lsa Mehnat vazirligi hududiy bo'limlariga (Goyong-nodong-bu) murojaat qiling.
** *Ushbu maqola umumiy ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan va huquqiy maslahat o'rnini bosmaydi. Aniq vaziyatlar bo'yicha professional huquqshunos bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.




















