Insoniy voqea: Farruhning kutilmagan qarzi

Farruh besh yil davomida Seuldagi avtomobil qismlari ishlab chiqaradigan zavodda vijdonan mehnat qildi. U o'z vataniga qaytib, oila qurish va kichik tadbirkorlik boshlash niyatida ishdan bo'shash haqida ariza berdi. U besh yillik mehnat staji uchun oladigan ishdan bo'shash nafaqasi (Toejikgeum) uning barcha rejalariga yetishini hisoblab chiqqan edi.

Biroq, hisob-kitob kuni zavod ma'muriyati uni hayratda qoldirdi. Direktorning aytishicha, o'tgan ikki yil davomida Farruhga bayram va tungi smena nafaqalari hisoblashdagi xatolik tufayli adashib ko'proq to'lab yuborilgan. Endi kompaniya ushbu "ortiqcha" 3 million vonni uning yakuniy nafaqasidan chegirib qolmoqchi edi.

"Bu mening peshona terim bilan topgan pulim-ku! Qanday qilib eski xatolarini endi mendan undirishlari mumkin?" deb so'radi Farruh tushkunlikka tushib. Uning barcha rejalari xavf ostida qoldi.

Huquqiy savol

Ish beruvchi hisob-kitobdagi xatolik tufayli ilgari ortiqcha to'langan ish haqini, xodim ishdan bo'shayotganda uning ishdan bo'shash nafaqasidan (Toejikgeum) chegirib qolishga (o'zaro hisob-kitob qilishga) haqlimi?

Koreya qonunchiligi nima deydi

Koreya Respublikasining Mehnat standartlari to'g'risidagi qonuni ishchilarning ish haqini himoya qilish uchun qat'iy tamoyillarni belgilaydi.

Mehnat standartlari to'g'risidagi qonunning 43-moddasi 1-bandi: "Ish haqi to'liqligicha, naqd pulda va bevosita ishchiga to'lanishi kerak. Biroq, qonun hujjatlarida yoki jamoaviy shartnomada maxsus qoidalar mavjud bo'lgan hollarda, ish haqining bir qismi ushlab qolinishi mumkin."

Ushbu "to'liq to'lash tamoyili"ga ko'ra, ish beruvchi o'zining ishchiga nisbatan bo'lgan har qanday da'vosi (masalan, zarar yetkazilgani yoki qarzdorlik) evaziga ish haqini o'zboshimchalik bilan qisqartirishi mumkin emas.

Koreya sudlarining yondashuvi

Biroq, Koreya Oliy sudi ushbu qoidaga ba'zi oqilona istisnolarni kiritgan. Sudning fikricha, agar gap hisob-kitobdagi texnik xatolik tufayli berilgan ortiqcha pul haqida ketsa, adolat yuzasidan bu pul qaytarilishi kerak.

Oliy sudning 1998-yildagi qaroriga ko'ra (97Da14200), quyidagi shartlar bajarilganda ish haqini o'zaro hisob-kitob qilish (set-off) mumkin:

  1. Xatolikning mavjudligi: Ortiqcha to'lov hisob-kitobdagi aniq xatolik natijasida kelib chiqqan bo'lishi kerak.
  2. Vaqt va mantiqiy bog'liqlik: Agar ishchi hali ham ishlayotgan bo'lsa, chegirib qolish vaqti xatolik aniqlangan vaqt bilan yaqin bo'lishi va bu ishchining kundalik hayotiga og'irlik qilmasligi kerak.
  3. Ishdan bo'shash holati: Xodim ishdan bo'shayotgan vaqtda yakuniy hisob-kitob qilinayotgan bo'lsa, sudlar ish beruvchining ortiqcha to'langan summani nafaqadan chegirib qolishiga ancha keng yo'l qo'yadi.

Farruhning holatiga qonunni qo'llash

Farruhning holatida, u kompaniya bilan mehnat munosabatlarini yakunlamoqda. Kompaniya uning nafaqasidan (Toejikgeum) o'tmishdagi ortiqcha to'lovlarni chegirib qolishni da'vo qilmoqda.

Oliy sud pretsedentiga ko'ra, ishdan bo'shagan xodim o'zining to'lanmagan ish haqini yoki nafaqasini talab qilganda, ish beruvchi unga ilgari ortiqcha to'langan mablag'larni qaytarish talabi bilan o'zaro hisob-kitob (sanggye) qilishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, zavod ma'muriyati Farruhga haqiqatda ortiqcha pul to'langanini isbotlay olsa, ular 3 million vonni uning nafaqasidan qonuniy ravishda ushlab qolishlari mumkin.

Xulosa: Farruh nima qilishi kerak va sizga maslahatlar

Natijada, Farruh kompaniyadan aniq hisob-kitob varaqalarini talab qildi. U hisob-kitoblarni tekshirib, haqiqatan ham xatolik bo'lganini ko'rgach, nafaqasining kamaytirilgan qismini qabul qilishga majbur bo'ldi. Biroq, u faqat kompaniya isbotlay olgan qismini to'lashga kelishdi.

Agar siz ham shunday vaziyatga tushsangiz, quyidagilarga amal qiling:

  • Hujjatlarni talab qiling: Shunchaki "xato bo'libdi" degan gapga ishonmang. Qaysi oyda, qancha va nima uchun ortiqcha to'langanini ko'rsatuvchi batafsil jadvalni talab qiling.
  • Hisob-kitobni qayta tekshiring: Ba'zida kompaniyalar soliq yoki sug'urta to'lovlarini bahona qilib, qonunga xilof ravishda pul ushlab qolishga harakat qilishadi.
  • Mehnat vazirligiga murojaat qiling: Agar kompaniya hech qanday asossiz yoki isbotlarsiz pulingizni ushlab qolsa, yashash joyingizdagi Mehnat vazirligi (Goyong Nodong-bu) idorasiga borib, maslahat oling.

Koreyada mehnat huquqlari kuchli himoyalangan, ammo qonundagi istisnolarni bilish sizni kutilmagan moliyaviy yo'qotishlardan asraydi.

--- Ushbu maqola umumiy ma'lumot berish uchun tayyorlangan va huquqiy maslahat o'rnini bosmaydi. Muayyan vaziyatlar bo'yicha mutaxassis huquqshunos bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.