1. Sakkiz yillik sadoqat va kutilmagan rad javobi

Mirae Kim sakkiz yil davomida "Alpha Corp" kompaniyasida marketing bo'yicha mutaxassis bo'lib ishladi. U o'z ishiga borini berdi va kompaniya bilan xayrlashish vaqti kelganida, qonuniy ishdan bo'shash nafaqasi (toegikgum) uning kelajakdagi rejalari uchun mustahkam poydevor bo'lishiga umid qildi. Biroq, kadrlar bo'limi boshlig'i uning umidlarini chippakka chiqardi.

"Mirae xonim, siz ishga kirganingizda imzolagan shartnomani unutmang," dedi u shartnomani ko'rsatib. Unda Miraening yillik maoshi tarkibida har oylik nafaqa ham borligi yozilgan edi. Kompaniya rahbariyati: "Biz sizga har oy maosh bilan birga nafaqangizni ham to'lab kelganmiz, shuning uchun hozir hech qanday to'lov qilinmaydi," deb turib oldi. Mirae esa har oy faqat kelishilgan maoshini olganini, hech qanday qo'shimcha to'lovni sezmaganini ta'kidlardi.

2. Asosiy huquqiy savol

Ish beruvchi ishdan bo'shash nafaqasini har oylik ish haqi tarkibiga kiritib to'lashi qonuniymi va bu kelishuv asosida haqiqiy nafaqani to'lashdan bosh tortishi mumkinmi?

3. Koreya qonunchiligi nima deydi?

Koreya Respublikasining "Mehnat standartlari to'g'risida"gi qonuni va "Xodimlarning nafaqa ta'minoti to'g'risida"gi qonuni xodimlarning huquqlarini himoya qilish uchun qat'iy talablarni belgilaydi.

Mehnat standartlari to'g'risidagi qonunining 34-moddasiga binoan, ish beruvchi ishdan bo'shatilgan xodimlarga nafaqa to'lash tizimini yaratishi shart.

Qonuniy tamoyillar quyidagicha:

  • Vaqt omili: Ishdan bo'shash nafaqasi faqat mehnat munosabatlari tugagandan so'ng yuzaga keladigan huquqdir.
  • Muddatidan oldin to'lash: Ish davomida nafaqani qismlarga bo'lib to'lash (interim settlement) faqat qonunda ko'rsatilgan favqulodda holatlarda (masalan, uy sotib olish yoki og'ir kasallik) ruxsat etiladi.
  • Maosh tarkibidagi nafaqa: Shunchaki yillik maoshni 12 ga bo'lib, uning bir qismini nafaqa deb atash qonuniy kuchga ega emas.

4. Koreya sudlarining yondashuvi

Koreya Oliy sudi ko'p yillardan buyon "maosh tarkibidagi nafaqa" kelishuvlarini haqiqiy emas deb hisoblab keladi. Sud fikriga ko'ra, ishdan bo'shash nafaqasi xodim ishdan ketganidan keyingina hisoblanishi va to'lanishi kerak. Ish jarayonida to'langan har qanday "nafaqa" nomi ostidagi mablag' aslida ish haqining bir qismi (mukofot yoki qo'shimcha haq) deb baholanadi.

Biroq, agar ish beruvchi haqiqatan ham nafaqa sifatida alohida mablag' to'lagan bo'lsa va bu kelishuv bekor qilinsa, xodim bu mablag'ni "asossiz boyish" sifatida qaytarishi kerak bo'lishi mumkin. Sud bu holatda ish beruvchiga ushbu summani haqiqiy nafaqadan chegirib qolish huquqini beradi.

5. Qonunning Mirae Kim holatiga tatbiq etilishi

Mirae Kimning holatida uning shartnomasidagi "nafaqa maosh tarkibida" degan band qonunga zid va haqiqiy emas. Demak, Mirae sakkiz yillik mehnat staji uchun to'liq nafaqa talab qilishga haqli.

Ammo bu yerda bir nozik jihat bor:

  1. Agar kompaniya Miraega haqiqatan ham o'rtacha bozor maoshidan tashqari "nafaqa" deb belgilangan alohida summani muntazam to'lab kelgan bo'lsa, u holda Mirae bu summani qaytarishi kerak.
  2. Kompaniya bu qarzdorlikni Miraening yangi hisoblangan nafaqasidan chegirib qolishi mumkin (set-off).
  3. Muhim qoida: Sud xodimning hayotiy ehtiyojlarini hisobga olib, chegirmani nafaqa summasining 50 foizidan oshirmaslikni belgilagan. Ya'ni, Mirae har qanday holatda ham nafaqasining kamida yarmini naqd ko'rinishda olishi kafolatlangan.

6. Xulosa: Mirae nima qildi va siz nima qilishingiz kerak?

Mirae Kim mehnat inspeksiyasiga murojaat qildi. Ma'lum bo'lishicha, kompaniya shunchaki umumiy maoshni qismlarga bo'lib ko'rsatgan, aslida Mirae hech qanday qo'shimcha to'lov olmagan. Natijada, sud "Alpha Corp"ni Miraega to'liq ishdan bo'shash nafaqasini to'lashga majbur qildi.

O'xshash vaziyatdagi o'quvchilar uchun maslahatlar:

  • Shartnomani diqqat bilan o'qing: Agar unda "nafaqa kiritilgan" degan so'zlar bo'lsa, bilingki, bu band qonunan zaif hisoblanadi.
  • To'lov varaqalarini (payslips) saqlang: Maoshingiz tarkibi qanday qismlardan iboratligini isbotlash uchun bu hujjatlar juda muhim.
  • Mutaxassis bilan maslahatlashing: Ish beruvchi nafaqa to'lashdan bosh tortsa, darhol huquqiy yordamga murojaat qiling. Koreya qonunlari ishchining nafaqa huquqini qat'iy himoya qiladi.

** *Ushbu maqola umumiy ma'lumot berish maqsadida yozilgan va rasmiy huquqiy maslahat o'rnini bosmaydi. Muayyan vaziyatlar bo'yicha professional huquqshunosga murojaat qilish tavsiya etiladi.