Tòa án không chấp thuận yêu cầu của Đại học Shinhan
Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân Hàn Quốc (cơ quan tiếp nhận và xử lý các vấn đề liên quan đến tham nhũng, quyền lợi công dân và người tố cáo) đã yêu cầu Đại học Shinhan dừng thủ tục kỷ luật đối với một giảng viên từng tố cáo nghi vấn sai phạm trong tuyển dụng. Nhà trường phản đối quyết định này và kiện ra tòa, đồng thời đề nghị tạm ngưng hiệu lực quyết định trong lúc chờ phán quyết cuối cùng.
Ngày 15 tháng 9, một hội đồng của Tòa án Hành chính Seoul bác đề nghị tạm đình chỉ. Theo tòa, chưa có cơ sở cho thấy việc tiếp tục áp dụng quyết định của ủy ban sẽ gây thiệt hại khó khắc phục cho trường hoặc cần phải khẩn cấp ngăn quyết định có hiệu lực. Việc bác đề nghị tạm đình chỉ không đồng nghĩa tòa đã giải quyết xong vụ kiện chính; nội dung kiện yêu cầu hủy quyết định của ủy ban vẫn cần được xem xét riêng.
Ủy ban yêu cầu trường dừng việc kỷ luật lại giảng viên; tòa án không cho phép trường tạm gác yêu cầu đó trong thời gian chờ kiện tụng.
Từ tố cáo về tuyển dụng đến vụ kỷ luật
Vụ việc liên quan đến một giảng viên ngành Nghệ thuật biểu diễn, được gọi là Giáo sư A. Tháng 2 năm ngoái, ông tham gia hội đồng đánh giá tuyển dụng giảng viên cho khoa. Một người trong nhóm thư ký của hiệu trưởng cũng ứng tuyển vào vị trí này và sau đó được tuyển dụng.
Giáo sư A cho rằng các tiêu chuẩn ứng tuyển đã được điều chỉnh theo hướng có lợi cho ứng viên nói trên. Ông cũng cáo buộc hiệu trưởng và người đứng đầu bộ phận giáo vụ đã chỉ đạo hội đồng cho ứng viên điểm cao. Người được tuyển sau đó vướng tranh cãi về chất lượng giảng dạy ngay từ học kỳ đầu tiên. Những cáo buộc liên quan đến tuyển dụng hiện đang được cảnh sát điều tra; vì vậy, chúng chưa thể được xem là kết luận đã được chứng minh.
Tháng 4, Giáo sư A phản ánh với nhà trường về quy trình tuyển dụng và vấn đề giảng dạy. Cho rằng những phản ánh này không dẫn đến thay đổi, ngày 3 tháng 6 ông gửi tố cáo đến Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân cùng Bộ Giáo dục. Nhà trường bác cách lý giải của ông, cho rằng ông chỉ nêu vấn đề sau khi người ông muốn tuyển không được chọn.
Vì sao việc bảo vệ người tố cáo trở thành trọng tâm?
Người tố cáo sai phạm trong một tổ chức thường phải đối mặt với nguy cơ mất việc, bị hạn chế nhiệm vụ hoặc chịu các hình thức gây sức ép khác. Vì thế, cơ chế bảo vệ người tố cáo nhằm ngăn việc một cơ quan dùng kỷ luật hay thay đổi công việc để trả đũa người đã báo cáo vấn đề.
Trong trường hợp này, tranh cãi không chỉ xoay quanh việc các cáo buộc tuyển dụng có chính xác hay không. Câu hỏi quan trọng khác là nhà trường có xử lý giảng viên vì hành vi tố cáo hay không, và các biện pháp kỷ luật có căn cứ độc lập, rõ ràng hay không.
Quyết định sa thải trước đó đã bị hủy
Tháng 10 cùng năm, Đại học Shinhan sa thải Giáo sư A sau khi điều tra các khiếu nại của sinh viên. Trường cho biết đã xác nhận có hành vi lời nói xúc phạm và yêu cầu sinh viên làm những việc riêng tư. Vụ sa thải diễn ra khoảng bốn tháng sau khi giảng viên gửi tố cáo.
Tuy nhiên, tháng 1 năm nay, Ủy ban Xem xét Khiếu nại của Giảng viên hủy quyết định sa thải. Lý do được nêu là tỷ lệ nam nữ trong hội đồng kỷ luật không đáp ứng quy định. Đây là sai sót về thủ tục và thành phần hội đồng, chứ không phải một kết luận rằng mọi cáo buộc đối với giảng viên đều sai hoặc đã được bác bỏ.
Sau khi quyết định sa thải bị hủy, trường tiếp tục tìm cách kỷ luật Giáo sư A. Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân đánh giá việc tái kỷ luật, khi đặt trong bối cảnh giảng viên đã tố cáo sai phạm, có thể là bất lợi không chính đáng đối với người tố cáo.
Đánh giá của ủy ban về các cáo buộc
Ủy ban thừa nhận một số cách ứng xử của giảng viên trong vai trò quản lý có thể đã quá mức. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng một số căn cứ kỷ luật còn thiếu bằng chứng, đồng thời việc áp dụng hình phạt sa thải—một hình thức nghiêm khắc mà trường chưa từng dùng trong trường hợp tương tự—mà không có cảnh cáo trước đó là quá nặng.
Ủy ban không kết luận rằng mọi hoạt động điều tra khiếu nại của sinh viên hoặc mọi quyết định phân công công việc của nhà trường đều sai trái. Điểm cốt yếu trong quyết định là mối liên hệ giữa việc tố cáo và nguy cơ bị kỷ luật, cũng như mức độ tương xứng của hình phạt.
Giảng viên hơn một năm không được đứng lớp
Theo thông tin được nêu trong vụ việc, Giáo sư A không được giao giảng dạy từ tháng 5 năm ngoái. Ngày 22 tháng 9, Đại học Shinhan thông báo tiếp tục đình chỉ công tác ông, lần này với lý do liên quan đến khoản tiền nghiên cứu nhận trong quá khứ.
Đình chỉ công tác khác với sa thải: người bị đình chỉ vẫn giữ tư cách giảng viên, nhưng bị tạm thời tách khỏi công việc hoặc không được thực hiện một số nhiệm vụ. Trường cũng đã trình báo cảnh sát về nghi vấn nhận tiền nghiên cứu trái quy định và sử dụng sai mục đích khoản hỗ trợ dành cho hoạt động biểu diễn.
Giáo sư A phản bác cáo buộc về khoản tiền biểu diễn, nói rằng đó là thù lao cho công việc thực tế và ông đã đóng góp số tiền này cho hoạt động của khoa. Hai bên vì vậy đang đưa ra những cách giải thích trái ngược; các nghi vấn tài chính cần được cơ quan có thẩm quyền xác minh trước khi có thể kết luận.
- Nhà trường cho biết sẽ mở một hội đồng kỷ luật mới vào ngày 6 tháng 10, tập trung vào các vấn đề tài chính.
- Giáo sư A cho rằng trường đang tiếp tục tìm lý do khác để xử lý ông sau khi các biện pháp trước đó gặp trở ngại.
- Các cáo buộc về tuyển dụng, tiền nghiên cứu và hỗ trợ biểu diễn là những vấn đề riêng, chưa đồng nghĩa với kết luận có tội.
Hai bên đưa ra lập luận đối lập
Một công đoàn giảng viên vận động dân chủ hóa các trường tư thục lên tiếng phản đối việc tiếp tục kỷ luật sau quyết định của ủy ban và tòa án. Công đoàn cho rằng cách làm này mang tính trả đũa, làm suy yếu mục tiêu bảo vệ những người lên tiếng về sai phạm. Tổ chức này yêu cầu trường không tổ chức cuộc họp kỷ luật dự kiến vào ngày 6 tháng 10.
Đại học Shinhan phủ nhận có ý định trả đũa. Trường nói việc tách Giáo sư A khỏi sinh viên là cần thiết để bảo vệ sinh viên, đồng thời nhấn mạnh quyền lợi của sinh viên cũng phải được cân nhắc. Đây là lập trường của nhà trường; hiện chưa có thông tin cho thấy tòa án đã đưa ra kết luận cuối cùng về tranh chấp giữa hai bên.
Giáo sư A cho biết ông đã được áp dụng biện pháp bảo vệ của ủy ban, trong khi đề nghị tạm đình chỉ của trường bị tòa bác. Ông lập luận rằng nếu người báo cáo điều bất hợp lý trong tổ chức bị ngừng giao việc và tiếp tục đối mặt với các thủ tục bất lợi, những người khác sẽ ngần ngại lên tiếng.
Tranh chấp đặt ra hai yêu cầu cần được xem xét đồng thời: bảo vệ sinh viên trước những khiếu nại cụ thể và bảo đảm người tố cáo không bị trừng phạt chỉ vì đã lên tiếng.
Điều gì sẽ quyết định diễn biến tiếp theo?
Trước mắt, cuộc họp kỷ luật dự kiến ngày 6 tháng 10 và quá trình điều tra các nghi vấn tài chính có thể định hình bước tiếp theo của vụ việc. Song song đó, tòa án vẫn cần xem xét vụ kiện chính của Đại học Shinhan nhằm hủy quyết định bảo vệ giảng viên. Kết quả cuối cùng có thể phụ thuộc vào chứng cứ cụ thể, quy trình xử lý và việc từng biện pháp của trường có tương xứng với vấn đề được nêu hay không.
Vụ việc cũng cho thấy một khó khăn thường gặp trong các trường đại học và tổ chức lớn: một người có thể vừa là người tố cáo sai phạm, vừa bị khiếu nại về cách ứng xử hoặc công việc của mình. Khi đó, cơ quan xử lý cần làm rõ từng vấn đề riêng biệt, tránh coi việc tố cáo là bằng chứng của sự vô tội, nhưng cũng không để các cáo buộc mới trở thành cách né tránh nghĩa vụ bảo vệ người tố cáo.
Đối với sinh viên, giảng viên và người lao động, cách xử lý minh bạch có ý nghĩa thiết thực: cần có căn cứ rõ ràng cho từng cáo buộc, hội đồng đúng quy định, cơ hội phản hồi công bằng và quyết định kỷ luật phù hợp với mức độ vi phạm. Nếu thiếu những điều kiện đó, niềm tin vào quy trình nội bộ có thể suy giảm, còn những người chứng kiến sai phạm có thể chọn im lặng thay vì báo cáo.
