Câu chuyện của quán nướng nhà Min-ho

Anh Min-ho, chủ một quán nướng BBQ nổi tiếng tại khu vực Gangnam, Seoul, luôn tự hào rằng mình vận hành một 'doanh nghiệp nhỏ'. Quán của anh chỉ có 4 nhân viên chính thức làm việc cố định hàng ngày để tiết kiệm chi phí và tránh các quy định phức tạp của Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động áp dụng cho doanh nghiệp từ 5 người trở lên.

Tuy nhiên, vào các tối thứ Sáu và thứ Bảy, khi lượng khách đổ về đông đột biến, anh Min-ho thường xuyên thuê thêm 2-3 nhân viên thời vụ (Alba) hoặc lao động tự do làm việc theo ngày để bưng bê và dọn dẹp. Mọi chuyện bắt đầu rắc rối khi Hương, một nhân viên chính thức, yêu cầu trả lương làm thêm giờ theo đúng quy định của doanh nghiệp trên 5 người. Anh Min-ho khẳng định: "Cửa hàng mình về cơ bản chỉ có 4 người, mấy cậu làm thời vụ chỉ là tạm thời, không được tính!"

Cuộc tranh luận giữa anh Min-ho và Hương đã dẫn đến một câu hỏi pháp lý quan trọng mà nhiều chủ doanh nghiệp và người lao động nước ngoài tại Hàn Quốc thường thắc mắc.

Câu hỏi pháp lý trọng tâm

Liệu các nhân viên làm việc theo ngày (lao động thời vụ) có được tính vào tổng số nhân viên để xác định một doanh nghiệp có thuộc diện 'thường xuyên sử dụng từ 5 lao động trở lên' theo Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc hay không?

Quy định của Pháp luật Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, việc xác định quy mô '5 người trở lên' không chỉ đơn giản là đếm số người có mặt tại một thời điểm nhất định. Luật pháp tập trung vào khái niệm 'trạng thái thường xuyên'.

Theo Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động, doanh nghiệp có từ 5 nhân viên thường xuyên trở lên phải áp dụng các quy định khắt khe về phụ cấp làm thêm giờ, nghỉ phép hàng năm có lương, và giới hạn quyền sa thải của chủ doanh nghiệp.

Các điểm mấu chốt bao gồm:

  1. Khái niệm 'Thường xuyên': Có nghĩa là trạng thái khách quan của doanh nghiệp dựa trên số người làm việc trung bình trong một khoảng thời gian (thường là 1 tháng trước khi phát sinh sự việc).
  2. Đối tượng tính toán: Bao gồm nhân viên chính thức, nhân viên hợp đồng, nhân viên bán thời gian và cả lao động làm việc theo ngày (daily workers).

Cách tiếp cận của Tòa án Hàn Quốc

Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã đưa ra phán quyết mang tính bước ngoặt (Án lệ 2008Do364) để làm rõ vấn đề này. Tòa án cho rằng cụm từ "doanh nghiệp thường xuyên sử dụng từ 5 lao động trở lên" không có nghĩa là phải luôn có đúng 5 người làm việc vào mọi lúc.

Thay vào đó, ngay cả khi có những ngày số lượng nhân viên giảm xuống dưới 5, nhưng nếu tính trung bình dựa trên tổng số ngày hoạt động và tổng số lượt lao động (bao gồm cả lao động thời vụ được thuê tùy theo nhu cầu) mà con số này đạt ngưỡng 5, thì doanh nghiệp đó vẫn bị coi là 'doanh nghiệp có 5 nhân viên trở lên'.

Áp dụng luật vào trường hợp của quán anh Min-ho

Trong trường hợp của anh Min-ho, mặc dù nhân viên 'nòng cốt' của anh chỉ có 4 người, nhưng việc anh thuê thêm 2-3 người vào mỗi dịp cuối tuần là một hoạt động lặp đi lặp lại và có tính chất hệ thống.

Khi tính toán tổng số nhân lực:

  • 5 ngày trong tuần: 4 người mỗi ngày.
  • 2 ngày cuối tuần: 4 người chính thức + 2 người thời vụ = 6 người mỗi ngày.
  • Tổng nhân lực trong tuần = (4x5) + (6x2) = 32 lượt người.
  • Trung bình mỗi ngày = 32 / 7 ≈ 4.57 người.

Tuy nhiên, Tòa án còn xem xét tỷ lệ số ngày có trên 5 người làm việc. Nếu số ngày có từ 5 người trở lên chiếm đa số trong tháng, quán của anh Min-ho sẽ chính thức bị coi là doanh nghiệp trên 5 người, bất kể anh có ký hợp đồng dài hạn với họ hay không.

Kết luận: Điều gì đã xảy ra và bạn nên làm gì?

Kết quả là anh Min-ho đã phải trả thêm phụ cấp làm thêm giờ cho Hương và các nhân viên khác. Cơ quan lao động xác định rằng do tính chất công việc ổn định vào cuối tuần, quán nướng của anh đã vượt ngưỡng quy mô nhỏ.

Lời khuyên cho người lao động và chủ doanh nghiệp:

  • Đối với chủ doanh nghiệp: Hãy cẩn trọng khi tính toán chi phí nhân sự. Việc thuê thêm lao động thời vụ để giải quyết đơn hàng hoặc lượng khách tăng đột biến có thể đẩy doanh nghiệp của bạn vào nhóm phải tuân thủ các tiêu chuẩn lao động cao hơn.
  • Đối với người lao động: Hãy ghi chép lại lịch làm việc của bản thân và quan sát số lượng đồng nghiệp (kể cả những người làm Alba) cùng làm việc với mình. Đây là bằng chứng quan trọng nếu có tranh chấp về quyền lợi.
  • Kiểm tra công thức: Thông thường, Bộ Lao động Hàn Quốc sẽ tính tổng số người làm việc trong 1 tháng chia cho số ngày hoạt động. Nếu con số này từ 5 trở lên, bạn có quyền hưởng đầy đủ các chế độ bảo vệ của luật lao động.