Cuốn sách Ánh sáng vẫn còn (아직 남아 있는 빛) của Michael Malay, được giới thiệu ngày 9 tháng 10 năm 2026, là tập tiểu luận cùng suy ngẫm về thiên nhiên, di cư, cảm giác thuộc về, mất mát và hồi phục qua việc dành thời gian quan sát lươn, bướm đêm, trai ngọc nước ngọt và dế. Malay, một học giả văn học Anh và nghiên cứu văn học môi trường, mô tả chúng là những “loài bên lề” mà con người biết đến sự tồn tại nhưng vẫn phớt lờ hoặc đối xử hờ hững. Kim Myung-nam dịch, nhà xuất bản Étr, giá 21.000 won.

Bối cảnh và ngữ cảnh

Lý do Malay chọn bốn loài này là bởi chúng không phải những “động vật ngôi sao” đặc biệt đẹp đẽ hay thu hút sự chú ý của mọi người. Cuốn sách đặt vào trung tâm quan sát không chỉ những sinh vật dễ thấy và được yêu mến, mà cả những sinh vật ta biết đến nhưng thường dễ dàng bỏ qua. Góc nhìn ấy khiến người đọc tự hỏi điều gì được xem là đáng bảo tồn.

Câu hỏi này gắn liền với trải nghiệm di cư của chính tác giả. Malay sinh ra ở Indonesia, cùng gia đình chuyển đến Australia năm mười tuổi, rồi sang Anh du học và định cư khi khoảng hai mươi tuổi. Trong sách, ông đặt trải nghiệm sống trên vùng đất xa lạ của mình bên cạnh cuộc đời của những loài động vật đang biến mất.

Lươn châu Âu là một trường hợp cho thấy mối liên hệ ấy. Lươn di chuyển đường dài qua sông và biển, nhưng sách cho biết môi trường sống của chúng đã bị thu hẹp khi con người chặn dòng sông và làm thay đổi nơi cư trú. Malay nhận thấy sự tương đồng giữa số phận suy tàn này với chính sách nhập cư cứng rắn của Anh. Đây không phải là lời khẳng định rằng sự di chuyển của động vật và việc con người di cư là cùng một chuyện; đúng hơn, đó là góc nhìn của cuốn sách, gợi ta cùng suy ngẫm về trải nghiệm khao khát kết nối giữa quê nhà và xứ lạ.

Ý nghĩa của tin này

Câu hỏi của cuốn sách dẫn đến việc xem xét những tiêu chí chi phối sự quan tâm của chúng ta đối với thiên nhiên. Cuốn sách khiến người đọc nhìn lại điều gì được xem là đẹp đẽ và đáng được bảo vệ. Khi sự chú ý dồn vào những sinh vật nổi tiếng hoặc dễ thu hút ánh nhìn, những loài âm thầm biến mất có thể trở thành đối tượng mà ta biết đến nhưng không coi trọng; đó là điều đáng lưu tâm.

Góc nhìn này cũng có thể khiến độc giả tạm dừng trước những cách phân loại quen thuộc. Chẳng hạn, nếu đọc câu chuyện về một sinh vật di chuyển như lươn, độc giả có thể suy ngẫm về cuộc đời của nó cùng với trải nghiệm di cư và cảm giác thuộc về mà tác giả liên hệ. Tuy nhiên, chỉ dựa vào phần giới thiệu cuốn sách thì không thể xác nhận mối quan hệ nhân quả cụ thể giữa chính sách nhập cư của con người và sự suy tàn của các loài sinh vật. Cần phân biệt việc Malay nhìn thấy mối liên hệ giữa hai trải nghiệm với việc kiểm chứng các sự thật sinh thái.

Nhìn vào cuộc sống của những sinh vật không được quan tâm khiến ta suy ngẫm lại những tiêu chí dùng để xác định điều gì đáng được bảo tồn.

Đoạn Malay kể rằng ông không thể quên sắc trời xanh còn lưu lại rất lâu sau khi mặt trời lặn trong mùa hè đầu tiên ở Anh cũng gắn với góc nhìn này. Thái độ dành thời gian và sự quan tâm ở bên những điều đang biến mất kết nối với câu thơ của Yoon Dong-ju: “Ta phải yêu thương tất cả những gì đang chết đi”. Có thể hiểu “ánh sáng” trong nhan đề cuốn sách không chỉ là cách ghi chép về thiên nhiên, mà còn là một cách diễn đạt khiến ta suy ngẫm về tâm thế khi nhìn vào sự biến mất.

Những điều đã được xác nhận và những điều chưa rõ

Những điều đã được xác nhận

  • Tên sách là Ánh sáng vẫn còn (아직 남아 있는 빛), do Michael Malay viết và Kim Myung-nam dịch.
  • Malay viết về lươn, bướm đêm, trai ngọc nước ngọt và dế như những “loài bên lề”.
  • Theo bài giới thiệu, lươn châu Âu di chuyển đường dài, nhưng môi trường sống của chúng đã bị thu hẹp do tác động của con người, trong đó có việc chặn sông và làm thay đổi nơi cư trú.
  • Malay đặt trải nghiệm di cư của mình cạnh cuộc đời của những loài động vật đang biến mất, đồng thời đặt câu hỏi về cách xác định giá trị bảo tồn.

Những điều chưa rõ

  • Bài giới thiệu không nêu biến động cụ thể về số lượng cá thể hay mức độ nguy cơ tuyệt chủng của bốn loài được đề cập trong sách.
  • Chưa xác định được nhan đề nguyên tác và thời điểm sách được xuất bản lần đầu.
  • Không có thông tin về các hoạt động cụ thể đang được tiến hành để bảo tồn từng loài.

Điều độc giả cần kiểm tra

  • Khi đọc sách, độc giả có thể phân biệt phần giải thích về sinh thái của bốn loài với những ẩn dụ của tác giả về di cư và cảm giác thuộc về.
  • Nếu muốn tìm hiểu tình trạng hiện nay của các loài hoặc hoạt động bảo tồn, trước hết cần lưu ý rằng phần giới thiệu sách không có những thông tin này, rồi tìm các tài liệu liên quan riêng.
  • Người dịch Ánh sáng vẫn còn (아직 남아 있는 빛) là Kim Myung-nam, nhà xuất bản là Étr và mức giá được giới thiệu là 21.000 won.