Một câu chuyện đời thường
Linh, một cử nhân mới tốt nghiệp, vừa nhận được công việc mơ ước tại một công ty thương mại ở Seoul với hợp đồng dài hạn 2 năm. Trong buổi ký kết, Giám đốc Choi thông báo rằng cô sẽ có 6 tháng thử việc để làm quen với môi trường. Tuy nhiên, điều khiến Linh bàng hoàng là mức lương trong suốt nửa năm đó chỉ bằng 80% mức lương tối thiểu hiện hành.
Khi Linh thắc mắc, ông Choi giải thích một cách tự tin: "Vì cô vẫn đang trong giai đoạn đào tạo và chưa tạo ra doanh thu thực tế, nên theo quy định về thử việc, chúng tôi không cần phải tuân thủ mức lương tối thiểu cho đến khi cô trở thành nhân viên chính thức.". Tin lời sếp, Linh cắn răng chấp nhận chi tiêu tằn tiện, nhưng sự mệt mỏi về tài chính bắt đầu khiến cô nghi ngờ về tính pháp lý của thỏa thuận này.
Câu hỏi pháp lý
Liệu người sử dụng lao động tại Hàn Quốc có quyền trả lương thấp hơn mức tối thiểu trong suốt toàn bộ thời gian thử việc (ví dụ 6 tháng) hay không? Và điều kiện nào để việc cắt giảm lương này được coi là hợp pháp?
Luật pháp Hàn Quốc quy định gì?
Theo Luật Lương tối thiểu của Hàn Quốc, nguyên tắc chung là mọi người lao động đều phải được trả ít nhất bằng mức lương tối thiểu do chính phủ quy định hàng năm. Tuy nhiên, luật cũng cho phép một ngoại lệ nhỏ đối với nhân viên thử việc để giảm bớt gánh nặng đào tạo cho doanh nghiệp.
Luật Lương tối thiểu (Điều 5, Khoản 2) và Nghị định thi hành:Đối với những người lao động đang trong thời gian thử việc chưa quá 3 tháng, mức lương tối thiểu theo giờ có thể được giảm 10% so với mức lương tối thiểu tiêu chuẩn (tức là trả 90%).
Để áp dụng quy định giảm lương này, doanh nghiệp phải đáp ứng hai điều kiện tiên quyết:
- Thời hạn hợp đồng: Hợp đồng lao động phải có thời hạn từ 1 năm trở lên. (Nếu hợp đồng dưới 1 năm, doanh nghiệp phải trả 100% lương tối thiểu ngay từ ngày đầu tiên).
- Giới hạn thời gian: Việc giảm lương chỉ được phép kéo dài tối đa là 3 tháng.
Cách tòa án Hàn Quốc tiếp cận vấn đề này
Các cơ quan chức năng và tòa án Hàn Quốc rất nghiêm khắc trong việc bảo vệ quyền lợi về lương tối thiểu. Quan điểm tư pháp phổ biến là thời gian thử việc có thể kéo dài 6 tháng hoặc 1 năm tùy theo thỏa thuận, nhưng quyền được giảm lương là một ngoại lệ hẹp của luật pháp.
Tòa án nhấn mạnh rằng việc giảm lương quá 3 tháng là vi phạm luật lao động, bất kể sự đồng ý của người lao động trong hợp đồng. Ngoài ra, đối với các công việc lao động phổ thông đơn giản (như đóng gói, quét dọn), luật pháp thậm chí còn cấm hoàn toàn việc giảm 10% lương thử việc để tránh việc bóc lột sức lao động giá rẻ.
Áp dụng luật vào trường hợp của Linh
Phân tích trường hợp của Linh, chúng ta thấy rõ những điểm sai phạm từ phía công ty:
Thứ nhất, mặc dù hợp đồng của Linh là 2 năm (thỏa mãn điều kiện trên 1 năm), nhưng công ty chỉ được phép trả 90% lương tối thiểu cho Linh trong 3 tháng đầu tiên.
Thứ hai, việc công ty áp đặt mức lương thấp hơn mức tối thiểu cho toàn bộ 6 tháng thử việc là trái quy định. Từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6 của thời gian thử việc, Linh hoàn toàn có quyền nhận 100% lương tối thiểu hiện hành. Việc trả thấp hơn mức này trong 3 tháng cuối của kỳ thử việc được coi là hành vi nợ lương và vi phạm Luật Lương tối thiểu.
Kết luận: Linh cần làm gì và lời khuyên cho bạn?
Linh có quyền yêu cầu công ty hoàn trả phần chênh lệch lương cho 3 tháng thử việc sau (từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 6), cùng với phần 10% bị thiếu nếu mức 80% mà ông Choi đưa ra thấp hơn ngưỡng 90% luật cho phép. Nếu công ty từ chối, cô có thể nộp đơn khiếu nại lên Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc.
Lời khuyên dành cho bạn:
- Kiểm tra kỹ thời hạn hợp đồng: Nếu bạn ký hợp đồng ngắn hạn (ví dụ 10 tháng), bạn phải được nhận 100% lương tối thiểu ngay cả khi đang thử việc.
- Lưu ý con số 3 tháng: Luôn nhớ rằng dù thời gian thử việc dài bao nhiêu, việc giảm lương chỉ được phép diễn ra trong tối đa 3 tháng đầu.
- Giữ lại hợp đồng và bảng lương: Đây là bằng chứng quan trọng nhất nếu phát sinh tranh chấp về sau.
