1. Một câu chuyện đời thường

Vào tối cuối năm, Minh Nguyễn, chủ một quán ăn nhỏ gần một trường đại học ở Seoul, nhìn thấy Hana, một nữ sinh 18 tuổi, cùng nhóm bạn bước vào. Hana xuất trình thẻ sinh viên, gọi món và hỏi mua một chai soju. Cô đã sống xa gia đình, tự trả tiền học và có vẻ trưởng thành hơn nhiều người lớn tuổi hơn mình.

Minh phân vân. Hana nói cô đã qua tuổi 18, còn bạn bè thì lập luận rằng sinh viên đại học không nên bị đối xử như trẻ vị thành niên. Nhưng Minh nhớ rằng luật về thanh thiếu niên có một mốc tuổi đặc biệt. Nếu bán nhầm, quán có thể phải chịu chế tài tài chính, thậm chí trách nhiệm hình sự. Anh không biết liệu việc từ chối bán rượu có phải là sự hạn chế bất công đối với công việc kinh doanh của mình hay không.

2. Câu hỏi pháp lý

Luật Hàn Quốc có vi phạm quyền tự do nghề nghiệp của chủ quán khi cấm bán rượu cho một số người đã đủ 18 tuổi, đang học đại học hoặc đi làm, chỉ vì họ chưa đến mốc tuổi pháp luật quy định hay không? Và trong thực tế, mốc tuổi đó được tính như thế nào?

3. Luật Hàn Quốc quy định ra sao?

Luật Bảo vệ thanh thiếu niên của Hàn Quốc xếp đồ uống có cồn vào nhóm chất có hại cho thanh thiếu niên. Luật không chỉ cấm bán mà còn cấm cho thuê, phân phát hoặc cung cấp miễn phí các chất này cho người thuộc diện được bảo vệ. Lệnh cấm áp dụng cả khi giao dịch thông qua máy bán hàng tự động hoặc phương tiện liên lạc.

Mốc tuổi không đơn giản là tuổi mà một người tự nhận mình đã đạt được. Luật xác định thanh thiếu niên là người chưa đủ 19 tuổi, nhưng loại trừ người đã bước vào ngày 1 tháng 1 của năm họ sẽ tròn 19 tuổi.

Điều đó có nghĩa là:

  • Một người sinh vào tháng 11 năm 2007 vẫn thuộc diện được bảo vệ trong năm 2025, dù đã 18 tuổi.
  • Từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, người đó không còn thuộc diện thanh thiếu niên theo định nghĩa này, dù sinh nhật 19 tuổi chỉ đến vào tháng 11.
  • Việc đã vào đại học, đi làm hoặc sống tự lập không tự nó tạo ra ngoại lệ.

Người vi phạm có thể đối mặt với chế tài hành chính, gồm khoản phụ thu có thể lên đến 10 triệu won, và chế tài hình sự có thể lên đến 2 năm tù hoặc 20 triệu won tiền phạt. Việc áp dụng cụ thể còn phụ thuộc vào hành vi, chứng cứ và quy định hiện hành.

Đối với chủ cơ sở kinh doanh, sai lầm về ngày sinh có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Việc khách trông có vẻ trưởng thành, có thẻ sinh viên hoặc nói rằng mình đã đủ tuổi không thay thế việc xác minh giấy tờ tùy thân.

4. Tòa án Hàn Quốc thường tiếp cận vấn đề này thế nào?

Tòa Hiến pháp Hàn Quốc từng xem xét khiếu nại của một người kinh doanh dịch vụ ăn uống, cho rằng lệnh cấm bán rượu cho người chưa đủ 19 tuổi đã hạn chế quyền tự do nghề nghiệp của mình. Tòa thừa nhận rằng quy định này có giới hạn phần nào cách người kinh doanh cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, tòa kết luận rằng giới hạn đó không vượt quá mức cần thiết.

Lý do chính là nhiều người ở độ tuổi này vẫn đang học phổ thông hoặc mới bắt đầu học đại học, đi làm hay thực hiện nghĩa vụ quân sự. Việc uống rượu thiếu kiểm soát có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc học tập, khả năng thích nghi với công việc và sự phát triển thể chất, tinh thần. Nhà nước và xã hội cũng phải gánh chịu hậu quả nếu thanh thiếu niên bị tổn hại.

Trong phép cân bằng của tòa, lợi ích bảo vệ sự phát triển lành mạnh của thanh thiếu niên có trọng lượng lớn hơn bất lợi kinh doanh mà chủ quán phải chịu.

Quy định hiện nay còn nêu rõ ngoại lệ cho những người đã bước sang ngày 1 tháng 1 của năm họ tròn 19 tuổi. Vì thế, lý do để cho rằng lệnh cấm xâm phạm quá mức quyền tự do nghề nghiệp của chủ quán càng khó thuyết phục: phạm vi người bị hạn chế đã được xác định bằng một mốc thời gian cụ thể và dễ áp dụng.

5. Áp dụng vào câu chuyện của Minh

Bước thứ nhất: xác định Hana có thuộc nhóm được bảo vệ hay không. Nếu buổi tối Hana đến quán diễn ra trước ngày 1 tháng 1 của năm cô tròn 19 tuổi, cô vẫn là thanh thiếu niên theo luật. Tuổi 18, tư cách sinh viên và việc tự lập không làm thay đổi kết quả đó.

Bước thứ hai: xác định hành vi Minh dự định thực hiện. Bán một chai soju cho Hana là cung cấp đồ uống có cồn cho người thuộc diện được bảo vệ. Lệnh cấm không chỉ nhắm đến việc bán với số lượng lớn hay việc ép buộc uống rượu; một giao dịch thông thường tại quán cũng có thể thuộc phạm vi điều chỉnh.

Bước thứ ba: xem xét lập luận về quyền tự do nghề nghiệp. Minh có thể nói rằng việc từ chối bán hàng làm giảm doanh thu và hạn chế cách anh phục vụ khách. Nhưng theo cách cân bằng mà tòa án đã áp dụng, tổn thất đó không được xem là quá lớn khi đặt cạnh mục tiêu bảo vệ thanh thiếu niên. Việc áp dụng quy định cho mọi cơ sở kinh doanh cũng giúp tránh tình trạng mỗi chủ quán tự quyết định ai đã đủ trưởng thành để uống rượu.

Bước thứ tư: kiểm tra mốc ngoại lệ. Nếu Hana đã bước vào ngày 1 tháng 1 của năm cô tròn 19 tuổi, cô không còn thuộc định nghĩa thanh thiếu niên của luật này, dù sinh nhật thực tế chưa tới. Khi Minh xác minh được điều đó bằng giấy tờ đáng tin cậy, việc bán rượu không bị cấm chỉ vì Hana vẫn mới 18 tuổi theo ngày sinh.

6. Kết luận: Chuyện của Minh kết thúc ra sao, và bạn nên làm gì?

Đêm ấy, Minh từ chối bán rượu cho Hana vì ngày 31 tháng 12 vẫn nằm trước mốc 1 tháng 1 của năm cô tròn 19 tuổi. Quyết định ấy phù hợp với luật. Nếu Hana trở lại từ ngày 1 tháng 1 năm cô tròn 19, Minh có thể bán rượu sau khi xác minh đúng danh tính và ngày sinh. Khiếu nại rằng lệnh cấm xâm phạm quyền tự do nghề nghiệp của anh cũng khó thành công: lập trường của tòa án đặt mục tiêu bảo vệ thanh thiếu niên lên trên bất lợi kinh doanh trong trường hợp này.

Nếu bạn kinh doanh nhà hàng, quán bar hoặc cửa hàng bán đồ uống có cồn, hãy nhớ:

  • Kiểm tra giấy tờ tùy thân và tính mốc ngày 1 tháng 1 của năm người mua tròn 19 tuổi; đừng chỉ dựa vào tuổi họ nói, vẻ ngoài hay thẻ sinh viên.
  • Đào tạo nhân viên về quy tắc kiểm tra tuổi, thống nhất cách xử lý khi khách không xuất trình giấy tờ và lưu lại quy trình xác minh khi cần thiết.
  • Khi còn nghi ngờ, từ chối bán thay vì đoán. Một giao dịch nhỏ có thể kéo theo khoản phạt lớn hoặc trách nhiệm hình sự cho người kinh doanh.