Politsiya yaqinda yuz bergan moliyaviy muassasaga qilingan xakerlik ishi bo‘yicha Axborot-kommunikatsiya tarmoqlari to‘g‘risidagi qonunni buzish gumoni bilan rasmiy ish ochib, tergovga kirishdi. Politsiya agentligining Milliy tergov boshqarmasi (경찰청 국가수사본부) 2026-yil 6-oktabrda obyektiv faktlarni aniqlagach, ishni tergov bosqichiga o‘tkazganini ma’lum qildi. Kiberterrorizmni tergov qilish bo‘linmasi (사이버테러수사대) maxsus tergov guruhi etib tayinlandi. Kiberterrorizmga qarshi kurash bo‘limi boshlig‘i guruh rahbari etib belgilanib, 4 ta guruhdan iborat jami 28 kishi ishga jalb qilindi. Tergov bilan birga buzilgan tizimning huquqiy tasnifi Og‘ir jinoyatlarni tergov qilish agentligiga xabar berish doirasiga kiradimi, degan masala ham ko‘rib chiqilmoqda.

Fon va kontekst

Politsiya 2-oktabrdan boshlab ish ochishdan oldingi tekshiruvni (입건 전 조사 — ish rasman ochilishidan oldin holatni o‘rganish tartibi) olib bordi. Keyin ish Axborot-kommunikatsiya tarmoqlari to‘g‘risidagi qonunni buzish gumoni bilan rasman ochildi. Bu ish rasmiy tergov doirasiga o‘tkazilganini anglatadi, xolos; jinoyat sodir etilgani yoki gumonlanuvchining javobgarligi aniqlanganini anglatmaydi.

Bu masalada Og‘ir jinoyatlarni tergov qilish agentligiga xabar berish zarurati zarar ko‘rgan muassasaning moliyaviy kompaniya ekaniga qarabgina belgilanmaydi. Xabarlarga ko‘ra, xabar qilinishi lozim bo‘lgan kiberjinoyatlar qatoriga milliy muhim infratuzilmaga (국가핵심기반) qilingan xakerlik sababli Axborot-kommunikatsiya tarmoqlari to‘g‘risidagi qonunni buzish hamda elektron moliya infratuzilmasiga (전자금융기반시설) qilingan xakerlik sababli Elektron moliyaviy operatsiyalar to‘g‘risidagi qonunni (전자금융거래법) buzish kiradi. Politsiya zarar ko‘rgan moliyaviy muassasaning o‘zi milliy muhim infratuzilmaga kirmasa ham, buzilgan tizim elektron moliya infratuzilmasi bo‘lsa, bu haqda xabar berish talab etilishi mumkin, deb hisoblamoqda.

Shu sababli Moliyaviy xizmatlar komissiyasidan so‘ralgan rasmiy huquqiy talqin (qonun yoki tizimni qo‘llash masalasida tegishli idora beradigan rasmiy izoh) muhim burilish nuqtasi hisoblanadi. Xabar berish zarurati to‘g‘risida qaror qilish uchun tizim qaysi turdagi infratuzilmaga mansubligini aniqlash kerak. Biroq hozircha tasdiqlangan ma’lumotlar faqat politsiya Moliyaviy xizmatlar komissiyasidan talqin so‘raganigacha boradi. Bu natija chiqqanini yoki agentlikka xabar berish haqida qaror qabul qilinganini anglatmaydi.

Bu xabar nimani anglatadi

Tergovda xakerlik holatining faktlarini aniqlash bilan birga, buzilgan tizim qaysi huquqiy toifaga kirishini belgilash ham muhim o‘rin tutadi. Tizim tasnifiga qarab qo‘llanishi mumkin bo‘lgan huquqiy yo‘l va tegishli idoralar o‘rtasidagi choralar farq qilishi mumkinligi sababli bu masala diqqat markazida. Biroq xabarlarda berilgan ma’lumotlargina asosida agentlik amalda tergovni o‘z zimmasiga oladimi yoki xabar berilgandan keyin tergov jarayoni qanday davom etishini aniqlab bo‘lmaydi.

Moliyaviy kompaniyalar mijozlari uchun zarar ko‘rgan-ko‘rmaganini va zararning ko‘lamini aniqlash muhim bo‘lishi mumkin. Boshqa xabarlarda bir nechta moliyaviy kompaniyadan ma’lumotlar sizib chiqqani va mijozlarga ta’sir ko‘rsatgan bo‘lishi mumkinligi aytilgan, biroq u yerdagi doira politsiya rasmiy tergovga o‘tkazgan ish bilan mos kelishi tasdiqlanmagan. Masalan, ushbu ishga aloqador moliyaviy kompaniyaning mijozi bo‘lsangiz, tegishli kompaniya zarar yoki himoya choralari haqida alohida xabar bergan-bermaganini tekshirish foydali bo‘lishi mumkin. Bu zarar tasdiqlanganini anglatmaydi; xabarlarda har bir ishning doirasi hozircha aniq ajratilmaganini hisobga olib, tekshirish tavsiya etilmoqda.

Tergov guruhi soniga qarab tergov natijasi yoki zararning qoplanishi haqida oldindan xulosa qilib bo‘lmaydi. Politsiya tegishli idoralar bilan hamkorlikda tezkor va xolis tergov olib borishini bildirdi. Amalda esa buzilgan tizimni aniqlash, Moliyaviy xizmatlar komissiyasining talqini va tergov davomida to‘planadigan faktlar keyingi qarorlarga ta’sir qilishi mumkin.

Tegishli tartib va yordam haqida ma’lumot

Kompaniyaning L1 ichki huquqiy qo‘llanmasida Axborot-kommunikatsiya tarmoqlari to‘g‘risidagi qonun bo‘yicha tizimga noqonuniy kirish holatini baholashda, foydalanuvchi identifikatori va parolni bilish yoki avval foydalanishga ruxsat olgan bo‘lishning o‘zi hozirda qonuniy kirish huquqi borligini anglatmasligi tushuntiriladi. Xizmat ko‘rsatuvchi taqdim etgan huquq va bu huquq hozir ham amal qiladimi-yo‘qmi kabi aniq holatlar ko‘rib chiqilishi kerak. Bu ushbu ishda buzilgan tizim yoki undan foydalanish usuli aniqlanganini anglatmaydi va politsiyaning gumon haqidagi bahosini ham almashtirmaydi.

Shuning uchun bu masalada «moliyaviy kompaniya tizimiga kirilgan» degan faktning o‘zi bilan qo‘llanadigan qonun yoki javobgarlik haqida qat’iy xulosa qilmasdan, qaysi tizimga qanday huquq bilan kirilgani va tizim elektron moliya infratuzilmasi hisoblanish-hisoblanmasligini aniqlash lozim. L1 ham huquqiy xulosa chiqarishda aniq holatlar va amalda qo‘llanayotgan qonunlarni tekshirish zarurligi haqida ogohlantiradi. Ushbu materialda moliyaviy muassasaga qilingan xakerlikdan zarar ko‘rganlar murojaat qilishi mumkin bo‘lgan alohida yordam dasturi yoki ariza topshirish muddati ko‘rsatilmagan.

Xabarlarda turlicha berilgan jihatlar

Politsiya tergov boshlagani haqidagi xabarda ishning gumon asosida rasman ochilgani, 28 kishilik maxsus tergov guruhi tuzilgani, agentlikka xabar berish masalasi ko‘rib chiqilayotgani va Moliyaviy xizmatlar komissiyasidan rasmiy huquqiy talqin so‘ralgani aytilgan. Boshqa bir xabarda esa 7 ta moliyaviy kompaniyadan ma’lumotlar sizib chiqqani haqida xabar berilgani va 67 000 dan ortiq kishi ta’sir ko‘rgan bo‘lishi mumkinligi bildirilgan. Yana bir xabarda Shinhan bankiga qilingan xakerlikda ishlatilgan IP-manzillarning ayrimlari Toss Bank serveriga ham kirishga uringani, biroq urinish to‘xtatilgani aytiladi.

Bu xabarlarda moliya sohasida qayd etilgan xakerliklar va kirishga urinishlar haqida so‘z boradi, ammo har bir xabardagi zarar ko‘rgan muassasalar, odamlar soni va kirishga urinishlar politsiya rasman ish ochgan holat bilan qay darajada mos kelishi keltirilgan dalillar asosida aniqlanmagan. Shuning uchun boshqa xabarlardagi raqamlarni politsiya tergov qilayotgan ish bo‘yicha tasdiqlangan zarar ko‘lami deb qabul qilmaslik kerak.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Politsiya 2-oktabrdan ish ochishdan oldingi tekshiruvni olib bordi, 6-oktabrda esa Axborot-kommunikatsiya tarmoqlari to‘g‘risidagi qonunni buzish gumoni bilan ish ochib, rasmiy tergovga o‘tdi.
  • Politsiya agentligining Kiberterrorizmni tergov qilish bo‘linmasi maxsus tergov guruhi etib tayinlandi; guruh 4 ta tarkibiy guruhdan iborat bo‘lib, jami 28 kishini qamrab oldi.
  • Politsiya buzilgan tizim elektron moliya infratuzilmasi hisoblanish-hisoblanmasligi yuzasidan Moliyaviy xizmatlar komissiyasidan rasmiy huquqiy talqin so‘radi.
  • Agentlikka xabar berish zarurati ko‘rib chiqilmoqda; xabar berish haqida qaror qabul qilingani tasdiqlanmagan.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Xakerlikning aniq qanday sodir bo‘lgani va qaysi tizim buzilgani.
  • Politsiya tergov qilayotgan ish bilan boshqa xabarlarda tilga olingan moliyaviy kompaniyalar va zarar ko‘lami qay darajada bir-biriga mos kelishi.
  • Hujum ortida kim turgani va Moliyaviy xizmatlar komissiyasi tizimni elektron moliya infratuzilmasi deb hisoblash- hisoblamaslikni qanday hal qilishi.
  • Agentlikka xabar berish-bermaslik va keyingi tergov tartibi qanday belgilanishi.

O‘quvchi nimalarni tekshirishi kerak

  • Tegishli moliyaviy kompaniyaning rasmiy e’lonlaridan o‘zingiz zarar ko‘rgan-ko‘rmaganingizni va berilgan ko‘rsatmalarni tekshiring. Boshqa xabarlarda keltirilgan zarar ko‘rganlar soni politsiya ishi bilan bir xil doiraga taalluqli deb xulosa qilmang.
  • Xakerlik yoki shaxsiy ma’lumotlar sizib chiqqanini aytib siz bilan bog‘lanishsa, buni moliyaviy kompaniyaning rasmiy xabarlari orqali tekshiring. Bu hozir ikkilamchi zarar yuz berganini anglatmaydi; bu ish ko‘lami hali aniqlashtirilishi kerakligini hisobga olgan holda tavsiya etilgan ehtiyot chorasi.
  • Tergov jarayonini kuzatganda, Moliyaviy xizmatlar komissiyasining tizim tasnifi bo‘yicha talqini bilan politsiyaning agentlikka xabar berish haqidagi qarorini alohida ko‘rib chiqing. Rasmiy huquqiy talqin so‘ralgani va xabar berish masalasi ko‘rib chiqilayotgani bu qarorlarning har biri qabul qilinganini anglatmaydi.

Manbalar