Shanba kuni kechasi P’yongtek shahridagi bir parkda xorijliklar ishtirokida mushtlashuv yuz berdi. Politsiya voqea joyida 20 yoshlardagi ikki erkakni hibsga oldi. Rossiya va Qirg‘iziston fuqarosi bo‘lgan bu ikki kishining dastlabki so‘roq davomida talabalik vizasi bilan mamlakatda bo‘lgani aniqlangan. Ularning suyaklari singan va shifoxonaga yotqizilgan.

Politsiya mushtlashuvga kamida 10 nafar xorijlik aloqador deb hisoblab, qolgan gumondorlarni qidirmoqda. Hibsga olingan ikki kishi hech qanday provokatsiyasiz kaltaklanganini aytgan.

Asosiy ma’lumot va vaziyat

P’yongtek politsiya boshqarmasi (평택경찰서) shanba kuni soat 23:30 lar atrofida xorijliklar mushtlashayotgani haqida xabar olganini ma’lum qildi. Yaqin atrofdagi ko‘ngilli patrul guruhi a’zosi tasvirga olgan videoda bir necha kishi bukchayib qolgan erkakni qurshab olib, uni tepib yoki kaltak bilan urayotgani aks etgan. Ko‘ngilli patrul a’zolari hushtak chalib, ularni tarqatib yuborgan, biroq xabarlarga ko‘ra, odamlar boshqa joyda yana to‘planib, mushtlashuvni davom ettirgan.

Ko‘ngilli patrul a’zosi Kim Seolhi voqea joyida temir va yog‘och kaltaklar bo‘lganini, singan yog‘och kaltak bo‘laklari ham sochilib yotganini aytdi. Politsiya ikki kishini Zo‘ravonlik harakatlari va boshqa shu kabi qilmishlar uchun jazo to‘g‘risidagi qonunni (폭력행위 등 처벌에 관한 법률) buzganlikda gumon qilib hibsga oldi. Xabarlarga ko‘ra, voqeaning boshqa ishtirokchilari mashinalarda ketib qolgan.

Bu voqeada hibsga olinganlikning o‘zi kim qanday rol o‘ynaganiga doir xulosa chiqarish uchun yetarli emas. Har bir kishining xatti-harakati va voqea tafsilotlarini aniqlash uchun voqea joyidagi videolar, olib qo‘yilgan buyumlar hamda ishtirokchilarning ko‘rsatmalari o‘rganilishi kerak.

Bu xabar nimani anglatadi

Jarohatning og‘irligi va ayblov masalasi — alohida masalalar. Huquqiy qo‘llanmaga ko‘ra, tan jarohati deganda tana faoliyati yoki salomatlik holatiga putur yetishi tushuniladi. Biroq suyak singani yoki bemor shifoxonaga yotqizilganining o‘zi aniq jinoyat nomi yoki jarohat darajasini avtomatik tarzda belgilamaydi. Davolanish jarayoni, shuningdek, xatti-harakat va jarohat o‘rtasidagi sababiy bog‘liqlik kabi ishga oid aniq holatlar aniqlanishi kerak.

Shuningdek, voqea joyidan kaltak topilganining o‘zi barcha ishtirokchilarga bir xil ayblov qo‘yilishini anglatmaydi. Buyum xavfli deb topiladimi-yo‘qmi, faqat uning nomiga qarab emas, balki amalda qanday ishlatilgani va o‘sha paytdagi vaziyat hisobga olingan holda baholanadi. Guruh bo‘lib jinoyat sodir etish masalasida ham birgalikda jinoyatni amalga oshirish niyati bo‘lgan-bo‘lmagani kabi aniq holatlar muhim bo‘lishi mumkin. Politsiya ikki erkakni Zo‘ravonlik harakatlari uchun jazo to‘g‘risidagi qonunni buzganlikda gumon qilib hibsga olgani haqidagi xabar hozirgi tergov bosqichiga taalluqli, bu ularning aybi uzil-kesil isbotlanganini anglatmaydi.

Masalan, voqea joyida bo‘lgan odam qo‘lida kaltak ushlab turgan bo‘lsa ham, uning huquqiy holati amalda qanday harakat qilgani va mushtlashuvda ishtirok etgan-etmaganiga qarab o‘zgarishi mumkin. Aksincha, o‘zi birinchi bo‘lib hujumga uchragani haqidagi da’voni ham o‘sha paytda tajovuz davom etayotgan-etmayotgani va javob harakatining darajasi kabi jihatlarni tekshirib baholash kerak. Shu sababli faqat ko‘rsatmaga asoslanib, zaruriy mudofaa bo‘lgan-bo‘lmaganini aniqlash qiyin.

Tegishli qoidalar va yordam haqida ma’lumot

Xabarlarda ikki kishi talabalik vizasi bilan mamlakatda ekani aytilgan, biroq viza turi batafsil ko‘rsatilmagan. Shuning uchun ularning barchasi o‘qish (D-2) maqomiga (유학(D-2)) ega deb qat’iy aytib bo‘lmaydi. Adliya vazirligining (법무부) viza qo‘llanmasida D-2 tegishli talablarga javob beradigan ta’lim muassasasining kunduzgi ta’lim dasturida o‘qish yoki muayyan tadqiqot olib borish uchun beriladigan yashash maqomi sifatida ko‘rsatilgan. Agar bu maqom ularga tegishli bo‘lsa, yashash muddatini uzaytirish yoki yarim stavkada ishlash kabi masalalarda tegishli talab va tartiblarni alohida tekshirish lozim.

D-2 maqomidagi yashash muddatini uzaytirish uchun yashash manzili bo‘yicha vakolatli immigratsiya va xorijliklar idorasiga (출입국·외국인관서) ariza topshiriladi. Yo‘riqnomada o‘qiyotganini, baholarini va darslarga qatnashganini tasdiqlovchi hujjatlar, shuningdek, moliyaviy imkoniyat va yashash joyini tasdiqlovchi hujjatlar keltirilgan. Yarim stavkada ishlashni faqat ruxsat shartlarini tekshirgandan keyin boshlash, ish beruvchi yoki ish joyi o‘zgarsa esa yangi ruxsat olish kerakligi ko‘rsatilgan. Biroq ushbu tergov yoki jarohatlar yashash maqomiga qanday ta’sir qilishi taqdim etilgan hujjatlar va xabarlardan ma’lum emas.

Huquqiy yo‘riqnomaga ko‘ra, zaruriy mudofaa bor-yo‘qligi, hozirgi paytdagi noqonuniy tajovuzga qarshi himoyalanish uchun asos bo‘lgan-bo‘lmagani va harakat mutanosib bo‘lgan-bo‘lmagani birgalikda baholanadi. Bir-biriga hujum qilish niyatida mushtlashgan holatda zaruriy mudofaa tan olinishi qiyin bo‘lishi mumkin, biroq bu ish ishtirokchilarining amaldagi xatti-harakatlari va vaziyat hozircha aniqlanmagan. Mix qoqilgan kaltak va shunga o‘xshash buyumlar xavfli buyum hisoblanadimi, ularni kim va qanday maqsadda olib yurgani ham aniq foydalanish holatlari va dalillar asosida tekshirilishi kerak.

Xabarlarda turlicha keltirilgan jihatlar

Politsiyaga xabar berilgan vaqti hamda uning voqea joyiga yetib kelish vaqti haqidagi ma’lumotlar xabarlarda turlicha. Bir xabarda politsiya soat 23:30 lar atrofida mushtlashuv haqida xabar olgani aytilgan. Boshqa xabarda esa avval soat 23:10 lar atrofida bir necha mashina to‘planib, mushtlashuv boshlanishi mumkinligi haqida xabar kelgani, taxminan 30 daqiqadan keyin xorijliklar to‘plangani haqida xabar berilgach, eng yuqori darajadagi «Kod Zero» (코드제로) e’lon qilingani aytilgan. Shu bois politsiyaga bir marta xabar berilganmi yoki vaziyat ikki bosqichda davom etganmi — xabarlarning o‘zidangina aniqlab bo‘lmaydi.

Ishtirokchilar soni bo‘yicha taxminlar ham turlicha. Ayrim xabarlarda politsiya kamida 10 kishi aloqador deb hisoblayotgani aytilsa, boshqa xabarda yaqin atrofdagi kuzatuv kameralari tasvirlariga asoslanib, politsiya taxminan 15 kishi ishtirok etgan deb hisoblayotgani keltirilgan. Voqea sababi Markaziy Osiyodan kelgan guruhlar o‘rtasidagi kelishmovchilik bo‘lishi mumkinligi taxmin qilingan, biroq bu boshqa xabarda keltirilgan politsiya taxmini bo‘lib, tasdiqlangan sabab deb bo‘lmaydi.

Tasdiqlangan faktlar va hozircha noma’lum jihatlar

Tasdiqlangan faktlar

  • Politsiya P’yongtekdagi bir parkda shanba kuni kechasi xorijliklar ishtirokida mushtlashuv yuz berganini ma’lum qildi.
  • Rossiya va Qirg‘iziston fuqarosi bo‘lgan 20 yoshlardagi ikki erkak hibsga olindi. Dastlabki so‘roq davomida ularning talabalik vizasi bilan mamlakatda ekani aniqlangan.
  • Ikki kishining suyaklari singan va ular shifoxonaga yotqizilgan. Ular politsiyaga hech qanday provokatsiyasiz kaltaklanganini aytgan.
  • Politsiya voqea joyi va ikki kishining mashinasidan kaltak va shunga o‘xshash buyumlarni topdi hamda qolgan gumondorlarni qidirmoqda.

Hozircha noma’lum jihatlar

  • Mushtlashuvda amalda qatnashganlarning umumiy soni va hali qo‘lga olinmagan gumondorlarning shaxsi
  • Mushtlashuv sababi va ishtirokchilar o‘rtasidagi munosabatlar
  • Hibsga olingan ikki kishi va boshqa gumondorlarga oxir-oqibat qanday ayblovlar qo‘yilishi, tergov va sud jarayoni qanday kechishi
  • Jarohatlar qaysi xatti-harakatlar natijasida yuzaga kelgani, ishtirokchilarning ko‘rsatmalari, video va moddiy dalillar qanday tasdiqlanishi

O‘quvchi nimalarga e’tibor berishi kerak

  • Yangi xabarlar paydo bo‘lsa, politsiyaga xabar berilgan vaqt va ishtirokchilar soni haqidagi taxminlar yangi tasdiqlangan faktmi yoki avvalgi xabarlardan farq qiluvchi taxminmi, shuni ajratib olish kerak.
  • Talabalik vizasi haqidagi ma’lumotlarni tekshirganda, xabarlarda umumiy tarzda tilga olingan talabalik vizasini D-2 kabi aniq yashash maqomi bilan bir xil deb hisoblamaslik, o‘z maqomi hamda uni uzaytirish va ishlash uchun ruxsat olish talablarini tekshirish lozim.
  • Kaltaklash yoki tan jarohati yetkazish, shuningdek zaruriy mudofaa bo‘lgan-bo‘lmagani haqida faqat jarohat faktiga yoki ishtirokchilardan birining da’vosiga qarab xulosa chiqarish qiyin. Tasdiqlangan faktlarni — videolar, buyumlardan foydalanish holatlari va ko‘rsatmalarni — tergov bosqichidagi gumonlardan farqlab ko‘rib chiqish kerak.

Manbalar